# 2007 yılı merkezi yönetim bütçesi kanun tasarısı (başbakanlık,mit müsteşarlığı,milli güv.kurulu gen.sek.,atatürk dil ve tarih yüksek kurumu başkanlığı, diyanet işleri başkanlığı) ikinci tur - **Tür:** Genel Kurul konuşması (TBMM 22. Dönem) - **Konuşmacı:** Mehmet Çiçek (AK Parti, Yozgat) - **Yer:** TBMM Genel Kurulu, 34. Birleşim - **Tarih:** 16 Aralık 2006 - **Gündem:** 2007 YILI MERKEZİ YÖNETİM BÜTÇESİ KANUN TASARISI (BAŞBAKANLIK,MİT MÜSTEŞARLIĞI,MİLLİ GÜV.KURULU GEN.SEK.,ATATÜRK DİL VE TARİH YÜKSEK KURUMU BAŞKANLIĞI, DİYANET İŞLERİ BAŞKANLIĞI) İKİNCİ TUR - **Tutanak (TBMM):** https://www5.tbmm.gov.tr/tutanaklar/TUTANAK/TBMM/d22/c141/b034/tbmm221410340100.pdf - **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/konusma/mehmet-cicek-22-2006-12-16-2007-yili-merkezi-yonetim-butcesi-kanun-tasarisi-basbakanlik-mit-must > Mehmet Çiçek (AK Parti), 16 Aralık 2006 tarihinde TBMM Genel Kurulu, 34. Birleşim oturumunda konuştu (gündem: 2007 YILI MERKEZİ YÖNETİM BÜTÇESİ KANUN TASARISI (BAŞBAKANLIK,MİT MÜSTEŞARLIĞI,MİLLİ GÜV.KURULU GEN.SEK.,ATATÜRK DİL VE TARİH YÜKSEK KURUMU BAŞKANLIĞI, DİYANET İŞLERİ BAŞKANLIĞI) İKİNCİ TUR); konuşma 1.569 kelime. ## Konuşma metni (tutanaktan) AK PARTİ GRUBU ADINA MEHMET ÇİÇEK (Yozgat) - Sayın Başkanım, değerli milletvekili arkadaşlarım; Diyanet İşleri Başkanlığının 2007 mali bütçesi hakkında Grubum adına söz almış bulunuyorum. Hepinizi saygıyla selamlıyorum. Malumunuz olduğu üzere, din işleri, Osmanlı İmparatorluğu döneminde, meşihat makamınca, şeyhülislamlık eliyle yürütülüyordu. 1920 yılında Meclis Hükümeti Ankara'da kurulunca, devletin kuruluş sisteminde şeyhülislamlık "Seriye Evkaf Vekâleti" adıyla, bakanlık olarak tescil edilmiştir. 1924'e kadar bu statü devam etmiştir. 3 Mart 1924'te Seriye Evkaf Vekâleti kaldırılmış, seriye bölümü Diyanet İşleri Başkanlığı, evkaf bölümü ise Vakıflar Müdürlüğü olarak yapılandırılmıştır. Başbakanlık bütçesine dâhil, başvekâlete bağlı Diyanet İşleri Reisliği kurulmuş, bilahare, teşkilatın adı Diyanet İşleri Başkanlığı olarak değiştirilmiştir. Diyanet İşleri Başkanlığı, Anayasa'nın 136'ncı maddesine göre, laiklik ilkesi doğrultusunda, bütün siyasi düşüncelerin dışında kalarak ve milletçe dayanışmayı ve bütünleşmeyi amaç edinerek, özel kanununda gösterilen görevleri yerine getirmekle yükümlü kılınmıştır. Kanununda, İslam dininin inançları, ibadet ve ahlak esaslarıyla ilgili işleri yürütmek, din konusunda toplumu aydınlatmak ve ibadet yerlerini yönetmek göreviyle görevlendirilmiştir. Diyanet İşleri Başkanlığı bugün, her türlü siyasi görüş ve düşüncenin üstünde kalarak, millî birlik ve dayanışmayı temin etmeyi, kardeşlik, yardımlaşma, fedakârlık başta olmak üzere, dinimizin yüce prensiplerini vatandaşlarımıza tanıtmayı, din konusunda milletimizi doğru bilgilendirmeyi, milletimizin manevi ve ahlaki değerlerine bağlı kalmayı amaç edinmiştir. Diyanet İşleri Başkanlığı, gerek yurt içinde gerek yurt dışındaki teşkilatlarıyla, üç haneli köyde bile temsilcisi bulunan müstesna