# Yaynıcılık ve sorunlarıyla ilgili

- **Tür:** Genel Kurul konuşması (TBMM 22. Dönem)
- **Konuşmacı:** Mehmet Faruk Bayrak (AK Parti, Şanlıurfa)
- **Yer:** TBMM Genel Kurulu, 90. Birleşim
- **Tarih:** 5 Haziran 2003
- **Gündem:** YAYNICILIK VE SORUNLARIYLA İLGİLİ
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/konusma/mehmet-faruk-bayrak-22-2003-06-05-yaynicilik-ve-sorunlariyla-ilgili

> Mehmet Faruk Bayrak (AK Parti), 5 Haziran 2003 tarihinde TBMM Genel Kurulu, 90. Birleşim oturumunda konuştu (gündem: YAYNICILIK VE SORUNLARIYLA İLGİLİ); konuşma 698 kelime.

## Konuşma metni (tutanaktan)

MEHMET FARUK BAYRAK (Şanlıurfa) - Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; bugün, ülkemizin önemli sorunlarında biri haline gelmiş olan Türkiye'deki korsan yayıncılık faaliyetlerinin boyutu hakkında sizlere bilgi arz etmek istiyorum; bu vesileyle, Yüce Meclisi saygıyla selamlıyorum.

Ülkemizde, sinema ve müzik eserlerinin, süreli olmayan yayınların ve bilgisayar programlarının korsanlığının çok yaygın olduğu bilinen bir gerçektir. Çok ağır para ve hapis cezası öngörülmesine rağmen, ülkemizin hemen her ilinde, cadde ve meydanlarda, alenen korsan yayın satışı yapılabilmektedir. Bir örnek vermek gerekirse, sadece İstanbul İlinde, ayda, yaklaşık 3 000 000 adet korsan film CD'si, yaklaşık 300 tezgâhta satılmakta ve bu şekilde, yıllık, 50 trilyon Türk Lirası kayıtdışı ve vergisiz kazanç sağlanmaktadır.

Yayıncılık sektöründe, 2002 yılında tespit edilen ticarî kayıp yüzde 50'dir. 2001 yılı için sinema sektöründe korsanlık, VCD'de yüzde 70, DVD'de yüzde 30 olarak tespit edilmiştir. Müzik sektöründe ise, yerli repertuarda tahmin edilen korsanlık yüzde 30, yabancı repertuarda ise yüzde 50 civarındadır.

2002 yılı içerisinde, sinema sektöründe korsan video kaset, CD, DVD gibi 290 000'e yakın materyal, müzik sektöründe ise 250 000 civarında korsan müzik kaseti ve CD'si ele geçirilmiştir. Yayıncılık sektöründe ise, Türkiye Yayıncılar Birliğinin ocak ayı açıklamalarına göre, 2002 yılında yaklaşık 273 000 adet korsan kitap yakalanmıştır. Ayrıca, Ağustos 2002'den itibaren bütün illerde faaliyete geçen ve İçişleri, Maliye ve Kültür Bakanlıkları ile meslek birlikleri temsilcilerinden oluşan denetim komisyonları tarafından yapılan denetimler sonucunda, 2002 yılının son dört ayında müzik ve sinema eserlerini içeren 100 000 civarında korsan materyal, yaklaşık 60 000 adet korsan kitap toplatılmış ve 105 kişi, haklarında işlem yapılmak üzere savcılıklara gönderilmiştir. Bütün bu çabalar olumlu; ama, yetersizdir.

Görüldüğü gibi, korsan faaliyetler, bu eserlerin sahiplerini maddî ve manevî açıdan zarara uğratmanın yanı sıra kayıtdışı ekonomi oluşmasına ve devletin büyük vergi kayıplarına uğramasına sebebiyet vermektedir. Ayrıca, bu faaliyetler, uluslararası platformlarda da ciddî eleştirilerle ve engellemelerle karşılaşılmasına da neden olmaktadır. Bu bağlamda, 2001 yılında Kültür Bakanlığının yoğun çabaları sonucu yasalaşan 4630 sayılı Kanun ile 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanununda yapılan değişiklikler, taraf olduğumuz uluslararası anlaşmalara ve yükümlülüklerimize tam uyum içermesinin yanı sıra, korsan faaliyetlerle mücadeleye yönelik etkin mekanizmalar ve tedbirler içermesi açısından da büyük önem taşımaktadır.

