# İş kanun tasarısı ve sağlık aile çalışma ve sosyal işler (s,s, 73)

- **Tür:** Genel Kurul konuşması (TBMM 22. Dönem)
- **Konuşmacı:** Mehmet Küçükaşık (CHP, Bursa)
- **Yer:** TBMM Genel Kurulu, 45. Birleşim
- **Tarih:** 13 Mart 2003
- **Gündem:** İŞ KANUN TASARISI VE SAĞLIK AİLE ÇALIŞMA VE SOSYAL İŞLER (S,S, 73)
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/konusma/mehmet-kucukasik-22-2003-03-13-is-kanun-tasarisi-ve-saglik-aile-calisma-ve-sosyal-isler-s-s-73-2

> Mehmet Küçükaşık (CHP), 13 Mart 2003 tarihinde TBMM Genel Kurulu, 45. Birleşim oturumunda konuştu (gündem: İŞ KANUN TASARISI VE SAĞLIK AİLE ÇALIŞMA VE SOSYAL İŞLER (S,S, 73)); konuşma 756 kelime.

## Konuşma metni (tutanaktan)

MEHMET KÜÇÜKAŞIK (Bursa) - Sayın Başkan, sayın milletvekilleri; görüşülmekte olan 73 sıra sayılı İş Yasası Tasarısının 5 inci maddesinin altıncı paragrafının değiştirilmesi hakkındaki önerge üzerinde söz almış bulunmaktayım.

Mevcut madde "iş ilişkisinde veya sona ermesinde yukarıdaki fıkra hükümlerine aykırı davranıldığında işçi, dört aya kadar ücreti tutarındaki uygun bir tazminattan başka yoksun bırakıldığı haklarını da talep edebilir. 2821 sayılı Sendikalar Kanununun 31 inci maddesi hükümleri saklıdır" hükmünü taşımaktadır.

Değişiklik önergesiyle, yasada mevcut sistem korunduğu gibi, yasanın 21 nci maddesinde öngörülen haksız fesih nedeniyle işçinin uğradığı haklarını da alması öngörülmekte ve eşit davranma ilkesinin ihlalinin önlenmesi istenilmektedir. Bu nedenle, anılan değişiklik önergesi, herhangi bir nedenle ayırımcılığa tabi tutulan veya işinden atılmak zorunda olan insanlarımıza bir güvence niteliği taşımaktadır.

Maddede getirilmek istenen, aynı iş ilişkisi içerisinde, aynı işyerinde aynı işi yapan kişiler arasında, örneğin, tam süreli çalışan işçiler ile kısmî süreli çalışan işçiler arasında, gerek saat başına aldığı ücreti gerekse diğer sosyal hakları konusunda bir ayırımı engelleme çabası söz konusudur; ancak, tasarı bütünüyle ele alındığında görüleceği üzere, belirsiz süreli iş sözleşmesi dışında, çalışanlar İş Yasasının getirmiş olduğu haklardan mahrum kalacaklardır.

Yasayla, işverenlere çeşitli sözleşme yapma yetkisi tanınmış olup, piyasa koşulları kötüleştiğinde istihdam edilenlerin sayısı herhangi bir maliyet yüklenilmeksizin düşürülerek, işten çıkarılacaklar ve piyasa yeniden açıldığında istihdam artırılacak; yani, yeniden işe alınacaklardır.

İşsizliğin en had safhaya yükseldiği, 3 000 000'a yakın çalışan işçimizin işsiz kaldığı bir ortamda, sanki işçinin kendisine dayatılan bir sözleşmeye itiraz hakkı varmış gibi bir konum tasarıda belirlenerek, gerek çalışma süresinde gerekse ücret farklılaşmasında büyük farklılıklar yaratılmaktadır.

Tasarıda, tam süreli çalışan işçinin saat ücreti ne kadarsa, kısmî süreli işçiye çalıştığı saat kadar bir ücret üzerinden ödeme yapılacaktır. Eşitmiş gibi görünse de, kısa süreli çalışmanın tam verimli olduğu ve yoğun çalışıldığı gözönüne alındığında, bu işçilerin bir günlük ücret tutarları gözönüne alındığında daha ucuza çalıştıkları da görülecektir.

Yine, kısmî süreli çalışanların, tam süreli çalışan emsallerinin aldığı ikramiye, yakacak yardımı gibi bölünebilir yardımlardan, çalıştıkları süreyle orantılı yararlanma tehlikesi olduğundan, yasada değişiklik yapılmasını öngören önergelerin bu eşitsizliklerin giderilmesinde bir nebze katkısı olacağını düşünüyorum.

