# Tarımsal üretici birlikleri kanunu tasarısı ile tarım, orman ve köyişleri komisyonu (s.s.617) - **Tür:** Genel Kurul konuşması (TBMM 22. Dönem) - **Konuşmacı:** Mehmet Küçükaşık (CHP, Bursa) - **Yer:** TBMM Genel Kurulu, 107. Birleşim - **Tarih:** 29 Haziran 2004 - **Gündem:** TARIMSAL ÜRETİCİ BİRLİKLERİ KANUNU TASARISI İLE TARIM, ORMAN VE KÖYİŞLERİ KOMİSYONU (S.S.617) - **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/konusma/mehmet-kucukasik-22-2004-06-29-tarimsal-uretici-birlikleri-kanunu-tasarisi-ile-tarim-orman-ve-koyisl-2 > Mehmet Küçükaşık (CHP), 29 Haziran 2004 tarihinde TBMM Genel Kurulu, 107. Birleşim oturumunda konuştu (gündem: TARIMSAL ÜRETİCİ BİRLİKLERİ KANUNU TASARISI İLE TARIM, ORMAN VE KÖYİŞLERİ KOMİSYONU (S.S.617)); konuşma 658 kelime. ## Konuşma metni (tutanaktan) MEHMET KÜÇÜKAŞIK (Bursa) - Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; biraz önceki konuşmamın devamı önergemiz bu. Şimdi, gerçekten de, ben, bu önergeye niye katılmadığınızı anlamış değilim, anlamakta da gerçekten zorlanıyorum; yani, koordine etmek, tek tip sözleşme düzenlemek ne demek, bunu anlamış değilim. Siz, birliğin gelirinde, kimden kesinti yapacaksınız? Ben, o birliğe niye üye olayım; o birliğin bana ekonomik herhangi bir kazancı olmayacak ki. Ben birliğe gideceğim, para vereceğim -pratikteki uygulamaya bakınız- o tek tip sözleşmeyi başkası yapacak, fabrikaya gelecek, ben de o sözleşmeden yararlanacağım ve ben birliğe üye olarak da cebimden para kestireceğim; var mı böyle bir şey?! Uygulamayı hiç yaşamadınız mı?! Bakın, sözleşmeler burada, Tarım Bakanlığı 1996'da, 1998'de tebliğler çıkardı, bu tebliğler hiçbir işe yaramadı. Sözleşmelerde öyle hükümler var ki!.. Bakınız, ben gidiyorum, bir konserve fabrikasıyla sözleşme yapıyorum domatesimi alın diye, almıyor, fiyatı yüksek diyor. Seninle yaptığım sözleşme 100 000 lira; rampadan yine bana getir, ben sana ceza kesmeyeceğim, sözleşmeyi aleyhine yorumlamayacağım, 70 000 liradan peşin parayı al diyor. Gidiyorum, o şekilde veriyorum; ama, rampaya adam yine parasını ödemiyor zamanında, güçlü bir fabrika değil. Sözleşmelerde öyle hükümler var ki, ben Bursa Mustafakemalpaşa'da ikamet ediyorum, sözleşmede İstanbul mahkemeleri çıkıyor karşıma açık senet nedeniyle İstanbul mahkemelerinde aleyhime açılan davalar için, ben, 300 000 000, 500 000 000, 600 000 000 liralık alacağımı tahsil etmek için İstanbul'a gidebilir miyim allahaşkına! HASAN KARA (Kilis) - Sözleşmenin yapıldığı yer mahkemesi yetkilidir. MEHMET KÜÇÜKAŞIK (Devamla) - Siz, sözleşmeleri hiç görmemişsiniz. Bakın, burada, teker teker göstereyim. Eğer varsa... HASAN KARA (Kilis) - Hukuken yetkilidir... MEHMET KÜÇÜKAŞIK (Devamla) - Hayır, değildir; bomboş bırakılıyor, anlamıyorsunuz, boş bırakılıyor ve açık senet alınıyor. Biraz önce gösterdim, tekrar göstereyim, açık senetler var, açık senetlere "yetkili mahkeme İstanbul mahkemesi" yazıldıktan sonra ben ne yapacağım?! Şirketin genel merkezi İstanbul çünkü. Sözleşmeler gruplar halinde imzalanır, benimle beraber o gruba üye olan 20 kişiden biri ürününü vermezse, ben