# Ardahan milletvekili ensar öğüt ve 28 milletvekilinin, uygulanan gıda, tarım ve hayvancılık politikaları ile çiftçi ve üreticileri sıkıntıya sokarak görevinin gereklerini yerine getirmediği iddiasıyla gıda, tarım ve hayvancılık bakanı mehmet mehdi eker hakkında gensoru açılmasına ilişkin önergenin ön görüşmeleri - **Tür:** Genel Kurul konuşması (TBMM 24. Dönem) - **Konuşmacı:** Mehmet Mehdi Eker (AK Parti, Diyarbakır) - **Yer:** TBMM Genel Kurulu, 9. Birleşim - **Tarih:** 16 Ekim 2012 - **Gündem:** ARDAHAN MİLLETVEKİLİ ENSAR ÖĞÜT VE 28 MİLLETVEKİLİNİN, UYGULANAN GIDA, TARIM VE HAYVANCILIK POLİTİKALARI İLE ÇİFTÇİ VE ÜRETİCİLERİ SIKINTIYA SOKARAK GÖREVİNİN GEREKLERİNİ YERİNE GETİRMEDİĞİ İDDİASIYLA GIDA, TARIM VE HAYVANCILIK BAKANI MEHMET MEHDİ EKER HAKKINDA GENSORU AÇILMASINA İLİŞKİN ÖNERGENİN ÖN GÖRÜŞMELERİ - **Tutanak (TBMM):** https://www.tbmm.gov.tr/milletvekili/UyeGenelKurulKonusmalariDetay?eid=20559 - **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/konusma/mehmet-mehdi-eker-24-2012-10-16-ardahan-milletvekili-ensar-ogut-ve-28-milletvekilinin-uygulanan-gida > Mehmet Mehdi Eker (AK Parti), 16 Ekim 2012 tarihinde TBMM Genel Kurulu, 9. Birleşim oturumunda konuştu (gündem: ARDAHAN MİLLETVEKİLİ ENSAR ÖĞÜT VE 28 MİLLETVEKİLİNİN, UYGULANAN GIDA, TARIM VE HAYVANCILIK POLİTİKALARI İLE ÇİFTÇİ VE ÜRETİCİLERİ SIKINTIYA SOKARAK GÖREVİNİN GEREKLERİNİ YERİNE GETİRMEDİĞİ İDDİASIYLA GIDA, TARIM VE HAYVANCILIK BAKANI MEHMET MEHDİ EKER HAKKINDA GENSORU AÇILMASINA İLİŞKİN ÖNERGENİN ÖN GÖRÜŞMELERİ); konuşma 1.758 kelime. ## Konuşma metni (tutanaktan) GIDA, TARIM VE HAYVANCILIK BAKANI MEHMET MEHDİ EKER (Diyarbakır) – Sayın Başkan, yüce Meclisin değerli üyeleri; hepinizi saygıyla selamlıyorum. Ana muhalefet partisi milletvekilleri tarafından hakkımda verilen gensoruyla ilgili görüşme esnasında sorulan sorulara, dile getirilen hususlara ve iddialara cevap vermeye çalışacağım. Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; maalesef bir CHP klasiğiyle daha karşı karşıyayız. Uzunca bir zamandır gerçekten… Hani muhalefet olarak, tamam, bir meseleyi, ufuk açıcı bir şeyi söylersiniz, bir yanlış varsa sağlam delillerle bunu dile getirirsiniz. Gensoru da elbette ki anayasal bir haktır, İç Tüzük’ün tanıdığı bir haktır, onu da saygıyla karşılıyoruz. Geçen sene, 2011’in başında Cumhuriyet Halk Partisi Grubu benimle ilgili bir gensoru daha vermişti. Bu, Cumhuriyet Halk Partisi Grubunun bana verdiği ikinci gensoru ama isterdim ki... KAMER GENÇ (Tunceli) – Tarımı da bitiren adam hakkında gensoru vermeyelim mi? GIDA, TARIM VE HAYVANCILIK BAKANI MEHMET MEHDİ EKER (Devamla) – Ona millet