# Belediye kanun tasarısı (ss. 944)

- **Tür:** Genel Kurul konuşması (TBMM 22. Dönem)
- **Konuşmacı:** Mehmet Ceylan (AK Parti, Karabük)
- **Yer:** TBMM Genel Kurulu, 124. Birleşim
- **Tarih:** 2 Temmuz 2005
- **Gündem:** BELEDİYE KANUN TASARISI (SS. 944)
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/konusma/mehmet-ceylan-22-2005-07-02-belediye-kanun-tasarisi-ss-944

> Mehmet Ceylan (AK Parti), 2 Temmuz 2005 tarihinde TBMM Genel Kurulu, 124. Birleşim oturumunda konuştu (gündem: BELEDİYE KANUN TASARISI (SS. 944)); konuşma 917 kelime.

## Konuşma metni (tutanaktan)

AK PARTİ GRUBU ADINA MEHMET CEYLAN (Karabük) - Sayın Başkan, değerli milletvekili arkadaşlarım; temel kanun niteliğindeki 944 sıra sayılı Belediye Kanunu Tasarısının çeşitli ve son hükümlerini içeren dördüncü bölüm hakkında, AK Parti Grubu adına, görüşlerimizi sunmak üzere söz almış bulunmaktayım; bu vesileyle, Yüce Meclisi saygıyla selamlıyorum.

Değerli arkadaşlarım, bilindiği gibi, yeni belediye kanunu yürürlüğe girmeden önce yıllardır yürürlükte kalan 1580 sayılı Belediye Kanunu, taa 1930'lu yıllarda kabul edilmiş ve günümüze kadar yürürlükte kalmış bir kanundur. Tabiî ki, o zamanki şartlar içinde oldukça iyi hazırlanmış ve belediyelerin ihtiyaçlarına cevap veren bu kanun, maalesef, günümüz şartları içinde artık ihtiyaca yeterince cevap vermekten uzak kalmıştır. Bu nedenle de, son yıllarda iktidara gelen bütün hükümetler öncelikli olarak yerel yönetimler yasasını çıkarmayı amaçlamış, ancak, çeşitli nedenlerle başarılı olamamışlardır.

Belediyelerimiz de, yıllardır belediyelerin ihtiyaç duydukları böylesi bir yasayı arzu etmişler ve beklenti içinde olmuşlardır; çünkü, günün şartları içinde 1580 sayılı Yasa artık belediyeler açısından dar geliyordu. Şehrine, kentine hizmet için yasayı zorlayan belediye başkanları da, birçok konuda kanuna aykırı hareket ettiği iddiasıyla yargılanmış ve maalesef, cezalar almışlardır. Bu nedenle, hükümetimiz tarafından hazırlanan ve üçüncü kez Genel Kurulda görüşülen Belediye Yasa Tasarısının ülkemiz ve belediyelerimiz açısından ne kadar önemli olduğu bir gerçektir.

Sayın Başkan, değerli arkadaşlarım; yeni belediye kanunu, dünyada gelişen yerinden yönetim ilkeleri çerçevesinde yerelleşmeye, sivilleşmeye önem veren bir anlayış içinde ve Avrupa Yerel Yönetimler Özerklik Şartı hükümlerine de uygun bir şekilde hazırlanmıştır. Kanun, belediyelerin günümüz ihtiyaçlarına cevap verebilen, onların çalışma şartlarını kolaylaştıran, onları merkezî idarenin aşırı vesayetinden, mevzuat ve bürokratik kıskacından kurtaran, bu anlamda halkın bizatihi seçimle işbaşına getirdiği belediye başkanı ve meclisine daha fazla yetki ve sorumluluk veren bir anlayış içinde hazırlanmıştır. Bu anlayış ve yaklaşım içinde hazırlanan yeni belediye kanunu, yerelleşme ve sivilleşmeye önem veren, daha demokratik, şeffaf, verimliliği ve katılımcılığı esas alan bir özellik arz etmektedir.

Değerli arkadaşlarım, kanun tasarısının bu son bölümünde, madde 73'ten başlayan ve sonuna kadar giden maddelerde, özellikle dikkatinizi çekmek istediğim birkaç hususu arz etmek istiyorum.

Madde 73'te, belediyelere, bundan sonra kentsel değişim ve dönüşüm alanı projelerini uygulama imkânı getirilmektedir. Bundan böyle kentin gelişimine uygun olarak, eskiyen kent kısımlarını yeniden inşa ve restore etmek, kentin tarihî ve kültürel dokusunu korumak amacıyla kentsel dönüşüm ve gelişim projelerini belediyelerimiz uygulayabileceklerdir. Bunun ötesinde, bilindiği gibi, birçok şehrimizde gecekondu bölgeleri bir gerçektir; gecekondu bölgelerini kentsel dönüşüme dönüştüren projelere imkân vermektedir. Ayrıca, bildiğiniz gibi, ülkemiz deprem riski altında olan bir ülkedir. Birçok kentimizde de deprem riski taşıyan alanlarda tedbirler alma imkânı getirilmektedir.

Madde 74'te ise, belediyelerimize, uluslararası teşekküllere ve organizasyonlara kurucu üye veya üye olabilme imkânı getirilmiştir. Bu teşekkül ve organizasyonlarla ortak faaliyet ve hizmet projeleri bundan sonra gerçekleştirilebilecek ve kardeş kent ilişkisi kurulabilecektir.