kuruluşlarımızdan birisidir. Diyanet İşleri Başkanlığı mensupları, geçmişte de cumhuriyetimizin kuruluşunda büyük hizmet ifa etmişlerdir. Atatürk'ün Samsun'a çıkış anında yanında Havza Müftüsü, Amasya Müftüsü, Sivas, Erzurum Müftüleri bizzat görev almışlar, Amasya Tamimi, Erzurum ve Sivas Kongrelerinin mimarlığını oluşturmuşlardır. O günlerde, millî şairimiz Mehmet Emin Yurdakul, Sultanahmet Meyda- nı'nda bir mitingde "Şerefli bir tarih ve medeniyete, sağlam bir fazilet ve ahlaka, zengin bir şiir ve edebiyata, dinî ve ananelere, ırki ve vatani hatıralara malik olan bir milletin mahvolduğunu tarih göstermez." diye haykırmıştı. İşte, bugünlerde Denizli Müftüsü Rahmetullah Efendi'nin "İşgal edilen bir milletin halkına cuma namazı farz değildir. Bu halkın silaha sarılıp ülkesini kurtarması dinî bir vecibedir." diyerek, Mehmet Emin Bey'in haykırışına Denizli'den iştirak etmiştir. İzmir'in işgalinden dört saat sonra Denizli'de kurulan bu direniş hareketine, Afyon'dan İsmail Şükrü Çelikalay adıyla direnişe katılmıştır. Devrin İzmir Valisi İzzet Bey'in Yunan işgaline karşı çı- kılmaması talimatına "Vali Bey, bu sakalım kanımla kızarabilir; ama, bu alna Yunan alçaklığını sükûnetle selamlamış olmanın karasını sürerek huzuru ilahîye çıkamam." diye haykıran İzmir Müftüsü Rahmetullah Efendi, Gazi Mustafa Kemal Atatürk ve arkadaşlarını Ankara'da karşılayıp misafir eden ve millî mücadele fetvasını veren Rifat Börekçi Hoca, devletimizin kurulmasında ve milletimizin zafere ulaşmasında ebediyen unutamayacağımız müstesna din adamlarım izdir. Diyanet teşkilatımız, dün olduğu gibi bugün de ülkemizin en ücra köşesinde hizmet veren teşkilatıyla, devletimizin varlığı ve milletimizin bekası için, iç ve dış düşmanlara karşı verilen mücadelede görevini eksiksiz ifa etmektedir. Başkanlık, mezhep, meşrep, anlayış ve uygulama ayrımı yapmadan vatandaşlık esasına göre hizmet sunmaktadır. Gerekli bilgiyi üretmekte, ürettiği bilgiyi toplumla paylaşmakta, toplumun güncel problemlerini zamanında açıklamalar yaparak çözmektedir. Türk milletinin ve büyük devletimizin asırların imbiğinden süzülen dinî alanlardaki tecrübelerini, birikimlerini dünyanın dört bucağındaki insanlara aktarmakta, İslam dininin doğru anlaşılmasına ve uygulanmasına dünyada rehberlik etmektedir. Saygıdeğer milletvekilleri, Diyanet İşleri Başkanlığı, Balkanlardan ve Kafkaslardan 2.695 öğrenciyi getirerek eğitmektedir. Bu ülkelerde Diyanet İşleri Başkanlığınca 11 tane okul açılmıştır. Diyanet İşleri Başkanlığı altı yıldır Avrasya İslam Şûrası'nı toplamaktadır. Türk cumhuriyetlerinin her biri ile ilgilenmekte, alınan kararların birlikte uygulanması yapılmakta, bu ülkelerdeki dinî faaliyetlere rehberlik edilmektedir. Diyanet İşleri Başkanlığı, 3 Kasım 2006'da Afrika Dinî Liderler Toplantısı'nı da İstanbul'da toplamıştır. Bu toplantı çok önemlidir. Bu toplantıda Hristiyan misyonerlerin asrın her türlü imkânlarını kullanarak kuşatma altında tuttuğu Afrikalı Müslümanlara lojistik destek sağlanmaktadır. Ülkemizin