# Ahiska türklerinin sorunları hk - **Tür:** Genel Kurul konuşması (TBMM 22. Dönem) - **Konuşmacı:** Mehmet Aydın (AK Parti, İzmir) - **Yer:** TBMM Genel Kurulu, 110. Birleşim - **Tarih:** 6 Temmuz 2004 - **Gündem:** AHİSKA TÜRKLERİNİN SORUNLARI HK - **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/konusma/mehmet-aydin-22-2004-07-06-ahiska-turklerinin-sorunlari-hk > Mehmet Aydın (AK Parti), 6 Temmuz 2004 tarihinde TBMM Genel Kurulu, 110. Birleşim oturumunda konuştu (gündem: AHİSKA TÜRKLERİNİN SORUNLARI HK); konuşma 877 kelime. ## Konuşma metni (tutanaktan) DEVLET BAKANI MEHMET AYDIN (İzmir) - Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; hepinizi saygıyla selamlıyorum ve Ahıska Türklerinin sorununu, bir bakıma bir insanlık dramını dile getirdikleri için de arkadaşlarıma teşekkür ediyorum. İzin verirseniz, Ahıska Türkleriyle ilgili konuya gelmeden önce, Gürcistan'la ilişkilerimiz konusunda birkaç noktaya temas etmek istiyorum; çünkü, buna Sayın Milletvekilimiz de temas ettiler. Malumunuz olduğu üzere, bizim şu anda bütün komşularımızla ilişkilerimiz, pozitif olmak şartıyla, en iyi düzeydedir, en iyi düzlemdedir. Bizim Gürcistan ile olan ilişkilerimiz de, hakikaten, son derece iyi bir durumdadır; askerî ilişkilerimiz son derece iyidir; gerek eğitim ve öğretim konusunda gerek başka alanlarda, elimizden gelen yardım önemli ölçüde yapılmaktadır. Bu sene benim bizzat gittiğim ve Türkiye'de organize ederek taşıdığımız çok miktarda -hakikaten çok miktarda, kelimenin her anlamıyla çok miktarda- yardımı bizzat götürdük ve orada, ilgililerle beraber, bunun dağıtımına, paylaşımına katkıda bulunduk. Bu yardım, Gürcistan'ın şimdiki Cumhurbaşkanının göreve başlamasından önceydi. Kendisi dahil, hepsiyle görüştük. Türkiye'nin yardımı konusunda da, zaten, başından beri, milletimize, devletimize, Hükümetimize karşı son derece müteşekkir durumdadırlar ve bu iyi ilişkilerimiz zaten devam edecek, etmek durumundadır. Arkadaşlarımın da söylediği gibi, Özbekistan'ın Fergana bölgesinde yaşanan, olaylardan sonra uluslararası kamuoyunun gündemine gelen Ahıska Türkleri, 1990'lı yılların başından itibaren Türkiye'ye göç etmeye başlamışlar; bu süreç halen devam etmektedir. Aslında göç, halkın deyimiyle, 93 Muharebesinden itibaren zaten peyderpey devam ediyor; ama, 1990'lı yıllardan sonra bu gözle görülür bir biçimde artmıştır. Nitekim, bu sürecin bir sonucu, 30 000'i aşkın Ahıska Türkü, bugün, ülkemizde, Türkiye'de yaşamaktadır. Bu süreç zarfında ülkemize gelen Ahıska Türklerine, bulundukları ülkelerde yaşayan, orada yaşamaya devam eden Ahıska Türklerine ve anayurtları Ahıska'ya dönenlere, dönmek isteyenlere, Türk hükümetleri ellerinden gelen her türlü yardımı yapmışlardır, yapmaya da devam ediyorlar. Yine, arkadaşımızın bahsettiği, 1992 yılında çıkan 3835 sayılı Ahıska Türklerinin Türkiye'ye Kabulü ve İskânına Dair Kanun, aslında önemli ölçüde yürürlüğünü devam ettirmiştir. Bu kanuna dayanılarak, Türkiye'ye 150 aile getirilmiş ve iskâna tabi tutulmuştur; ama, esasında, burada öngörülen miktar, tabiî, 150 ailenin üzerinde, 500 civarında ailenin iskânıyla ilgilidir. Farklı sebeplerden dolayı -onların bir kısmına temas edeceğim, bir kısmına temas etmeye vaktim yok- bu 500 ailenin getirilmesi imkânı, maalesef, gerçekleşememiştir. Yine, 1994 yılından itibaren, bugüne kadar, 17 000 civarında Ahıskalı soydaşımızın, dağılan Sovyetler Birliği üyesi ülkelerden ülkemize geldiği ve geri dönmedikleri bilinmektedir; çünkü, özellikle Rusya Federasyonunca, Ahıska Türklerinin elinde bulunan pasaportlara "işbu pasaport sahibi Rusya Federasyonu vatandaşı değildir" şeklinde bir not konulduğu, bir kaşe basıldığı "daimî ikametgâh çıkışlı" damgası vurulduğu için geriye dönemiyorlar ve bu bakımdan da ciddî sıkıntılarla karşı karşıya geliyorlar. Ahıska Türklerinin Türkiye'de karşılaştıkları sorunlar oldukça çoktur; ama, bunları dört ana başlıkta toplamamız ve değerlendirmemiz mümkündür. Bunlardan ilki, eski Sovyetler