# Isparta ve ısparta'daki elma üreticilerinin sorunları hakkında - **Tür:** Genel Kurul konuşması (TBMM 22. Dönem) - **Konuşmacı:** Mehmet Mehdi Eker (AK Parti, Diyarbakır) - **Yer:** TBMM Genel Kurulu, 20. Birleşim - **Tarih:** 17 Kasım 2005 - **Gündem:** ISPARTA VE ISPARTA'DAKİ ELMA ÜRETİCİLERİNİN SORUNLARI HAKKINDA - **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/konusma/mehmet-mehdi-eker-22-2005-11-17-isparta-ve-isparta-daki-elma-ureticilerinin-sorunlari-hakkinda > Mehmet Mehdi Eker (AK Parti), 17 Kasım 2005 tarihinde TBMM Genel Kurulu, 20. Birleşim oturumunda konuştu (gündem: ISPARTA VE ISPARTA'DAKİ ELMA ÜRETİCİLERİNİN SORUNLARI HAKKINDA); konuşma 1.020 kelime. ## Konuşma metni (tutanaktan) TARIM VE KÖYİŞLERİ BAKANI MEHMET MEHDİ EKER (Diyarbakır) - Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; Isparta Milletvekilimiz Sayın Mevlüt Coşkuner'in gündemdışı yaptığı konuşmayla ilgili cevap vermek üzere huzurlarınızdayım; Yüce Meclisi saygıyla selamlıyorum. Sayın milletvekilleri, ülkemiz dünya elma üretiminde Çin, Amerika Birleşik Devletleri ve Fransa'dan sonra dördüncü sırada yer almaktadır. 2004 yılında elma üretimimiz 2,1 milyon ton iken, bu sene, hava şartlarının iyi seyretmesi ve üründeki periyodisite nedeniyle, toplam üretimimizin 2,5 milyon ton olması beklenmektedir; yani, önemli bir, yüzde 25'e varan bir üretim artışımız söz konusudur. Yine, ülkemiz elma üretiminde dünyada ilk sıralarda bulunmasına rağmen, ihracatımız çeşitli sebeplerle, başta, yetiştirdiğimiz elma çeşitleri olmak üzere, bu sebeple, üretimimizin ancak yüzde 1'ini ihraç edebiliyoruz ve yine, dünya ülkeleri ihracat sıralamasında, 20 000 tonla ancak bu sıralamada 10 uncu sırada yer alabiliyoruz. Ülkemizin hemen hemen her bölgesinde elma yetiştirilmekte; ancak, ilk sırayı Isparta İlimiz almaktadır üretimde. MEVLÜT COŞKUNER (Isparta) - Sayın Bakan, bunu biliyoruz; çözüm bekliyoruz. TARIM VE KÖYİŞLERİ BAKANI MEHMET MEHDİ EKER (Devamla) - Bunu sırasıyla Karaman, Niğde, Antalya, Denizli, Konya, Kayseri, Çanakkale, İçel ve Bursa İlleri izlemektedir. Isparta İlinde 176 000 dekar alanda yaklaşık 3 000 000 elma ağacında üretim yapılmakta. 2004 yılında Isparta'da 527 000 ton olan elma üretimi, Türkiye'nin toplam elma üretiminin yaklaşık yüzde 20'sine tekabül etmiş. Bu sene üretim daha da artıyor Isparta İlimizde, 20 000 tonluk bir üretim artışı var ve 550 000 ton olması bekleniyor 2005 yılında. Tabiî, üretim artışının beraberinde getirdiği sorunlar olacak. Bunu bir miktar doğal karşılamak ve buna da uygun çözümler geliştirmek gerekiyor. Tabiî, bunlardan, bu sorunlardan bir tanesi, Isparta İlindeki elma üretimimizle ilgili. İlimizdeki elma ağaçlarının yaklaşık yüzde 41'i verimi düşük ve yaşlanmış Amasya çeşidinden oluşmakta. Ancak, üretilen elmanın yüzde 85'i golden delicious ve red delicious çeşitlerinden oluşmakta. Hükümetimiz ve Bakanlığımız, tarımda bir strateji ortaya koymuş ve destekleme politikalarını buna göre oluşturmaya başlamıştır. Bu stratejinin en önemli ayağını da üretimde