# 10/76 esas numaralı meclis araştırması açılması hakkında - **Tür:** Genel Kurul konuşması (TBMM 22. Dönem) - **Konuşmacı:** Mehmet Atilla Maraş (AK Parti, Şanlıurfa) - **Yer:** TBMM Genel Kurulu, 25. Birleşim - **Tarih:** 29 Kasım 2006 - **Gündem:** 10/76 ESAS NUMARALI MECLİS ARAŞTIRMASI AÇILMASI HAKKINDA - **Tutanak (TBMM):** https://www5.tbmm.gov.tr/tutanaklar/TUTANAK/TBMM/d22/c137/b025/tbmm221370250284.pdf - **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/konusma/mehmet-atilla-maras-22-2006-11-29-10-76-esas-numarali-meclis-arastirmasi-acilmasi-hakkinda > Mehmet Atilla Maraş (AK Parti), 29 Kasım 2006 tarihinde TBMM Genel Kurulu, 25. Birleşim oturumunda konuştu (gündem: 10/76 ESAS NUMARALI MECLİS ARAŞTIRMASI AÇILMASI HAKKINDA); konuşma 907 kelime. ## Konuşma metni (tutanaktan) MEHMET ATILLA MARAŞ (Şanlıurfa) - Değerli Başkan, değerli milletvekilleri, Şanlıurfa Milletvekili Mehmet Vedat Melik ve 37 arkadaşının, Şanlıurfa'da elektrik enerjisi dağıtımında yaşanan sorunların nedenlerini araştırmak ve çozume kavuşturmak amacıyla Anayasa'nın 98'ıncı ve iç Tuzuk'un 104 ve 105'ıncı maddeleri uyarınca Meclis araştırması açılmasıyla ilgili önergenin aleyhinde soz almış bulunuyorum, hepinizi saygıyla selamlıyorum Şimdi, Şanlıurfa'da 1995'ten 2001 yılına kadar elektrik iletim ve dağıtım hatlarında gerçekten önemli sorunlar vardı ve sık sık elektrik kesilmeleri oluyordu ve açılmış olan derin kuyular, sulama kuyuları, pompajla sulanıyordu ve elektrik enerjisiyle sulanıyordu, ama, aradan geçen yıllar, yanı, bizim iktidara geldiğimiz 2002'den bu tarafa Şanlıurfa ve ilçelerinde elektrik dağıtım ve iletim kanallarında yapılan iyileştirmeler nedeniyle bu kayıp ve kaçak oranlarının giderek azaldığını görüyoruz 2003 yılında kayıp ve kaçak oranlan yüzde 67 civarındayken, bugün geldiğimiz noktada kayıp ve kaçak oranları yüzde 50 derecesine inmiştir Tabu, Türkiye'de bu sorun sadece Urfa'da yaşanan bir sorun değil Elektrik iletim ve dağıtım konusunda butun Türkiye'de iletim şebekelerinde sorunlar yaşanmaktadır ve kayıplar olmaktadır Bu kayıp doğuya doğru gittikçe artmakta, batıya doğru gittikçe azalmaktadır Bugün istanbul'da bile elektrik dağıtımında kayıp ve kaçakların olduğunu rakamlara bakarak görebiliyoruz Ancak, derin su kuyularıyla sulama yapmak, tarım yapmak oldukça pahalı bir ıştır Bunun çozumu derin su kuyularından ziyade GAP bölgesindeki sulama projelerinin bir an önce hayata geçirilmesi ve cazibeyle sulamanın yapılması ve maliyetlerin bu şekilde aşağıya düşürülmesi olacaktır Çunku bölgeden de biliyoruz, ki pamuk ekimi sulu tarıma dayanan bir ziraattır ve derin su kuyularıyla, pompaj yoluyla sulama yapmanın oldukça maliyeti artırdığını biliyoruz Bunun çaresi ve çozumu, bölgede bugüne kadar bitmesi gereken projelerin, yanı sulama projelerinin bir an önce hayata geçirilmesi ve bunun için ciddi miktarda GAP'a ödenek ayrılması gerekmektedir Ancak sorun bu şekilde çozulur Şimdi, 2003 yılından 2006'ya kadar Şanlıurfa ilinde bu konudaki -kayıp ve kaçakların önlenmesiyle ilgili, elektrik enerji hatlarının yenilenmesiyle ilgili- çalışmalarla ilgili birkaç rakam vermek istiyorum Mesela, 2003 yılında, bu konuyla ilgili 28 adet proje için 3,5 trilyon para ayrılmıştır ve bu projelerin hayata geçirilmesi, gerçekleşme yüzdesi ise vuzde 75'tır Aynı şekilde, 2004 yılında 33 adet proje meydana gelmiş ve bunun hayata geçme yüzdesi, yanı gerçekleşme yüzdesi yüzde 93 Ayrılan ödenek, 2004 yılında, 4 trilyon civarında 2005 yılında 29 adet proje var ve 2005 yılı ödeneği 4,5 trilyon, gerçekleşme yüzdesi 89,3 2006 yılında 77 adet proje var, bunun ödeneği ise 4,5 trilyon civarında, gerçekleşme oranı yüzde 32, henüz daha tam sonuç alınamadı Ben, esasen, burada bir başka konuya dikkatlerinizi çekmek istiyorum, o da şudur Esasen, sulu tarıma başlandığında, sulu tarımı uygulayacak olan çiftçilerin tarımsal, sulu tarım şartlarına hazırlanması gerekirdi Ancak, bölgede, gördüğümüz kadarıyla, daha önce kuru ziraat yapan çiftçilerimizin, sulamanın açıldığı bölgelerde sulu şartlar konusunda ciddi bir tarımsal eğitimden geçmedikleri