karar veriyor, millet. Millet, tarımı kimin eliyle yürüteceğine karar veriyor. Muhalefeti kimin eliyle sürdüreceğine de millet karar veriyor. İLHAN DEMİRÖZ (Bursa) – Başka cevabınız yok Sayın Bakan. GIDA, TARIM VE HAYVANCILIK BAKANI MEHMET MEHDİ EKER (Devamla) – Onun için, geçen senekilerden de... O da elimde, gensoru metni elimde geçen seneki. Şimdi okursam vaktinizi alacağım. Aralarında bir fark yok, aynı teraneler, aynı hikâyeler... OKTAY VURAL (İzmir) – Okuyun da görelim Sayın Bakan. GIDA, TARIM VE HAYVANCILIK BAKANI MEHMET MEHDİ EKER (Devamla) – ... ve hiçbirisi gerçeğe dayanmıyor. Şimdi... OKTAY VURAL (İzmir) – Sayın Bakan, okuyun da öğrenelim. GIDA, TARIM VE HAYVANCILIK BAKANI MEHMET MEHDİ EKER (Devamla) – Okuyacağım bak, bak okuyacağım. OKTAY VURAL (İzmir) – Okuyun. GIDA, TARIM VE HAYVANCILIK BAKANI MEHMET MEHDİ EKER (Devamla) – Dinlemesini bilirseniz... OKTAY VURAL (İzmir) – Okuyun, önergeleri okuyun. GIDA, TARIM VE HAYVANCILIK BAKANI MEHMET MEHDİ EKER (Devamla) – Okumasını öğrenmemişsiniz ama dinlemesi öğrenirseniz çok şey öğrenirsiniz. Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; iddiayı okuyorum... VELİ AĞBABA (Malatya) – Çok zekisiniz Sayın Bakan, çok zekisiniz! GIDA, TARIM VE HAYVANCILIK BAKANI MEHMET MEHDİ EKER (Devamla) – İddiayı okuyorum. İddia diyor ki: “On yıllık Hükûmetinizde hayvancılık bitme noktasına geldi. Son on yılda nüfus yüzde 25 artarken, -dikkat buyurun- son on yılda nüfus yüzde 25 artarken- hayvan mevcudu aynı oranda azaldı, ıslah çalışmaları yetersiz kaldı.” Şimdi, değerli arkadaşlar, yukarıda Allah var, Necatibey Caddesi’nde TÜİK var. Oraya kadar gidemiyorsanız TÜİK’in bir web sitesi var, oraya girersiniz, Türkiye'nin nüfusu son on yılda ne kadar arttı, Türkiye'nin hayvan sayısı ne kadar arttı onu burada öğrenirsiniz. (AK PARTİ sıralarından alkışlar) ENSAR ÖĞÜT (Ardahan) - Hayvan ithal ediyorsunuz Sayın Bakan. Hayvan varsa, yetiyorsa niye ithal ediyorsunuz? GIDA, TARIM VE HAYVANCILIK BAKANI MEHMET MEHDİ EKER (Devamla) – Yani, bunu, şimdi kalkıp da böyle gayriciddi ibarelerle –ciddiyetsiz demiyorum, gayriciddi diyorum- bunları buralarda... GÜRKUT ACAR (Antalya) – Ayıp ediyorsun! DİLEK AKAGÜN YILMAZ (Uşak) – Çok mu ciddi Sayın Bakan? GIDA, TARIM VE HAYVANCILIK BAKANI MEHMET MEHDİ EKER (Devamla) – ...gensorunun iddiası hâline getirmek hakikaten muhalefet açısından içine düşülen durumu... İLHAN DEMİRÖZ (Bursa) – Rakamları Tarım Bakanlığının İnternet sitesinden aldık Sayın Bakan. GIDA, TARIM VE HAYVANCILIK BAKANI MEHMET MEHDİ EKER (Devamla) – ...göstermesi bakımından sadece trajikomik değil hazin bir durumdur, hazin. Şimdi, değerli