# Narenciye üreticilerinin sorunları konusunda - **Tür:** Genel Kurul konuşması (TBMM 22. Dönem) - **Konuşmacı:** Mehmet Mehdi Eker (AK Parti, Diyarbakır) - **Yer:** TBMM Genel Kurulu, 48. Birleşim - **Tarih:** 4 Ocak 2006 - **Gündem:** NARENCİYE ÜRETİCİLERİNİN SORUNLARI KONUSUNDA - **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/konusma/mehmet-mehdi-eker-22-2006-01-04-narenciye-ureticilerinin-sorunlari-konusunda > Mehmet Mehdi Eker (AK Parti), 4 Ocak 2006 tarihinde TBMM Genel Kurulu, 48. Birleşim oturumunda konuştu (gündem: NARENCİYE ÜRETİCİLERİNİN SORUNLARI KONUSUNDA); konuşma 706 kelime. ## Konuşma metni (tutanaktan) TARIM VE KÖYİŞLERİ BAKANI MEHMET MEHDİ EKER (Diyarbakır) - Teşekkür ederim Sayın Başkan. Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; Mersin Milletvekili Sayın Hüseyin Güler'in yaptığı gündemdışı konuşmayla ilgili olarak cevap vermek üzere huzurlarınızdayım; hepinizi saygıyla selamlıyorum. Değerli milletvekilleri, Türkiye'de yaklaşık 105 000 işletmede narenciye yetiştiriciliği yapılmakta ve yıllık, yaklaşık olarak 2,5 milyon ton narenciye üretilmektedir. Bizim, esasen, sahip olduğumuz tarımsal yapı ve üretim sistemleri gereği, birçok alanda, birçok üründe üretimle ilgili sorunlarımız bulunmamakta; ama, sosyoekonomik yapımız ve çok uzun yılların ihmali sebebiyle üreticilerimizin yeteri kadar örgütlü olmaması ve pazarlama altyapısına sahip bulunmaması nedeniyle, zaman zaman pazarlamayla ilgili sıkıntılar olmaktadır. Özellikle ürünlerin, ürün rekoltesinin beklenenin üzerinde olduğu, arz fazlasının teşekkül ettiği yıllarda bu fiyatlar, tabiî, göreli olarak bundan olumsuz etkilenmektedir. Bizim bu sene de karşı karşıya kaldığımız sorun bu iki alana tekabül etmektedir. Bunlardan bir tanesi pazarlama sorununun henüz çözülememiş olması; ki, biraz sonra arz edeceğim hususla bizim bu konuda ciddî adımlar attığımızı ve yakın bir gelecekte de çok daha iyi bir noktaya geleceğimizi ifade edeceğim. Bu, son derecede önemli bir husus. Gerek üretim ve kalite yönünden dış pazarlarda rekabet edebilecek durumda olmamız, keza çeşit zenginliği sebebiyle pazar üstünlüğüne sahip olduğumuz bir vakıadır. Biz, bu pazarlama sorununu aşmak için, temel alanda, iki temel noktada düzenleme yaptık. Bunlardan bir tanesi, bu Meclisten bu dönemde geçen Üretici Birlikleri Yasasıdır. Bununla, Türkiye'de son birbuçuk iki yıl içerisinde 90'ın üzerinde ürüne ait üretici birliği teşekkül etmiştir ve pazarlama organizasyonuyla ilgili, bu alanda ciddî bir mesafe kaydedilmiştir. İkinci husus da şudur: Biz, 2005 yılında, 16 ilde bir pilot uygulama başlattık. Özellikle, ürünlerin muhafazası, işlenmesi, ambalajlanması, stoklanmasına dair yatırımların, bu, eğer kooperatifler tarafından yapılmışsa veya gerçek kişiler tarafından yapılmışsa veya il özel idareleriyle müştereken, ortaklaşa yapılmışsa, biz, bunları, yüzde 50'den yüzde 75'e kadar olmak kaydıyla, hibe yoluyla desteklemekteyiz ve bugüne kadar, bu 2006 yılı içerisinde de, biz, bu desteği Türkiye'nin 81 vilayetine yaygınlaştırdık. Dolayısıyla, şu anda bu konuyla ilgili çok sayıda proje geldi ve biz, ayırdığımız kaynakla, gerek 2005 yılı için ayırdığımız kaynakla gerekse 2006 yılı için ayırdığımız kaynakla, bunları