Maddemizin başlığı "Eşit davranma ilkesi" Geçmiş siyasal iktidarlar döneminde, ülkemizde, özellikle kamu kurum ve kuruluşlarına bağlı işyerlerinde, Etibank ve bağlı işyerlerinde ve birçok birliklerimizde, bugüne kadar, çalışan işçiler konusunda siyasal parti ayırımı olduğu ve mevcut siyasal iktidarların, kendisine yandaş olmayan işçiler üzerinde değişik şekillerde baskılar uyguladıkları, gerek onların iş koşullarını değiştirerek gerekse aynı işverene bağlı değişik işyerlerinde sürgüne göndererek işten ayrılmalarını sağladıkları ya da zorunlu nedenler halinde, iş akitlerinin feshedilmesi durumunda, kendi siyasal yandaşları işçileri işyerlerinde muhafaza ettikleri, ama, başka siyasal partilere ve siyasal düşüncelere mensup işçilerin ise iş akitlerini feshederek işsiz bıraktıkları hepimizin malumudur. Geçmiş dönemlerde, bunları, hepimiz, çok fazlasıyla, beraber çektik.

Şimdi, önümüzde, Türkiye için de bizim için de bir fırsat var. Şu anda, Türkiye'de 3 000 000'u aşkın kişi, kriz nedeniyle işini bıraktı, işlerinden oldular. Bugün de hepimizin telefonları defalarca çaldı. Tüm milletvekillerinin illerindeki işçilerin, İş Güvencesi Yasası 15 Mart 2003 tarihinde yürürlüğe girecek diye iş akitleri feshedildi ve hepsi, şu anda işsiz durumda. Bu acıyı hepimiz yaşıyoruz.

ÜNAL KACIR (İstanbul) - Onun için acele ediyoruz.

MEHMET KÜÇÜKAŞIK (Devamla) - Bu acıyı hepimiz yaşıyoruz, hepimizin de üzüntüsü bu; ama, geçmiş siyasal iktidarların yapmış olduğu uygulamaları yapmamak, özellikle kamu kurum ve kuruluşlarında yapmamak hepimizin görevi. Bu konuda en büyük görev de iktidar olarak size düşüyor; denetleme olarak da bize düşüyor; ortak görevlerimiz bunlar; fakat, acaba, şu anda Mecliste eşit davranıyor muyuz?

Sayın Bakanımız, bir konuşmasında, 9 bilim adamının hazırladığı bu yasa tasarısını önümüze getirdiğini söyledi. Tamam, kabul; ama, o yasa tasarısı, şu anda önümüzdeki yasa tasarısı değil; değiştirildi...

ÜNAL KACIR (İstanbul) - Bizim de katkımız olacak.

MEHMET KÜÇÜKAŞIK (Devamla) - Komisyonlarda değişiklik önergeleri...

(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)

MEHMET KÜÇÜKAŞIK (Devamla) - Sayın Başkan, çok az bir süre verirseniz; tamamlayacağım.

BAŞKAN - Buyurun.

MEHMET KÜÇÜKAŞIK (Devamla) - Yine, komisyonlardaki, her iki parti grubunun vermiş olduğu değişiklik önergeleri...

ÜNAL KACIR (İstanbul) - Biz noter olmadığımıza göre, öyle olacak tabiî.

MEHMET KÜÇÜKAŞIK (Devamla) - Bizler noter değiliz; ama, acaba, komisyon noter miydi de, hükümetten gelen yasa tasarısını aynı şekilde geçirdi, kabul etti?

ÜNAL KACIR (İstanbul) - Geçirmedi, değiştirdi.

MEHMET KÜÇÜKAŞIK (Devamla) - Şu anda, burada, bir sürü değişiklik önergeleri veriliyor, her iki parti değişiklik önergeleri veriyor, bizler de veriyoruz; ama, neden, en haklı sebeplerle olsa dahi, muhalefetten gelen değişiklik önergelerini kabul etmiyorsunuz da, sizden gelen her iki önergeyi de kabul ettiniz? Örneğin, biraz önce görüşülen 4 üncü maddedeki değişiklik önergesinde, eklentileri eklediniz; 50 kişinin 10 kişiye indirilmesine ilişkin önergeyi niye reddettiniz? Niye reddettiniz?

Eğer eşit davranacaksak, haklının yanındaysak, adaletli davranacaksak -dediğimiz gibi- haklı ve doğru olan her değişiklik önergesine sizlerin de katılmanızı diliyor; saygılar sunuyorum. (CHP sıralarından alkışlar)

---

**Kaynak gösterme:** Mehmet Küçükaşık (CHP, Bursa). “İş kanun tasarısı ve sağlık aile çalışma ve sosyal işler (s,s, 73)”. TBMM Genel Kurulu, 45. Birleşim tutanağı, 13 Mart 2003. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/konusma/mehmet-kucukasik-22-2003-03-13-is-kanun-tasarisi-ve-saglik-aile-calisma-ve-sosyal-isler-s-s-73-2 (erişim: 1 Kasım 2026).

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.
