# Bali ve tiner kulanımı ve satışının kontrol edilmesiyle ilgili

- **Tür:** Genel Kurul konuşması (TBMM 22. Dönem)
- **Konuşmacı:** Mehmet Emin Tutan (AK Parti, Bursa)
- **Yer:** TBMM Genel Kurulu, 8. Birleşim
- **Tarih:** 16 Ekim 2003
- **Gündem:** BALİ VE TİNER KULANIMI VE SATIŞININ KONTROL EDİLMESİYLE İLGİLİ
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/konusma/mehmet-emin-tutan-22-2003-10-16-bali-ve-tiner-kulanimi-ve-satisinin-kontrol-edilmesiyle-ilgili

> Mehmet Emin Tutan (AK Parti), 16 Ekim 2003 tarihinde TBMM Genel Kurulu, 8. Birleşim oturumunda konuştu (gündem: BALİ VE TİNER KULANIMI VE SATIŞININ KONTROL EDİLMESİYLE İLGİLİ); konuşma 688 kelime.

## Konuşma metni (tutanaktan)

MEHMET EMİN TUTAN (Bursa) - Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; bali, tiner kullanımı ve satışının kontrol edilmesiyle ilgili olarak gündemdışı söz almış bulunuyorum; Yüce Meclisimizi saygıyla selamlıyorum.

Bali, tiner, benzin ve gazolin gibi maddelere bağımlı olan kişilerin, genellikle, bu maddeleri mesleklerinde kullanma durumunda olan mobilyacı, boyacı ve oto boyacısı gibi kişiler olduğu anlaşılmaktadır; ancak, son yıllarda, ülkemizde, ergenlik çağındaki gençlerde bu maddelerin ucuz ve kolay bir şekilde temin edilmesi, bağımlılığın bu yaş grubunu tehdit etmesinde önemli bir rol oynamaktadır. Günümüzde, bali ve tiner bağımlılığı, genellikle çocuklar arasında hızla yayılan ve ivedi çözülmesi gereken çok önemli bir sorun haline gelmiştir. Çocuklarımızın bu sorundan korunması yönteminin; her şeyden önce, onları bu duruma iten nedenlerin iyi tespit edilmesi gerekmektedir.

Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; aileden, okuldan ve sosyal çevreden kaynaklanan sorunlar çözümlenemeyince, çocuklar ümitsizliğe düşmektedir. Çocuklarımız, öncelikle, bali ve tiner gibi ucuz ve kolay bulunabilir olmasından dolayı ve alım satımının yasadışı olmaması nedeniyle, kullanımı hızla artan maddelere yönelmektedir. Çocuklarımız, bunlarla uyuşturucuya başlayıp, daha karmaşık ve tehlikeli olanlara doğru eğilimli hale gelmektedir. Dolayısıyla, çocuklara bali, tiner türü maddelerin satışının engellenmesi ve bu maddelerin satışının denetlenmesi gerekmektedir. Büyükkent içerisinde yaşamak zorunda kalan; ancak, bu yaşama ayak uyduramayan ailelerin çocukları, önemli bir oranda bali, tiner koklayan, benzen içeren ve temini kolay olan yapıştırıcı aromatikleri kullanarak, uçucu madde bağımlısı durumuna düşmüşlerdir. Özellikle bali ve tiner kullanımı, sosyoekonomik düzeyleri düşük olan ailelerin çocukları ile sokak çocukları arasında, maalesef, oldukça yaygındır. Gerek evsiz gerekse aileleriyle yaşayan ve ortak özellikleri uçucu madde bağımlılığı olan bu çocuklarımızın sayısı her geçen gün artmaktadır.

Emniyet Genel Müdürlüğü Kaçakçılık ve Organize Suçlarla Mücadele Daire Başkanlığınca haklarında yasal işlem yapılan kullanıcılarla yapılan anket, bu tip ve benzeri maddelere başlamadaki en büyük etkenin -yüzde 82'yle- merak ve arkadaş çevresi olduğunu ortaya koyuyor. Yapılan araştırmalar, maalesef, bu maddeleri kullanma yaşının 12'ye kadar indiğini de göstermektedir.

Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; cinayet, kapkaç ve gasp gibi suçları tetikleyen, özellikle çocuklar için tehdit oluşturan bali ve tiner gibi sentetik maddeler uyuşturucu kapsamına alınmalı ve bu maddeleri amaçdışı üretenler ve satanlar hakkında gerekli yaptırımlar acilen hayata geçirilmelidir.