paramı alamıyorum. Biraz önce de söyledim, bir büyük konserve fabrikamız, 2003 yılı içerisindeki domates bedelinin yüzde 20'sini bugün itibariyle hâlâ ödemedi, geriye kalanları da daha ancak geçen ay ödedi. Sözleşmelerde son tarih 28 Şubattır; bakınız, 2004 yılında teslim ettiğiniz domatesin, biberin, bütün yaş sebze ve meyvenin ödemesinin son günü 28 Şubattır. Siz bir üreticisiniz, 28 Şubat geçti; Ziraat Bankasına olan borçlarınızın faizleri olduğu gibi çalışıyor, tarım kredi kooperatifine olan borçlarınızın faizleri çalışıyor, özel sektörden ilaç almışsınız, onlara olan bütün borçlarınızın faizleri çalışıyor; ama, sizin ağustosta, eylülde teslim ettiğiniz domatesinizin, biberinizin parası altı ay orada kalıyor, 25 kuruş faiz çalışmıyor; diyorsunuz ki, sözleşmemin süresi geldi, 28 Şubat oldu, haydi, ben bir dava açayım... Açın davayı, ne olacak; üç ay sonra ilk duruşma gününü alacaksınız, değil mi; birbuçuk yıl da bu davayla uğraşacaksınız; ama, karşınıza bir sözleşme çıkıyor ki -sözleşmem var diyorsunuz- sözleşmelerde yetkili mahkeme asla senin ikamet ettiğin yer değil; neresi; o şirketin genel merkezinin olduğu yer, yani İstanbul. Git, orada... Yetki itirazı geliyor karşınıza... Bir de, oraya gidip hakkınızı arıyorsunuz; ertesi yıl, şirket "sen çok fazla konuşuyorsun, hakkını arıyorsun kardeşim, ben seninle sözleşme yapmam, senin ürününü almam" diyor. Çiftçiye bizim reva gördüğümüz bu mu?! Bunu anlatmaya çalışıyorum. Sözleşmeler burada, pratikte bilmeyen, görmeyen arkadaşlarımız, lütfen baksınlar. Bu, bir vicdansızlık! Ben, yirmi yıl avukat olarak bunlarla uğraştım. Bir yıl önceki konuşmamda bunları anlattım; ben, bir sakıncanın giderilmesini istiyorum. Bu birlikler, ekonomik birlikler arkadaşlar, bunun adı yok. Yani, bunun adı ne; üretici birliği mi, üretici örgütü mü, ne olabilir?!. Avrupa Topluluğunda, üretici organizasyonunda en aktif rolü oynuyor ve yardım direkt olarak örgüte verilir; nerede verilir; yaş sebze ve meyvede. Yaa, Avrupa Birliği böyle... İlk taslakta bunlar var ve ilk taslak doğru. Neden doğru biliyor musunuz; çünkü, Avrupa'daki yaş sebze ve meyve tüzüğünün Türkçeleştirilmiş haliydi ilk taslak. Ondan sonra, herkes müdahale etti, ilk taslak değişti. Biraz önce, ben, size ilk taslaktan maddeler okudum; 7 nci, 9 uncu maddeleri okudum. Sözleşmeyle üretim yapma yetkisini o zaman veriyordunuz, şimdi neden veremiyorsunuz; onu soruyorum ben. Şimdi neden veremiyorsunuz; ben onu soruyorum. İlk taslakta bu vardı, niye çıkardınız? Üreticiden yana mısınız, bir avuç özel sektörden yana mısınız; lütfen, bunun cevabını verin. Saygılarımla. (CHP sıralarından alkışlar) --- **Kaynak gösterme:** Mehmet Küçükaşık (CHP, Bursa). “Tarımsal üretici birlikleri kanunu tasarısı ile tarım, orman ve köyişleri komisyonu (s.s.617)”. TBMM Genel Kurulu, 107. Birleşim tutanağı, 29 Haziran 2004. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/konusma/mehmet-kucukasik-22-2004-06-29-tarimsal-uretici-birlikleri-kanunu-tasarisi-ile-tarim-orman-ve-koyisl-2 (erişim: 1 Kasım 2026). Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.