# Kimyasal silahların geliştirilmesi, üretimi, stoklanması ve kullanımının yasaklanması hakkında (s.s.1229)

- **Tür:** Genel Kurul konuşması (TBMM 22. Dönem)
- **Konuşmacı:** Mehmet Alp (AK Parti, Burdur)
- **Yer:** TBMM Genel Kurulu, 32. Birleşim
- **Tarih:** 14 Aralık 2006
- **Gündem:** KİMYASAL SİLAHLARIN GELİŞTİRİLMESİ, ÜRETİMİ, STOKLANMASI VE KULLANIMININ YASAKLANMASI HAKKINDA (S.S.1229)
- **Tutanak (TBMM):** https://www5.tbmm.gov.tr/tutanaklar/TUTANAK/TBMM/d22/c139/b032/tbmm221390320414.pdf
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/konusma/mehmet-alp-22-2006-12-14-kimyasal-silahlarin-gelistirilmesi-uretimi-stoklanmasi-ve-kullanimin

> Mehmet Alp (AK Parti), 14 Aralık 2006 tarihinde TBMM Genel Kurulu, 32. Birleşim oturumunda konuştu (gündem: KİMYASAL SİLAHLARIN GELİŞTİRİLMESİ, ÜRETİMİ, STOKLANMASI VE KULLANIMININ YASAKLANMASI HAKKINDA (S.S.1229)); konuşma 422 kelime.

## Konuşma metni (tutanaktan)

MEHMET ALP (Burdur) - Sayın Başkan, değerli milletvekilleri, görüşülmekte olan 1229 sıra sayılı, Kimyasal Silahların Geliştirilmesi, Üretimi, Stoklanması ve Kullanımının Yasaklanması Hakkında Kanun Tasarısı'mn 4'uncu maddesi uzennde şahsım adına soz almış bulunuyorum Yüce Meclisi saygıyla selamlıyorum Sayın milletvekilleri, kimyasal silah, genel olarak ıkı ana kısımdan oluşur Bunlar, etkiyi oluşturan kimyasal madde ve bu maddenin istenilen onama taşınmasında ve yayılmasında kullanılan düzenektir Taşıma ve yayma sistemi, genellikle sıvı hâlde olan maddeyi "aerosol" olarak tabir edilen çok kuçuk sıvı zerrecikler bulutu şeklinde dağıtır, bu da kimyasalın geniş bir alana yayılmasını sağlar

Birinci Dünya Savaşı sırasında 125 bin ton kimyasal madde kullanılmış, 300 binin üzerinde insan etkilenmiş ve bu insanlardan 91 bin kışı olmuş, diğerleri de çeşitli sakatlıklara maruz kalmıştır 1950 yıllarında Amerika (V) serisi sınır gazları üretmiştir ve geliştirmiştir

Değerli arkadaşlar. Kimyasal Silahlar Sözleşmesi'nm 6'ncı maddesi, taraf devletlere, kendi topraklarında veya denetimi altındaki bir başka yerde toksık kimyasal maddelerin veya bunların prekursorlennın yalnızca sözleşme tahtında yasaklanmayan amaçlarla geliştirildiğini, üretildiğini, bir başka şekilde iktisap edildiğim, elde bulundurulduğunu, devredildiğim veya kullanıldığım garanti etmek için gerekli önlenilen almaları yükümlülüğünü getirmektedir Ülkemizde faaliyete başlayacak sanayi kuruluşlarının 6948 sayılı Sanayi Sicili Kanunu çerçevesinde sanayi siciline kaydolmaları ve sanayi sicil vesikası almaları zorunluluğu bulunmaktadır

6948 sayılı Kanun ayrıca, Kanun'a tabı sanayi işletmelerinin bir yıllık faaliyetlerim senelik işletme cetvellerinde belirterek Sanayi ve Ticaret Bakanlığına göndermelerim öngörmektedir

Bununla birlikte, 6948 sayılı Sanayi Sicili Kanunu'nun öngördüğü sicile tescil ve sanayi sicil vesikası tanzimi ve senelik işletme cetveli gönderilmesi Sisteminin sözleşme kapsamındaki kimyasal maddelerin üretim, iktisap, bulundurma, devir ve kullanımlarıyla ilgili olarak, yine sözleşmede öngörülmüş olan ayrıntılı Iısanslandırma ve kontrol rejimi için yeterli hukuki zemini tam olarak tesis etmemektedir

Bu itibarla, yetki ve sorumluluklara ilişkin bu maddede. Kanun kapsamında bulunan kimyasal maddelerle ilgili tesıslenn kurulması ve işletilmesinin, keza Kanun'a ekli (1) sayılı cetvelde yer alan kimyasal maddelerle ilgili Kanun'la cevaz verilen faaliyetlerin yürütülmesinin Sanayi ve Ticaret Bakanlığının iznine tabı olduğu belirtilmektedir Soz konusu ızınlenn verilmesi usulüne ilişkin ayrıntıların hazırlanacak yönetmeliklerle düzenlenmesi öngörülmüştür

Maddede ayrıca, Sanayi ve Ticaret Bakanlığınca soz konusu tesislerin denetleneceği, Kanun hükümleri hilafına faaliyette bulunan tesislerin işletme izinlerinin iptal edilebileceği gibi, bu tesisleri işletenlere ıdan para cezası venleceğı öngörülmekte

Ayrıca, Kanun hükümlerine aykırı olarak bulundurulduğu tespit edilen kimyasal maddelerin mülkiyetinin 5326 sayılı Kabahatler Kanunu uyarınca kamuya geçirileceği belirtilmektedir Sözleşmeden kaynaklanan kimyasal maddelere ilişkin izin ve kontrol yükümlülüğümüzün Türkiye Cum- hurıyetı'nın ülkesel sınırları dâhilinde istisnasız yerine getirebilmesini temınen, madde hükümlerinin, serbest bölgelerde ve özel mevzuatı gereği bu nitelikte kabul edilen yerlerdeki tesisler bakımından da uygulanması öngörülmüştür

Sayın Başkan, değerli milletvekilleri, 4'uncu maddenin hayırlı olması temennisiyle, yüce Meclisi saygıyla selamlarım (AK Parti sıralarından alkışlar)

---

**Kaynak gösterme:** Mehmet Alp (AK Parti, Burdur). “Kimyasal silahların geliştirilmesi, üretimi, stoklanması ve kullanımının yasaklanması hakkında (s.s.1229)”. TBMM Genel Kurulu, 32. Birleşim tutanağı, 14 Aralık 2006. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/konusma/mehmet-alp-22-2006-12-14-kimyasal-silahlarin-gelistirilmesi-uretimi-stoklanmasi-ve-kullanimin (erişim: 1 Kasım 2026). TBMM kaydı: https://www5.tbmm.gov.tr/tutanaklar/TUTANAK/TBMM/d22/c139/b032/tbmm221390320414.pdf

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.