bir vakıadır, bunu kabul ediyoruz Çunku, kuru tarımla sulu tarım oldukça farklıdır ve sulama tekniklerine uygun yapılması gerekir Eğer, sulama ışı, özellikle pamuk sulamasında çiftçiler ve- ya su dağıtıcıları, suyu loprağa uygulayan insanlar ciddi şekilde leknık açıdan eğitilmemişlerde, o zaman, su, toprağa fayda değil zarar verecektir Su, bir nevi zehir, toksıt görevini görecektir ve bunun da bııgurı bölgede durumlarını görüyoruz Yanlış sulamadan oturu, fazla aşırı sulamadan oturu ve ayrıca toprakta tesviyelerin yapılmadığından, ayrıca tarla ıçı developman hizmetleri dediğimiz, tarla içinde drenaj kanallarının yapılmadığı GAP bölgesinde buyuk çapta tuzlaşma ve alkalıleşme sorunu yaşanmaktadır Esas konu buıada Yarın, bu elektrikle çalışan derin su, kuyu pompaları tarihe karışır, proje alanlarında kanallar yapılıp, sulama kanalları tamamlandığında, esasen çiftçinin çok ciddi biçimde sulu şartlara karçı eğitilmesi gerekir, maalesef, bu yapılmış değildir Ben, bundan yıllar önce Adana Devlet Su İşlerinde çalışırken. Ziraat Fakültesi, Toprak Su vardı o zaman ve teknik ziraatla birlikte bölge halkının, bölge çiftçisinin sulamaya açılan sahalarda ne tıp bir sulama yapacağını, sulama zamanlarını nasıl ayarlayacağını ve ne kadar toprağa su vereceğini eğiterek çiftçilere vermiştik, muvaffakiyetimiz de başarılı bir şekilde geçmişti, ancak, Urfa GAP bölgesinde, maalesef, çiftçiler sulu şartlara hazırlanmadan toprağa su verildiği için, bugün GAP'ta, Harran Ovası'nda yer yer toprakta tuzlaşma ve alkalıleşme görülmektedir Bu da yanlış sulamadan kaynaklanıyor Şimdi yapılacak şey, esasen, GAP bölgesinin tamamında tarla içine drenaj kanallarının açılması ki, bu, daha önce lağvedilen Toprak Su teşkilatının göreviydi Bugün Koy Hizmetleri de yok O halde, bu görev askıda kalmaktadır Bizim Devlet Su işlen yetkilileriyle yapmış olduğumuz görüşmelerde, ufak bir kanun değişikliğiyle bu görevin, yanı tarla ıçı hizmetlerinin de sulama hızmelı yapan Devler Su işlen Gene) Müdürlüğüne venlmesı halinde, bu görevin de Devlet Su işlen Genel Müdürlüğü tarafından yapılacağı bizlere beyan edildi inşallah bu konuda bir çalışma yaparız Dolayısıyla, henüz daha sulamanın başında olan Harran ovaları ve GAP bölgesinde henüz sulamaya açılmamış olan topraklar bakır haldedir ve el değmemiştir Dolayısıyla, bölgedeki çiftçilerin bir an önce eğitilmesi ve bundan ziyade, eğitimden daha çok tarla içine drenaj kanallarının yapılması Esasen tarımda teknikler o kadar ilerledi ki, artık, damla sulamaya geçildi Geçen izmir'de bir seraya gittik, damla sulamayla sulama yapılmakta, bitki yetiştirilmekte Hatta toprakla temas bile yok, toprağın üzerinde bitki yetiştiriliyor Bu gördüğümüz hormonsuz domatesler filan hep izmir Dikili'deki çok ciddi seralardan Hem ihraç ediliyor hem yurt içinde tüketiliyor Dolayısıyla, böyle klasik sulama metotlarından bir an önce topraklarımızın, çiftçimizin uzaklaşması, yem gelişmiş tarım tekniklerinin, sulama tekniklerinin toprağa uygulanması gerekiyor ve on yıldan bu tarafa, yanı. Sayın Vedat Melık'ın hazırlamış olduğu araştırma önergesinde söylediği şeyler, aradan geçen uç buçuk yıl içerisinde, demin verdiğim rakamlarla, buyuk çapta iyileştirmeler yapıldı Dolayısıyla K KEMAL ANADOL (bmır) - Onun ıçm mı karşı çıkıyorsunuz9 MEHMET ATILLA MARAŞ (Devamla)- Yanı, esas konuşu Bu topraklarda, biran önce çiftçinin eğitilmesi ve drenajların yapılması, sulamanın hayata geçirilmesi, esas bu, yoksa elektrikle sulama yapmak oldukça, hem pahalı hem de işte böyle zararlı Hepinize saygılar sunuyorum (AK Parti sıralarından alkışlar) --- **Kaynak gösterme:** Mehmet Atilla Maraş (AK Parti, Şanlıurfa). “10/76 esas numaralı meclis araştırması açılması hakkında”. TBMM Genel Kurulu, 25. Birleşim tutanağı, 29 Kasım 2006. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/konusma/mehmet-atilla-maras-22-2006-11-29-10-76-esas-numarali-meclis-arastirmasi-acilmasi-hakkinda (erişim: 1 Kasım 2026). TBMM kaydı: https://www5.tbmm.gov.tr/tutanaklar/TUTANAK/TBMM/d22/c137/b025/tbmm221370250284.pdf Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.