Kanunlar ve mevzuatta sağlanan gelişmelerin uygulamaya yansıması çok önemlidir. Eğer kanunları gereğince uygulayamazsak, para cezalarından ihraç kotalarının artırılmasına, hatta, ihracatın durdurulmasına varan uluslararası yaptırımlarla karşılaşma olasılığımız büyüktür. Bu tür yaptırımların tüm ekonomimizi olumsuz etkileyeceği de açıktır.

Sayın Başkan, değerli arkadaşlarım; yukarıda yaptığım açıklamalar, korsan faaliyetlerin ülkemizdeki boyutunu ve bu faaliyetlerle mücadelenin ne kadar büyük bir önem arz ettiğini bir kez daha ortaya koymuştur sanıyorum.

Bu mücadelede karşılaşılan en önemli sorunlardan biri, konuyla ilgili iki ayrı kanun arasındaki cezaî müeyyide farklarından kaynaklanmaktadır. 5846 sayılı Kanunun yanı sıra, kayıt-tescil, bandrol kullanım zorunluluğu gibi fikrî mülkiyet haklarına ilişkin hükümler içeren bir diğer kanun da 3257 sayılı Sinema, Video ve Müzik Eserleri Kanunudur. Uygulamada 3257 sayılı Kanunun bazı hükümleri, 5846 sayılı Kanunla çelişki arz etmektedir. Özellikle 3257 sayılı Kanunda bandrolsüz ve korsan nüshalara ilişkin yaptırımların 5846 sayılı Kanuna göre daha düşük cezalar içermesi ve ihlallere ilişkin yaptırımlarda 3257 sayılı Kanunun bu hükümlerinin tercih edilmesi, denetim komisyonlarının yürüttüğü faaliyetlerin caydırıcılığını da azaltmaktadır.

Bilindiği gibi, bandrol uygulamasına ilişkin ihlallerde, 5846 sayılı Kanunun değişik 81 inci maddesi, 4 ilâ 6 yıl hapis, 50 milyar ilâ 150 milyar lira ağır para cezası gibi yaptırımlar öngörmektedir. Ancak, bu yaptırımların uygulanmasından kaçınıldığı ve 3257 sayılı Kanunda öngörülen, caydırıcılık niteliği olmayan idarî para cezalarının uygulandığı görülmektedir.

(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)

MEHMET FARUK BAYRAK (Devamla) - Fikir ve Sanat Eserleri Kanununun 81 inci maddesinde bandrolsüz kitap satışı bir kamu suçu olarak tarif edilmesine rağmen, CMUK'a dayanılarak, sürekli olmayan yayınlara ilişkin işlenen suçlarda bunun şikâyete bağlı suç kapsamında olduğu gerekçesiyle görevsizlik kararı verilebilmektedir. CMUK'ta yapılması düşünülen ilk değişiklikte bu husus da gözönüne alınmalı ve yasalar arasında bir uyum sağlanarak, korsan yayın, kamu suçu olarak tarif edilmelidir.

Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; Kültür eski Bakanımız Sayın Hüseyin Çelik'in, bu konuda, sivil toplum kuruluşları ve hadisenin mağduru olan taraflarla başlattığı ciddî diyaloglar ve korsan yayıncılığın önlenmesi hususunda sürdürülebilecek kalıcı çalışmalar, yeni Kültür ve Turizm Bakanımız Sayın Erkan Mumcu'nun görevi devralmasından sonra da hızla yürütülmektedir. Sayın Bakanımız Erkan Mumcu Beyin bu konuyu çok iyi bildiğine ve korsan yayıncılığın önlenmesi hususunda gerekli olan koordinasyonu sağlayacağına yürekten inanıyorum ve bu hususta duyduğumuz memnuniyeti belirtmek ve teşekkürlerimi sunmak istiyorum.

(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)

---

**Kaynak gösterme:** Mehmet Faruk Bayrak (AK Parti, Şanlıurfa). “Yaynıcılık ve sorunlarıyla ilgili”. TBMM Genel Kurulu, 90. Birleşim tutanağı, 5 Haziran 2003. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/konusma/mehmet-faruk-bayrak-22-2003-06-05-yaynicilik-ve-sorunlariyla-ilgili (erişim: 1 Kasım 2026).

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.