Bu maddeler özel ruhsatı olmadan üretilmemeli, satışlarının kontrol ve denetimleri sıklıkla yapılmalıdır. Her ne surette olursa olsun, bali, tiner gibi yapıştırıcı veya çözücü olarak kullanılan kimyevî, uyuşturucu ve uçucu maddelerin 18 yaşından küçük, reşit olmayan çocuklara satışı ve amacı dışında kullanımı kontrol altına alınmalı ve belli kurallara da bağlanmalıdır.

Ülkemizin geleceği, yarınlarımızın teminatı olan çocuklarımızın en iyi şartlarda eğitimlerini sürdürebilmeleri, ilerlemeleri, vatanı, milleti ve ailesi için hayırlı birer evlat olabilmeleri için, hepimiz, maddî manevî tüm gücümüzü ortaya koyuyor, çırpınıyoruz. Ne var ki, her şeyimiz olan çocuklarımızın büyüme çağına girmeleriyle birlikte edindikleri değişik sosyal çevreler ve arkadaşlık ortamları, onların bazen denetimimiz dışında kalmalarına neden oluyor. Bunun sonucunda da, çocuklarımızın uğradığı tahribatı fark etmemiz zaman alıyor. Gerçekleri öğrendiğimizde de, maalesef, çoğunlukla iş işten geçmiş oluyor.

Anayasamızın 58 inci maddesinde "devlet, gençleri alkol düşkünlüğünden, uyuşturucu maddelerden, suçluluk, kumar ve benzeri kötü alışkanlıklardan ve cehaletten korumak için gerekli tedbirleri alır" denilmektedir.

Bu bağlamda, her ülkenin, her kültürün, kendine özgü önleme ve mücadele programları olması gerekir. Bali, tiner ve uyuşturucunun getirdiği sorunlar, şehirleşme arttıkça artmaktadır. 1 000 000'u aşmış bir şehirde kendini kaybettirmek, kendini göstermekten çok daha kolaydır.

Bu nedenlerle, özellikle bellibaşlı büyük şehirlerimizde, bölgesel -hatta mahallelerde- önleme çalışmaları gerekmektedir. Belediyeler, sosyal çalışmacılar, polis, eğitimciler ve sağlık kuruluşları işbirliği içerisinde olmalıdır. Özellikle İstanbul, Ankara, İzmir, Adana ve Bursa gibi büyük şehirlerimizde, bilgilenme ve bilinçlenmeye yönelik, işbirliği çerçevesinde, danışma merkezleri oluşturulmalıdır.

(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)

BAŞKAN - Buyurun; konuşmanızı tamamlar mısınız.

MEHMET EMİN TUTAN (Devamla) - Tabiî efendim.

Bağımlılık yapıcı bali ve tiner gibi maddelere karşı verilecek mücadelede uygulanacak stratejiler, gençliğin, caydırma, bilgilendirme, kişisel ve sosyal becerileri artırma gibi faaliyetler ile bu zararlı maddelere karşı yönlenmesinin önlenmesi, bunlara ulaşabilirliğinin zorlaştırılması ve eğer ulaştıysa, bundan kurtulması; yani, rehabilite edilmesi hususlarını içermelidir.

Sonuç olarak: Çocukların korunması için gerekli olan yasal düzenlemeler acilen yapılmalı, uzun zaman gerektiren ve pahalı olan tedavi edici ve rehabilite edici önlemden ziyade, koruyucu ve önleyici önlemler süratle alınmalıdır. Başlangıçta da ifade edildiği gibi, toplumun tüm katmanları bali ve tinerle mücadele konusunda üzerine düşen görevi yerine getirmeli, anne-babalara ve özellikle de hedef kitle konumundaki gençlere yönelik programlar geliştirilmelidir.

Beni sabırla dinlediğiniz için, hepinize teşekkür ediyor; saygıyla selamlıyorum. (Alkışlar)

---

**Kaynak gösterme:** Mehmet Emin Tutan (AK Parti, Bursa). “Bali ve tiner kulanımı ve satışının kontrol edilmesiyle ilgili”. TBMM Genel Kurulu, 8. Birleşim tutanağı, 16 Ekim 2003. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/konusma/mehmet-emin-tutan-22-2003-10-16-bali-ve-tiner-kulanimi-ve-satisinin-kontrol-edilmesiyle-ilgili (erişim: 1 Kasım 2026).

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.