dört bucağında konferanslar, seminerler düzenlenmektedir. Saygıdeğer milletvekilleri, ramazan ayı süresince mahallî ve ulusal medya kuruluşlarına dinî programlarda danışmanlık hizmeti vermektedir. Yurt içinde ve yurt dışında kütüphanelere, cezaevlerine, Kur'an kurslarına, derneklere ve vatandaşlarımıza sadece son üç yıl içinde 7 milyon 250 bin kitap ücretsiz dağıtılmıştır. Çeşitli illerde her yıl dinî yayınlar kongresi ve fuarları düzenlenerek bu alanda kaliteli yayınların adedinin çoğalması temin edilmektedir. Başkanlık tarafından Türki cumhuriyetler, Kafkaslar ve Balkanlarda cami ve mescit inşaatlarına destek sağlanmakta, zengin Osmanlı mimarisinin izlerini taşıyan ecdat yadigârı eserler Diyanet İşleri Başkanlığımız ve Türkiye Diyanet Vakfının müşterek çalışmalarıyla ihya edilmektedir. Mesela, Kosova'da büyük ceddimiz Murat Hüdavendigar'm türbesi aslına uygun şekilde restore edilmiştir. Başkanlık, eğitime katkı kampanyasına katılarak Ankara'da 14 derslik Mehmet Rifat Börekçi İlköğretim Okulunu, Ağrı'da 12 derslik Şerafettin Yalkaya İlköğretim Okulunu ve Şanlıurfa'da 18 derslik Ahmet Hamdi Akseki İlköğretim Okulunu eğitim camiamıza kazandırmıştır. Papa Benedict'in yüce dinimize ve Peygamberimize hakaret eden ifadeleri üzerine layık olduğu cevap Başkanlıkça verilmiş, hem yüce milletimizin hem de dünya Müslümanlarının sözcülüğünü yapmıştır, hislerine tercüman olmuştur. Bu konuda, hem misafirperverliğimizin müstesna örneğini gösteren hem de yüce dinimizin onur ve haysiyetini, vakar ve müstesna duruşuyla bütün dünya önünde sergileyen saygıdeğer Diyanet İşleri Başkanımız Profesör Doktor Ali Bardakoğlu'nu, İstanbul Müftümüzü ve Sultanahmet Camimizin imamı Emrullah Hatipoğlu'nu ve onların şahsında temsil ettiği 90 bin civarındaki din görevlimizi kutluyorum. (AK Parti sıralarından alkışlar) Saygıdeğer milletvekilleri, Papa Benedict'in Türkiye'ye gelişiyle gördük ki Diyanet İşleri Başkanlığının faaliyetleri, ülkemizde ve ülkemizin dışında daha güçlü, daha organizeli, daha bilimsel ve yaygın hâle getirilmelidir. Çünkü, geçen konuşmamda da belirttiğim gibi, Hristiyanlığın Katolik, Ortodoks, Gregoryan mezheplerinin temsilcilerinin İstanbul'da oluşturduğu ve bütün dünya kamuoyuna deklare ettiği birlik, İslam dininin yayılmasının önlenmesi içindir. Hristiyanlığın tarih boyu rakibi Müslümanlar olmuştur, Müslümanlık olmuştur. Müslümanlığı kabul ettiğimizden bu yana Müslümanlığın aslına uygun yaşanmasını ve dünyaya tanıtılmasını şeref ve şanla yüce milletimiz gerçekleştirmiştir. Bunun için, tarih boyu Haçlı seferlerinin direkt muhatabı hep biz olmuşuz. Dinler arası rekabetin dinimiz lehine sonuçlanması için rakiplerinden daha organizeli ve daha donanımlı bir Diyanet İşleri Başkanlığı teşkilatına ihtiyacımız vardır. Bu, bilgili, kabiliyetli, asrın her türlü imkânlarıyla donatılmış, ehliyetli Diyanet görevlileriyle mümkün olacaktır. Misyonerlerin, ülkemizde ve Türki cumhuriyetlerde faaliyet gösteren yüzlerce televizyon ve radyosu, binlerce legal