Madde 75, belediyelerimiz açısından, diğer kamu kurum ve kuruluşlarımız açısından önemli bir madde özelliğini arz etmektedir. Bu maddeyle, belediyelerimize diğer mahallî idare birlikleri yönetimleri ve diğer kamu kurum ve kuruluşlarıyla işbirliği içine girme imkânı verilmektedir. Özellikle, belediyelerin kendi görev alanlarına giren konularda yapım, bakım, onarım ve taşıma işleri konusunda diğer kamu kurum ve kuruluşlarıyla yakın bir işbirliği içine girilebilecektir. Önceki kanunda böyle bir husus yoktu değerli arkadaşlarım. Bu, belediyelerimiz açısından, şehirlerimiz açısından önemli bir imkân getirmektedir. Somut bir örnek vermek gerekirse, bundan sonra, eğer belediyenin imkânı varsa, belediyenin parası varsa, gerektiğinde bir okulu tamir edebilecek, bir camii tamir edebilecek, bir kültür eserini tamir edebilecektir.

Değerli arkadaşlarım, madde 76'yla birlikte, şehirlerimizde artık, katılımcı bir yönetim anlayışı ve hemşerilik bilincinin geliştirilmesi açısından, kent konseyleri kurulacaktır. Bu, halkın ve sivil toplumun yönetim kararlarına katılımı açısından önem arz etmektedir. Kent konseyleri, kentte mevcut bulunan meslek kuruluşları, sendikalar, noterler, üniversiteler, ilgili sivil toplum örgütleri, siyasî partiler, kamu kurum ve kuruluşları temsilcileri ile muhtarlardan oluşmaktadır.

Değerli arkadaşlarım, yine, katılımcılık açısından bir başka imkân getiren madde 78'de ise, gönüllü kişilerin katılımı imkânı getirilmiştir. Yani, çeşitli belediye hizmetlerine, kişiler, gönüllü kişiler katılımda, katkıda bulunabileceklerdir. Bu durum da katılımcılığı ve şeffaflığı pekiştiren bir hükümdür.

Madde 78'le, belediyelere, kamu kurum ve kuruluşlarıyla doğrudan yazışma yetkisi verilmiştir. Bu da son derece önemlidir değerli arkadaşlarım. Bilindiği gibi, daha önceki mevzuatta, belediyelerimiz, bir başka kamu kurum ve kuruluşuna yazı yazarken, kaymakamlık aracılığıyla, valilik aracılığıyla yazabiliyordu; ama, bu yeni getirilen kanunla bu vesayet de kaldırılmış ve belediyelerimiz artık diğer kamu kurum ve kuruluşlarına doğrudan yazma yetkisine sahip olmaktadır.

Madde 80'de, özel ve tüzelkişilere şehirlerarası otobüs terminali kurma ve işletme imkânı getirilmiştir. Daha önceki yasada, bildiğiniz gibi, şehirlerarası otobüs terminali kurma ve işletme hakkı sadece belediyelerimize aitti. Şimdi, bu kanunla bir açılım yapıyoruz, özel ve tüzel kişiler de bundan sonra bu kanunla birlikte şehirlerarası otobüs terminali kurma ve işletme hakkına sahip olabilecekler.

Madde 85'le, emekli olan belediye başkanlarımızın emekli maaşları artırılmaktadır, önemli ölçüde artırılmaktadır değerli arkadaşlarım. Bu konuda, Emekli Sandığından emekli olan belediye başkanlarımıza "makam tazminatı" adı altında bir ödeme yapılarak emekli maaşları yükseltilmiştir.

Diğer bir önemli husus değerli arkadaşlarım, madde 85'te, bundan sonra belediyelerimiz ihtiyaç duydukları taşıtları alırken artık Bakanlar Kurulu kararı istenmeyecek; belediye meclisinin kararıyla bundan sonra belediyelerimiz ihtiyaç duydukları taşıtları kendileri alabilecekler. Bunun için ayrıca bir Bakanlar Kurulu kararına gerek olmayacak.

Değerli arkadaşlarım, geçici madde 3'le, nüfus şartı açısından belediye olma özelliğini yitiren belediyelere bir şans tanınmaktadır, bir imkân verilmektedir. Bilindiği gibi, 11 inci maddeyle, nüfusu 2 000'in altına düşen belediyelerimiz, İçişleri Bakanlığının görüşü, önerisi üzerine, Danıştayın kararı üzerine, köylere dönüştürülebilecektir; ancak, bu maddeyle, bu tür belediyelerimize yeni bir imkân getirilmektedir, yeni bir fırsat verilmektedir. Belediye merkezine 5 kilometre yakınlıkta olan köylerin birleşme imkânı getirilmiştir. Bu şekilde, bu yılın sonuna kadar, bu köyler, belediyeye dahil olduğunda ve nüfusu 2 000'i aştığında, belediye hükmünü yine koruyacaktır. Zannederim, bu hususta yeni bir önerge hazırlığı var; bu sürenin 2005 değil, 2006'nın sonuna kadar uzatılması gayreti var.

(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)

---

**Kaynak gösterme:** Mehmet Ceylan (AK Parti, Karabük). “Belediye kanun tasarısı (ss. 944)”. TBMM Genel Kurulu, 124. Birleşim tutanağı, 2 Temmuz 2005. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/konusma/mehmet-ceylan-22-2005-07-02-belediye-kanun-tasarisi-ss-944 (erişim: 1 Kasım 2026).

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.