Birliği ülkelerinde çalışarak emeklilik hakkı kazanmış ve Türkiye'de emekli yaşını doldurmuş kişilerin emekli sayılması; ikincisi, Türkiye'ye gelmiş olanlardan, mezun olan öğrencilerin diploma geçerliliğinin sağlanması, üçüncüsü, çalışma izninin sağlanması ve diğeri de, ikamet izniyle ilgili sorunların giderilmesi. Bugüne kadar, bu cümleden olmak üzere, 29 779 kişiye ikamet izni verilmiştir. Türkiye'ye göç eden Ahıska Türklerinin Türkiye'deki diğer hemşerileriyle birlikte kurdukları 16 dernek -buraya dikkatinizi çekmek istiyorum- ve 2 adet de federasyon bulunmaktadır. Burada üzülerek ifade edeyim ki, bu derneklerin çokluğu, bilgi akışını düzenleme bakımından her zaman olumlu sonuç verememekte ve birtakım sıkıntılara da sebep olmaktadır. Yine, pek çok soydaşımızla ilgili, sivil toplum kuruluşlarında olduğu, derneklerde olduğu gibi, burada da bazen birbirleriyle çelişen bilgiler gelebilmekte ve her zaman çok olumlu olmayan birtakım rekabetlerin olduğu da gözden kaçmamaktadır. Bunların düzelmesi için de, biz, zaten sürekli olarak bu derneklerle işbirliği içerisindeyiz ve kamu açısından, kendileri açısından yararlı olan hedeflere doğru işbirliği içerisinde yürümek bakımından da çabalarımız sürmektedir. Iğdır İlinde iskâna tabi tutulan Ahıskalıların bir de tarım arazisi talepleri vardır; o konuyla ilgili mevzuatın imkân vermesi halinde, kanunun tekrar ele alınarak, Iğdır İlinde iskâna tabi tutulan Ahıska Türklerine tarım arazisi tahsisinin çok yerinde olacağı, yararlı olacağı Bakanlığımız tarafından ilgili kurumlara iletilmiştir. Ahıskalılar arasında -demin de söylediğim gibi- hedef birliği sağlanamaması, bir bakıma, Bakanlık olarak, bizim, karşı karşıya bulunduğumuz sıkıntıların başında gelmektedir. Ahıska Türkleri arasında; 1.- Türkiye'ye göç etmek ve dolayısıyla, Türkiye'ye gelip, yerleşmek isteyenler vardır. 2.- Nihai hedef olarak, bugünkü Gürcistan sınırları içinde yer alan yurtlarına, yani Ahıska'ya geri dönmek isteyenler vardır. Buradaki toprakların da önemli bir kısmı, maalesef, özellikle Ermeni nüfus tarafından fiilî işgal altındadır; dolayısıyla, Gürcistan Hükümetinin, aynı zamanda bu konuda maddî bir sıkıntısı olduğu da gözlenmektedir ve o konuda yardım talebi vardır. 3.- Mülteci olarak kabul görmek isteyen ve Ahıska sorununun, böylece, Birleşmiş Milletler gündeminde daha rahat yer almasını sağlamaya çalışan gruplar vardır. 4.-Bir de, bütün bunlara rağmen, bulundukları ülkelerde tam vatandaş olarak, yurttaş olarak bu hakkı alıp, orada kalmak isteyenler vardır. Bu arada bir şey daha ilave edeyim; bir de, Amerika'ya göç gibi, en azından 5 000 kişiyi ilgilendiren bir projenin de şu sıralarda konuşulmakta olduğunu ifade etmek istiyorum. Son olarak, Türk cumhuriyetlerinden, Türk ve akraba topluluklarından, öğrenci getirme projesi çerçevesinde de Türkiye'ye getirilen Ahıska kökenli öğrencilerin durumuna bir iki cümleyle temas edeyim. Mevcut öğrenci sayısı 596'dır, bu, nüfusa göre, aslında, oldukça iyi bir rakam sayılır. 2004-2005 yılı için ayrılan kontenjan da 80'in üstündedir; bunların 20'si Azerbaycan, 20'si Kazakistan, 20'si Kırgızistan, 20'si de Rus federasyonunda yerleşik olan veya demin anlattığım şartlar altında orada kalan Ahıska Türkleridir ve bir de Ukrayna'daki Ahıska Türklerine verilmiş olan kontenjanlardır. Bu konuda, aslında, imkânlarımız vardır, imkânlarımız açıktır -eğer, gerekiyorsa- biz, bu Ahıska kökenli öğrencilerin taleplerine daha sıcak bakabilmekteyiz; gerek lisans gerek yükseklisans ve gerekse doktora düzeyinde kapılarımızın açık olduğunu tekrar ifade etmek istiyorum. Hepinize saygılarımı sunuyorum. (Alkışlar) --- **Kaynak gösterme:** Mehmet Aydın (AK Parti, İzmir). “Ahiska türklerinin sorunları hk”. TBMM Genel Kurulu, 110. Birleşim tutanağı, 6 Temmuz 2004. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/konusma/mehmet-aydin-22-2004-07-06-ahiska-turklerinin-sorunlari-hk (erişim: 1 Kasım 2026). Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.