arkadaşlar, bakın, 2002 yılında Türkiye'nin nüfusu 66 milyon, 2011 yılında 74.7 milyon. Artış yüzde 13, hani yüzde 25’ti? Değil. Gelelim hayvan sayısına. Şimdi, burada biraz önce söylendi -hakikaten teessüf ediyorum- bakın, 1980 söyleniyor. Herkes bilir ki, bu işin uzmanı olanlar bilir ki Türkiye’de ilk hayvan sayımı TÜİK tarafından 1984’te yapıldı. Niye 1984 rakamını değil de 1980’i söylüyorsunuz? Demek ki burada bir iyi niyet yok. Demek ki siz bilgiyi de saklıyorsunuz, göz ardı ediyorsunuz, görmezden geliyorsunuz ama milletin bu konuda bilgisi var, kimin doğru yaptığını da, kimin yanlış yaptığını da iyi biliyor ve günü geldiğinde de kararını buna göre veriyor. Değerli kardeşlerim, bakın, 1984 yılında Türkiye’nin büyükbaş hayvan varlığı -ilk sayım- 12 milyon 900 bin baş, küçükbaş hayvan varlığı da 53 milyon. Bunları bilerek konuşacağız, öyle, ezbere… Hani, muhalefet de bu kadar ucuz olmamalı! İLHAN DEMİRÖZ (Bursa) – Teessüf ederim! Niye? GIDA, TARIM VE HAYVANCILIK BAKANI MEHMET MEHDİ EKER (Devamla) - Onun da bir ciddiyetle yapılması lazım ki biz de istifade edelim. Biz de ona bakalım, gerektiği zamanlarda kendimizi gözden geçirelim ve biz de doğru politikalar konusunda biraz daha titiz olalım, gerçekte biraz daha gayret edelim. Şimdi, yüzde 24 azalmış 2002’ye kadar hayvan sayısı. 1984-2002 arasında 12,9 milyondan 9,8 milyona düşmüş. Benim Hükûmetim geldiğinde Türkiye’de sığır varlığı 9,8 milyon. Küçükbaş hayvan sayısı yaklaşık yüzde 40 azalmış. 2002-2011 arasını söylüyorum şimdi: Ben nereden devraldım? 9,8. Büyükbaş sayısı yüzde 27,5 arttı arkadaşlar, yüzde 27,5. 9,8 milyon, oldu 12,5 milyon. Keçi sayısı yüzde 7,3 arttı; 6,7 milyondan 7,3 milyona çıktı. Toplam küçükbaş sayısı 31,9 milyondan 32,3 milyon başa çıktı. OKTAY VURAL (İzmir) – 31,9’dan 32’ye mi çıkmış? Bravo! GIDA, TARIM VE HAYVANCILIK BAKANI MEHMET MEHDİ EKER (Devamla) - Şimdi, bu mu bitmek arkadaşlar? Hayvancılığın bitmesi bu mu? Hayvan sayısının yüzde 25 azalması bu mu? Bu TÜİK’in web sayfasında var, açın orayı bakın, okuyun. Hadi, Necatibey Caddesi’ne kadar gidemiyorsunuz, ona bakın. OKTAY VURAL (İzmir) - Ne 31’den 32’ye çıkmış? İLHAN DEMİROZ (Bursa) – Onun için mi kurban ithal ediyoruz? GIDA, TARIM VE HAYVANCILIK BAKANI MEHMET MEHDİ EKER (Devamla) – O başka bir şey, ona geleceğim sen merak etme. Şimdi, değerli arkadaşlar, bitti denilen hayvancılık sektörü, süt üretimi bizim iktidarımız döneminde yüzde 79,1 arttı, yüzde 79,1. Nereden nereye geldi? 8,4 milyon tondan, 15,1 milyon tona çıktı süt. Biten hayvancılık bu kadar süt verimini yüzde 79 artırır mı? Et üretimi, yüzde 84,7; 421 bin tondan 777 bin tona çıktı. Sığır başına, inek başına süt verimi yüzde 70 arttı. 