ve illegal kuruluşu ve yılda tahminen 15 milyar dolar civarında mali kaynağı bulunmaktadır. Sayın milletvekilleri, bazı değerler vardır, bu değerler toplumun ortak malıdır. Bu değerler üzerinde toplumun her bireyi eşit hak sahibidir. Bu değerlerle ilgili, biri diğerinden daha fazla hak sahibi olduğunu iddia etmemelidir, edemez. Bu değerler, vatan, din, bayrak gibi değerlerdir. Din, bu değerlerin başında gelir. O, ülkemizdeki insanların hepsinin müşterek değeridir. Yani, bu Parlamentoda her birimizin, bütün partilerin toplamının ortak malıdır. (Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı) BAŞKAN - Buyurun efendim MEHMET ÇİÇEK (Devamla) - Din, hiç kimsenin şahsi malı değildir, malı olduğu da iddia edilemez; ederse, toplumun sevk ve idaresindeki ahenk bozulur. Diyanet teşkilatı da toplumun bütün kesimlerine böyle bakmalıdır. Camideki imam, arkasındaki cemaatin ırkına, rengine, milletine, mezhebine, cemiyetine, cemaatine, kadınlığına erkekliğine bakmadan "bana tabi olanlara imam oldum" diye niyet eder. Artık, herkes, dinî problemlerin çözüm yerinin Diyanet İşleri Başkanlığı olduğunu kesinlikle bilmelidir. Camileri, devlete, millete, cumhuriyetin temel ilkelerine düşman üreten yerler olarak görme basiretsizliğinden kesinlikle vazgeçilmelidir. Devletimiz dini, legal olarak kendi kuruluşlarında dinin aslına uygun tarzda öğretmezse, ehil olmayan kişi ve kuruluşlar çoğalır, din asıl kaynağından uzaklaşır, hurafeler dini boğar, yozlaştırır, bir sürü madrabaz, din sahtekârı türer. Cahil, yobaz, bağnaz insan tipleri, hiçbir dönemde yüce dinimizi temsil etmemiştir, bundan sonra da edemez. Bu sebeple, Diyanet İşleri Başkanlığımızın teşkilat kanunu yoktur, acilen çıkarılmalıdır. Bir vesileyle kendisiyle görüştüğüm ana muhalefet partisi Genel Başkanım Sayın Deniz Baykal, kanunun çıkarılması konusunda kendisinden talepte bulunduğumuzda, her türlü desteği vereceğini ifade etmişti. Kendisine, anlayışından dolayı teşekkür ediyorum. Diyanet İşleri Başkanlığı teşkilat kanunu çıkarıldığı takdirde, sorumluluğu, yetkisi, donanımı sebebiyle görevini ifa edecektir, din de bir başkalarının oyuncak olarak kullandığı malzeme olmaktan çıkarılacaktır. Diyanet İşleri Başkanlığının personelinin tamamının fakülte mezunu hâline getirilmesi zaruridir. Bu konuda ilahiyat fakülteleri ve ilahiyat meslek yüksekokullarının sayısı ve kontenjanları kesinlikle artırılmalıdır. Diyanet İşleri Başkanlığının, yirmi dört saat yayın yapan çok donanımlı bir televizyon kanalına kesinlikle ihtiyacı vardır. Camilerimiz kitle eğitim mekânlarıdır. Her hafta camilerde 25 milyona yakın insan vaaz dinlemektedir, hutbe dinlemektedir. Toplumun ihtiyacı olan dinî ve millî bilgilerin tecrübeli ve bilgili kadrolarca verilmesinde zaruret vardır. Gençliğimizin millî ve dinî değerlerimizin temel prensipleri doğrultusunda eğitilmesi için, camilerde ve Kur'an kurslarında eğitim sisteminde Diyanet İşleri Başkanlığımızca yapılan değişiklik geliştirilerek devam ettirilmelidir; çünkü, yeni