# Fındıkta yaşanan sorunlar hakkında

- **Tür:** Genel Kurul konuşması (TBMM 22. Dönem)
- **Konuşmacı:** Mehmet Işık (CHP, Giresun)
- **Yer:** TBMM Genel Kurulu, 27. Birleşim
- **Tarih:** 6 Aralık 2005
- **Gündem:** FINDIKTA YAŞANAN SORUNLAR HAKKINDA
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/konusma/mehmet-isik-22-2005-12-06-findikta-yasanan-sorunlar-hakkinda

> Mehmet Işık (CHP), 6 Aralık 2005 tarihinde TBMM Genel Kurulu, 27. Birleşim oturumunda konuştu (gündem: FINDIKTA YAŞANAN SORUNLAR HAKKINDA); konuşma 805 kelime.

## Konuşma metni (tutanaktan)

MEHMET IŞIK (Giresun) - Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; sözlerime başlamadan önce hepinizi saygıyla selamlıyorum.

Kadınlarımızın seçme ve seçilme hakkını alışının yıldönümünü de kutluyor, tüm hanımlarımızın sosyal, kültürel, siyaset hayatımızda hak ettikleri yerlere gelmesi temennimi de özellikle belirtmek istiyorum.

Değerli arkadaşlarım, bu sene fındıkta bugüne kadar rastlanmayan olaylar yaşıyoruz. Sayın Fatsa hemen gözüme baktı; sizin de konunuz.

Değerli arkadaşlar, bugüne gelmeden önce, geçmişten başlayarak bugüne doğru gelmek istiyorum. Geçmiş yıllarda, devlet, üreticiyi korumak için müdahale alımları yapar; ama, tüccarlarımız taban fiyatın düşük oluşması için hükümetler nezdinde girişimler yapar ve çoğu zaman da galip çıkarlardı. Bunun sonucu istatistiklerde gayet açık olarak bellidir. Bugüne kadar 700-800 milyon doları geçmeyen fındık ihracat geliri, 2004 yılında 1,5 milyar dolara çıktı.

Geçen sene bir don olayı yaşandı. Bu don olayının sonunda ürün miktarı düştü. 4 Nisanı 5 Nisana bağlayan geceden sonra, bu haberi alır almaz, burada, televizyonda gündeme getirdik. Cumhuriyet Halk Partisi olarak bir heyet kurarak, don zararı gören Doğu Karadeniz Bölgesini gezdik. Gördük ki, Ordu ve Giresun'da yüzde 100'e yakın, Trabzon ve Samsun'da da büyük çapta don zararları olmuş ve üretici tümüyle mağdur durumda. Çeşitli şekillerde bunu dile getirmeye ve sorunun çözülmesine katkı sunmaya çalıştık. Nitekim, o yıl, Fiskobirlik 6,5 milyon lira civarında bir fiyat ilan etti ve Avrupa Birliği, daha doğrusu, ihracat yaptığımız ülkeler bu fiyatı benimsedi ve bunun üzerine yapılan ihracattan tam 2,5 milyar dolar devletimize gelir elde edildi. Bu ne demektir arkadaşlar, tekrar dikkatiniz çekmek istiyorum: Tüm tarım ürünlerimizin ihracatının yüzde 25'i; 6 milyar dolar tarım ürünleri ihracatımız var, bunun yüzde 25'i fındıktan elde edildi.

Bu benimsenen fiyat, ihracat yaptığımız ülkeler tarafından benimsenen fiyat da dikkate alınarak, bu sene Fiskobirlik 7 000 000 lira fiyat ilan etti ve Fiskobirlik peşin ödeme yaparak alımlara başladı, piyasa 6,5 milyon liraya çıktı. Üretici memnun, Fiskobirlik memnun ve devletimizin de memnun olması gerekir; çünkü, bunun karşılığı ihracat gelirlerimiz de artacak.

ŞEVKET ARZ (Trabzon) - Zapsu memnun değil.

MEHMET IŞIK (Devamla) - Efendim?..

ŞEVKET ARZ (Trabzon) - Cüneyt Zapsu memnun değil.

MEHMET IŞIK (Devamla) - Evet. Onu da bir şekilde dile getirmeye çalışırım.

Bu memnuniyet devam ederken, kendi imkânları bitti, Fiskobirlik devletten kredi istedi. Nereden; Devlet Fiyat İstikrar Fonundan. Bu noktaya gelince, bir görünmez el işe müdahale etmeye başladı ve Fiskobirlik’e peşin ödeme yapması imkânı, kredi imkânı ortadan kaldırıldı. Fiskobirlik Yönetim Kurulunun sürekli müracaatları hep cevapsız bırakıldı; cevap dahi verilmedi.