verimlilik, kalite ve pazar, pazarlama konuları oluşturmaktadır. Bu çerçevede, Bakanlığımıza bağlı il müdürlüklerince, kaliteli, yüksek standartta ve piyasada talep duyulan elma üretiminin artırılmasına, il özel idare kaynakları da kullanılmak suretiyle modern ve büyük ölçekli elma bahçelerinin tesisine yardımcı olunmaktadır, bunlar desteklenmektedir. Yine AK Parti İktidarı döneminde, meyvecilikte bodur ve yarı bodur çeşitlerin yaygınlaştırılması için yoğun çaba harcanmakta, bu sayede verimde yüzde 30 ilâ yüzde 50 oranında artış yapan çeşitlerin desteklenmesi sağlanmaktadır. Bu gayretlerimiz sonucunda, Isparta İlimizde de, son zamanlarda, red chief, gala grubu, fuji, summer red, granny smith gibi yurtdışı ve turizm pazarında hemen kolay pazarlanabilen çeşitlerin üretiminde önemli artışlar sağlanmıştır. Üründeki dönemsel artışlar ve ihracatta istenilen düzeylere gelememiş olmamız, elma fiyatlarının dalgalı bir seyir izlemesine yol açmaktadır. Isparta İlimiz, çeşit ve kalite yönünden diğer üretim bölgelerinden daha avantajlı durumdadır. Diğer bölgelerdeki fiyatlara nispetle bu bölgedeki fiyatlar daha yüksek seyretmektedir. Değerli arkadaşlarım, Bakanlığımız, üretimi verimli olan çeşitlere kaydırmak için çeşitli tedbirler almaktadır. Bu bağlamda, dekar başına, sertifikalı klasik elma fidanına 30 YTL, sertifikalı yarı bodur elma fidanına 100 YTL, sertifikalı bodur fidana 160 YTL destek vermektedir. Bunun yanında, Isparta İlinde Eğirdir, Şarkikaraağaç ve merkez Çukurca Köyünde 3 800 adet yarı bodur, 17 000 adet tam bodur meyve fidanından oluşan elma bahçeleri tesis edilmiştir. Bu bahçelerin tesisinde, ayrıca 33 000 YTL özel idare katkısı da sağlanmıştır. Ürünün depolanmasına gelince: İlimizde, yaklaşık 227 000 ton kapasiteli soğukhava deposu bulunmaktadır, ki, bu, meyve pazarlanmasında, değerinin artırılmasında son derece önemli bir kapasitedir. Hükümetimiz döneminde ise, 12 adet soğukhava deposuna 5,6 trilyon TL kaynak ayrılarak, elma üreticimiz desteklenmiştir. MEVLÜT COŞKUNER (Isparta) - Sayın Bakanım, biz bunları çok iyi biliyoruz, bütün Ispartalı biliyor; depolardaki elma ne olacak?.. TARIM VE KÖYİŞLERİ BAKANI MEHMET MEHDİ EKER (Devamla) - Tarımsal ürünlerin pazarlanmasında, üretimin… Pazarlama, üretimin vazgeçilmez bir aşamasıdır. Bu nedenle, ürünlerin piyasaya arzından önce, sınıflama, boylama ve ambalajlama işlemlerinin yanı sıra, dayanıklılığın artırılabilmesi ve kalitenin korunması için sarartma, ilaçlama, kurutma, mumlama ve soğuk muhafaza gibi işlemlerden geçirilmesi önemlidir. 2006 yılında, tüm ülke çapında uygulanacak olan Köy Bazlı Yatırım Programıyla, bu hizmetler, hibe projeleri olarak üreticimizin emrine sunulacaktır, hizmetine girecektir. İthalat ve ihracatla ilgili olarak, tabiî birtakım çalışmalarımız var. MEVLÜT COŞKUNER (Isparta) - Onu söyleyin… TARIM VE KÖYİŞLERİ BAKANI MEHMET MEHDİ EKER (Devamla) - Ama, Sayın Vekilim, onları özel olarak konuşalım. MEVLÜT COŞKUNER (Isparta) - Tamam… TARIM VE KÖYİŞLERİ BAKANI MEHMET MEHDİ EKER (Devamla) - Yani, bu