uygulama oldukça başarılı olmuştur. BAŞKAN - Sayın Çiçek, konuşmanızı tamamlar mısınız. MEHMET ÇİÇEK (Devamla) - Bitiriyorum Sayın Başkanım. Bilindiği gibi, neredeyse nüfusumuzun yarısını kadınlar oluşturmaktadır. Yukarıda zikrettiğim bütün faaliyetlerde maddi ve manevi desteğini Diyanet İşleri Başkanlığından hiç esirgemeyen Diyanet Vakfının yardımları ve desteğiyle kadınlarımızın dinî eğitimine önem verilmelidir. Marifet iltifata tabidir. Diyanet İşleri Başkanlığında çalışan personelin özlük haklarıyla ilgili çok ciddi iyileştirmeler yapılmalıdır; çünkü, personel bu sıkıntıdan dolayı diğer kurumlara geçmek için mücadele vermektedir. Diyanet İşleri Başkanlığında bulanan toplam kadro sayısı 88.564'tür, fakat, bunun 5.921 'i hâlen boştur. 3.845 adet imam, 507 adet müezzin, 335 adet Kur'an kursu öğreticiliği kadrosu açık bulunmaktadır. Ayrıca, saygıdeğer milletvekilleri, 9.900 tane cami yapılmış, fakat, kadro verilememiştir. BAŞKAN - Sayın Çiçek, lütfen tamamlayın. MEHMET ÇİÇEK (Devamla) - Bitiriyorum efendim, bitiriyorum. Devletin resmî görevlisinin bulunmadığı camilerin kontrolü mümkün değildir. Bu camiler yurt içi ve yurt dışı şer odaklarının faaliyet alanı hâline getirilebilir. İktidar muhalefet, Parlamentoda temsilcisi bulunan bütün partilerin fikir birliğiyle bu kadroları, mutlaka, liyakatli görevlilerle doldurması gerekmektedir. Diyanet İşleri Başkanlığının protokoldeki yeri, dikkatinizi çekiyorum, Atatürk'ün verdiği yer olmalıdır. Diyanet İşleri Başkanlığına protokolde Başbakandan sonra yer vermiştir Atatürk. Diyanet İşleri Başkanlığının maaşı en yüksek maaş olarak tertip edilmiş, Atatürk tarafından dört tane kırmızı plakalı araçtan birisi Başkana verilmiştir. (AK Parti sıralarından alkışlar) Son cümlemi söylüyorum. Bu vesileyle, iktidar muhalefet, bütün siyasi partilerimizin üstüne titreyerek koruduğu, zarar görmesini istemediği, toplum mozaiğimizin bir arada tutulmasında en büyük fonksiyonu icra eden dinimizi ve onun milletimize yaşatılmasına çalışan Diyanet İşleri Başkanlığımız teşkilatının bütçesinin hayırlara vesile olmasını dilerken, benden önce Sayın Halil Ak- yüz arkadaşımın vermiş olduğu bir rakamı düzeltmek istiyorum. Türkiye Cumhuriyeti devletinin sınırları içerisinde 20 milyon değil, 76 milyon, 80 milyon Müslüman yaşamaktadır. Hepinizi saygıyla selamlıyorum. (AK Parti sıralarından alkışlar) --- **Kaynak gösterme:** Mehmet Çiçek (AK Parti, Yozgat). “2007 yılı merkezi yönetim bütçesi kanun tasarısı (başbakanlık,mit müsteşarlığı,milli güv.kurulu gen.sek.,atatürk dil ve tarih yüksek kurumu başkanlığı, diyanet işleri başkanlığı) ikinci tur”. TBMM Genel Kurulu, 34. Birleşim tutanağı, 16 Aralık 2006. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/konusma/mehmet-cicek-22-2006-12-16-2007-yili-merkezi-yonetim-butcesi-kanun-tasarisi-basbakanlik-mit-must (erişim: 1 Kasım 2026). TBMM kaydı: https://www5.tbmm.gov.tr/tutanaklar/TUTANAK/TBMM/d22/c141/b034/tbmm221410340100.pdf Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.