önemli ölçüde finanse edeceğiz ve bu, bu alandaki, özellikle hasat dönemlerindeki arz fazlasının akümülasyonunu önleyecek, birikmesini önleyecek, bunun belli zaman dilimlerine yayılmasına sağlayacak, bu şekildeki tesisler, üreticimizin, uzun vadede, bu alandaki sorununu çözmede çok ciddî katkı sağlayacaktır. Tabiî, acil olarak yapılması gereken husus şudur: Biz, bu alandaki üreticilerimize destek veriyoruz; yani, ben, tarım destekleri içerisindekileri mütalaa etmiyorum sadece, ihracat desteği de veriyoruz; yani, şimdi… HÜSEYİN GÜLER (Mersin) - Çiftçiye değil Sayın Bakanım, çiftçiye yansımıyor. TARIM VE KÖYİŞLERİ BAKANI MEHMET MEHDİ EKER (Devamla) - Hayır, hayır, çiftçiye de veriyoruz. Biz, çiftçiye, geçen sene 4 katrilyon lira destek ödedik; 2006 yılı içerisinde de, bu miktardan az olmamak üzere, bu miktardan daha fazla olacak şekilde bu destekler devam edecek. Eğer elde ürün fazlası varsa, bu ürünü dışarıya satmak suretiyle, dışarıya pazarlamak suretiyle, ihraç etmek suretiyle biz bunu elimine edebiliriz; yani, biz, Türkiye'deki bütün ürünleri alıp, toplayıp, bunu kendi içimizde çürütecek durumda değiliz. Neticede, bu, bir iktisadî faaliyettir ve eminim siz de olsanız, bir başkası da olsa, aynı bu işlemi yapacaktır. Sayın Güler birtakım girdilerden falan bahsetti, bunların üretim artışından bahsetti. Tabiî, esasen işaret ettiği hususta cevabını da kendisi verdi. Biz, tabiî mazeret üretmiyoruz, biz çözüm üretiyoruz ve girdiler, özellikle iki girdi, enflasyonun üzerinde artış kaydedilen uluslararası piyasalar sebebiyle artış kaydedilen iki temel girdide, mazot ve gübrede de biz destek verdik, vermeye de devam edeceğiz. Bunu da, Sayın Milletvekilimizin dikkatine sunmak istiyorum. Yine bir başka husus, Ziraat Bankasının faizlerinden bahsetti, tarımsal faiz oranlarının yüksek olmasından bahsetti, yüzde 20 olarak. Ama, değerli arkadaşım, öncelikle şunu söyleyeyim; o kredilerin, Ziraat Bankasının kullandırdığı kredilerin yüzde 80'in üzerindeki kısmı, yüzde 8 ile 12 arasındadır. İki gün önce yayımlandı kararname; birçok alanda biz, Ziraat Bankasının kredi faizlerinde sübvansiyon uyguluyoruz, yüzde 50 - yüzde 60 oranında sübvanse ettiğimiz faiz oranları vardır; ki, bu da son derece önemli bir husustur. Bir de, tabiî "Ziraat Bankası neden konut kredisi veriyor" mealinde Sayın Güler birtakım hususlar söyledi. Neticede, Ziraat Bankası bir bankadır, adının başında "ziraat" vardır, doğrudur, çiftçilere de hizmet ediyor; ama, aynı zamanda bir bankacılık faaliyeti yapıyor. Dolayısıyla, bankacılık faaliyetleri içerisindeki diğer ürünler de, diğer kredi çeşitleri de Ziraat Bankasının faaliyetleri arasında yer almak mecburiyetindedir, konut kredisi de bunlardan bir tanesidir. Bunun, çok da yadırganmaması gerekir. Ben, bu duygularla Yüce Meclisi saygıyla selamlıyorum. (AK Parti sıralarından alkışlar) --- **Kaynak gösterme:** Mehmet Mehdi Eker (AK Parti, Diyarbakır). “Narenciye üreticilerinin sorunları konusunda”. TBMM Genel Kurulu, 48. Birleşim tutanağı, 4 Ocak 2006. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/konusma/mehmet-mehdi-eker-22-2006-01-04-narenciye-ureticilerinin-sorunlari-konusunda (erişim: 1 Kasım 2026). Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.