kürsüde... Her şey, her zaman, her yerde konuşulmaz; onları özel olarak konuşuruz. HALİL TİRYAKİ (Kırıkkale) - Ama, köylü bir şey bekliyor Sayın Bakan, bir şey bekliyor… TARIM VE KÖYİŞLERİ BAKANI MEHMET MEHDİ EKER (Devamla) - Köylümüze o bilgi gider, siz merak etmeyin. Biz, gerekli tedbirleri alıyoruz. Ondan endişeniz olmasın. (CHP sıralarından gürültüler) HALİL TİRYAKİ (Kırıkkale) - Niye konuşuyorsun o zaman?! TARIM VE KÖYİŞLERİ BAKANI MEHMET MEHDİ EKER (Devamla) - Değerli arkadaşlarım, Bakanlığımız tarafından, soruna köklü çözüm bulabilmek için, hükümet programında kısa vadede yapılması gereken yasal düzenlemeler içerisinde yer alan üretici birlikleri çıkarılmış ve bununla ilgili uygulama yönetmeliği de yayımlanmıştır. Böylece, üreticilerin üretimden pazarlamaya kadar etkin görev yapacakları şekilde örgütlenmelerinin önü açılmış olacaktır. Yani, artık, üretici, kendi sorununu, örgütlenmek suretiyle pazarlama sorununu da aşacak bir duruma gelmiştir, gelecektir. Bunun dışında başka bir yol, eski modellerde olduğu gibi, yani, devlet bütün ürünleri alıp, bunları bizzat kendisi, devletin sırtından pazarlama fonksiyonuna kavuşması mümkün değildir. Dünyanın hiçbir yerinde de artık bu sistem işlememekte, çalışmamaktadır, herkes o sistemi terk etmiştir. Biz de, yeni bir dönemde, üreticilerimizin bu sorunlarını aşabilmeleri için gerekli mevzuatı oluşturduk, kendilerine bu konuda malî destekler de sağlıyoruz. Her türlü yardımı yapıyoruz ki, bu pazarlama sorununu kendileri aşsınlar. Değerli arkadaşlarım, Bakanlığımıza bağlı araştırma enstitüleri tarafından, yine, bu konularda, ıslah, adaptasyon, iç ve dış pazar isteklerine yönelik yeni çeşit geliştirme ve ziraî mücadele konularında yoğun çalışmalar yapılmaktadır. Bütün bunların hepsi, Hükümet tarafından, Bakanlık tarafından sağlanan hizmetler ve desteklerdir. Elma konusunda 22 adet çalışma yapılmaktadır şu anda. Bunun 18 adedi Isparta Eğirdir Bahçe Bitkileri Araştırma Enstitülerinde yapılmaktadır. Yine, genel olarak Isparta'daki üreticilerimizi, Isparta'daki çiftçilerimizi desteklemek bakımından, 2005 yılı içerisinde 11 trilyon TL DGD ödemesi yapılmış, 2,5 trilyon TL mazot desteklemesi yapılmış, 1,6 trilyon TL gübre desteği ödemesi yapılmış ve hayvancılık desteklemeleri için de 1 trilyon lira para ödenmiştir. Bunlar, Isparta'daki ürecilerimizin, çiftçilerimizin daha iyi bir üretim yapmalarını temin etmek gayesiyle yapılan çalışmaların bir kısmıdır. Bundan sonra da bizim destekleme çalışmalarımız devam edecektir. Ben, bu duygularla, Yüce Meclisi saygıyla selamlıyorum. (AK Parti sıralarından alkışlar) --- **Kaynak gösterme:** Mehmet Mehdi Eker (AK Parti, Diyarbakır). “Isparta ve ısparta'daki elma üreticilerinin sorunları hakkında”. TBMM Genel Kurulu, 20. Birleşim tutanağı, 17 Kasım 2005. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/konusma/mehmet-mehdi-eker-22-2005-11-17-isparta-ve-isparta-daki-elma-ureticilerinin-sorunlari-hakkinda (erişim: 1 Kasım 2026). Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.