1.750 litreden 2.899 litreye çıktı hayvan başına. Sığırda ortalama et verimi yüzde 36,4 arttı, 184 kilogramdan 251 kilograma çıktı. Hayvansal hasıla yani Türkiye’nin çiftçisinin hayvancılık faaliyetinden elde ettiği hasıla 5.9 milyar dolardan 18,5 milyar dolara çıktı. Şimdi, yüzde 214 buranın artışı. Değerli arkadaşlar, süt ve süt ürünleri tüketimi 2002’de 122 kilogram, 2011’de 201 kilogram, 80 kilogramlık bir artış var tüketimde kişi başına yıllık. Et, et ürünleri tüketimi 6,1 kilogramdan 2011’de 10,4 kilograma çıktı. Bu da bu konudaki gelinen nokta. “Islah çalışmaları yetersiz, hayvancılık bitti.” deniyor. Gensorunun bir maddesi bu. Değerli arkadaşlar, yine, konu uzmanları bilir ki ıslah çalışmasının en önemli unsuru, en önemli aracı suni tohumlamadır. Ben devraldığımda, benim Hükûmetim, Türkiye’de 624 bin hayvana yılda suni tohumlama yapılıyordu, sadece bu. 5 milyon civarında yapılması gerekiyorken, tohumlanacakken, 624 bin, sayı bu. Ne yapmışız biz? Bunu 2011 yılında 3,2 milyona çıkarmışız değerli arkadaşlar ve yüzde 420’lik bir artış var. Büyükbaşta kültür ırkına dönüştürme yani verimi yüksek ırka dönüştürme miktarı 1,8 milyondan 4,8 milyona çıkmış, 3 milyon yeni kültür ırkı sığır sürüye, Türkiye’deki hayvan popülasyonuna ilave edilmiş, bu kadar artış var. Şimdi, bir şey daha söyleyeyim. “Bitti.” denilen hayvancılıkta ortalama işletme büyüklüğünü söylüyorum: Türkiye’de, bizim Hükûmetimiz iş başına geldiğinde, içinde 50’den fazla büyükbaş hayvan bulunan çiftlik sayısı bütün Türkiye’de 4.300’dü. Bütün Türkiye’de 4.300 tane 50 baş üstü işletme vardı yani orta ve büyük işletme diyoruz biz bunlara. Değerli kardeşlerim, 2012 yılında Türkiye’de bu 27.865, 27.865. Bu ne demek? 24 bin yeni işletme, büyük işletme. Demek ki insanlar Türkiye’de daha çok hayvancılık yapıyor, işletmeleri büyütüyor ve bu büyük işletmelerle de daha verimli bir ürün elde ediliyor. Bir hususu daha söylüyorum. Yine, profesyonel hayvancılığın önemli unsurlarından, faaliyetlerinden birisi şu, ölçüsü: Eğer hayvanlar soy kütüğü ve ön soy kütüğüne kayıtlıysa yani kültür ırkı, yüksek verimli “pedigrili” diyoruz biz buna, kaydı var, soy kütüğü var. Bunların oranı ne kadardı biliyor musunuz? Türkiye’de 943 bindi, şu anda 6,5 milyona çıkmış. Türkiye'nin 6,5 milyon sığır varlığı şu anda soy kütüğüne ve ön soy kütüğüne kayıtlı. Yani bir de profesyonelleşme var ve bu yönde ciddi bir gelişme var. Peki, nasıl oldu bu? Değerli kardeşlerim, Türkiye’de, biz iktidarı devraldığımızda… KAMER GENÇ (Tunceli) – Meclise konuşuyorsun, kardeşler meclisine