Son olarak şu noktaya gelindi: "Siz, eğer, Yeniden Yapılanma Kurulu üyeliğinden çıkarsanız -dolayısıyla, bu, aynı zamanda, Devlet Fiyat İstikrar Fonundan kredi almayı da engelleyen bir durum- o zaman, sizin devlete olan, daha doğrusu, 4572 sayılı Kanuna göre silinmesi gerekirken silinmeyen borcunuzu sileriz, siz de kredinizi arzu ettiğiniz yerden alabilirsiniz" noktasına geldi.

Peki, bu yalnız Fiskobirlik'e mi uygulandı; evet, yalnız Fiskobirlik'e uygulandı. 4572 sayılı Yasayla, tüm birliklerin 2000 öncesi borçlarının tümüyle silinmesi, Hazine tarafından yükümlenilmesi ve DFİF'ten kredi verilerek de piyasada fiyat istikrarının sağlanması arzu ediliyor, bekleniyordu, amaç da buydu.

(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)

BAŞKAN - Buyurun efendim.

MEHMET IŞIK (Devamla) - Diğer birliklere, borçlarına karşılık, bu destek, bu krediler verildiği halde, Fiskobirlikten, görünmez bir el tarafından bu engellenerek, Fiskobirlik'in peşin alım yapması engellenmeye çalışıldı.

Son olarak -zaman daralıyor- Fiskobirlik, Yeniden Yapılanma Kurulundan çıkmak mecburiyetinde kaldı. "Ancak bu şartlarla, 4572 sayılı Kanuna göre olan borçlarınızı, silmemiz gerekirken silmediğimiz borçlarınızı ancak sileriz" denildi. Sayın Başbakanla görüşüldü; iki defa söz verildiği halde, nasıl bir güçse, nasıl bir tutumsa, kimden kaynaklanıyorsa, bu gücü kimden alıyorsa, birileri bu işe engel oldu. Burada isim zikretmek istemiyorum; ama, biraz sonra bir gazete kupüründen onu da bahsedebilirim.

Fiskobirlik kaderiyle baş başa bırakıldı, şu anda, emanete verilmiş, tüccara verilmiş fındık fiyatları 5 200 000 lira; Fiskobirlik ödeme yapamıyor, Fiskobirlik'e fındık verenler de perişan durumda. Esnaf kepenk açamıyor. Vatandaş, parasını alıp -kış geldi- kışlık ihtiyacını karşılayamıyor, okul masrafını karşılayamıyor, düğün yapacak, düğün masrafını karşılayamıyor. Herkes beklemede. Herkes, hükümetin bu konuda alacağı tavrı dikkatle izliyor.

Değerli arkadaşlarım, zamanı fazla kullandığımı biliyorum; ama, son bir şey söylemek istiyorum. Bir gazete kupürü göstereceğim size. "FKB, Canikli, Zapsu, Erdem üçgeni arasında kaldı" diyor. Fındık üreticisinin hakkını korumak isteyen Sayın Canikli, bir toplantıda, olmamasını arzu ettiğimiz, olmadığını kabul etmek istediğim bir kötü muameleye maruz kaldı. Oradan uzaklaştırıldığı, toplantıdan uzaklaştırıldığı iddiası basına kadar yansıdı. Eğer bu olay olduysa, bunu fevkalade önemli sayıyorum ve kınıyorum.

Üreticisinin, seçmenin hakkını koruyan bir milletvekili, bir danışman tarafından bu şekilde bir muameleye tabi tutulamaz, tutulmaması gerekir. Bu, hepimize karşı yapılmış bir hakarettir. Ama, temenni ediyorum ki, bu olay -sonra inkâr edilmeye çalışıldı ama- olmamıştır.

Değerli arkadaşlarım, şimdi hükümetten beklediğimiz, bir an önce Fiskobirlik'in borçlarını silmesidir. Tamam, Yeniden Yapılanma Kurulundan çıkarttılar baskıyla, DFİF'ten kredi vermeyecekler; ama, özel bankalardan kredi almasının da önü kapanmamalıdır. Şu anda kapanmış durumda ve herkes perişan durumda. Vatandaş emanet fındık verdi tüccara, fındığın fiyatının yükselmesini bekliyor. Fındık tüccarları da, "fındık fiyatı yükselmesin, ben fındığı sattım, yüksek fiyattan nasıl geri parayı öderim" diye düşünüyor. Fiskobirlik'e fındık verenler hepten perişan durumda. 15 Eylülden bu yana fındık verenlerin hiçbirisi fındık parasını alamadı.

---

**Kaynak gösterme:** Mehmet Işık (CHP, Giresun). “Fındıkta yaşanan sorunlar hakkında”. TBMM Genel Kurulu, 27. Birleşim tutanağı, 6 Aralık 2005. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/konusma/mehmet-isik-22-2005-12-06-findikta-yasanan-sorunlar-hakkinda (erişim: 1 Kasım 2026).

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.