konuşmuyorsun. Burası Türkiye Büyük Millet Meclisi. GIDA, TARIM VE HAYVANCILIK BAKANI MEHMET MEHDİ EKER(Devamla) – … devlet 1 milyar 868 milyon lira bütün tarıma kredi veriyor, 1 milyar 868 milyon. Bunun içerisinde hayvancılığa ayrılan pay bunun sadece yüzde 4,4’ü ve bu da 83 milyon liraya tekabül ediyordu. Yani, bizden önceki hükûmetler Türkiye’nin hayvancılığına sadece desteklerin yüzde 4,4’ünü layık görüyordu ve o kadar veriyordu. ADNAN ŞEFİK ÇİRKİN (Hatay) – Demek ki desteğe ihtiyacı yokmuş Sayın Bakan. GIDA, TARIM VE HAYVANCILIK BAKANI MEHMET MEHDİ EKER (Devamla) – Bu da 83 milyondu. Bakın benim Hükûmetim 2011 yılında toplam 7 milyar 100 milyon lira destek vermiş tarıma. Bunun geçen sene 1 milyar 727 milyonunu sadece biz hayvancılığa vermişiz. Geçen sene bu oran yüzde 24,3’tü; 2012’deki oranı yüzde 28. Toplam tarım desteklerinin yüzde 28’ini biz hayvancılığa veriyoruz. Şimdi, yüzde 4 nerede, yüzde 28 nerede? Yani, kim hayvancılığa önem vermiş, kim daha çok destek vermiş, kim bunu daha çok büyütmüş, daha çok geliştirmiş? Değerli arkadaşlar, bir hususu daha söyleyeyim. Yetmedi, biz hayvancılık için faizsiz kredi uygulaması başlattık, sadece hayvancılık sektörü için. 2012 Eylül sonuna kadar Ziraat Bankası ve tarım kredi kooperatifleri tarafından Türkiye’de 172 bin çiftçiye –dikkat buyurun- 172 bin çiftçiye 6,6 milyar –yani eski parayla 6,6 katrilyon- faizsiz hayvancılık kredisi verildi. Bunun besicilikle ilgili olanının süresi 2 yıl, damızlık hayvancılıkla ilgili olanının süresi ise 7 yıl. Bu da yine bizim Hükûmetimizin verdiği desteği göstermesi bakımından anlamlı. Şimdi değerli kardeşlerim, ikide birde diyorlar ki “İşte siz hayvan ithal ettiniz, hayvan ithal ettiniz.” Şimdi, sıkı durun. Demin bir arkadaşımız burada 1937’den falan bahsetti. Şimdi kardeşlerim, bu ülkeye ilk defa sığır ithalatı 1925’te yapıldı, 1925. İki, 1935’te bir daha yapıldı,1935’te. Bunları da bileceğiz. Yani sığır ithalatı sanki bizim zamanımızda yapılmış gibi bir gayri, çok gayriciddi… MAHMUT TANAL (İstanbul) – Saman yapıldı mı? Samana gel samana Sayın Bakan! GIDA, TARIM VE HAYVANCILIK BAKANI MEHMET MEHDİ EKER (Devamla) – Ha, işinize gelmiyor değil mi? İşinize gelmiyor doğruları söyleyince. Öğrenmek de işinize gelmiyor. MAHMUT TANAL (İstanbul) – Samana gel! GIDA, TARIM VE HAYVANCILIK BAKANI MEHMET MEHDİ EKER (Devamla) – Oradayım, orada, sen merak etme. Şimdi, değerli kardeşlerim, 1986-1996 yılları arasında 133 bin 385 ton kemiksiz et, 98 bin 940 ton karkas et, toplamda 232 bin ton et ithal edildi. Ayrıca, 1 milyon… MAHMUT TANAL (İstanbul) – O dönemin bakanları şimdi sizde milletvekili. GIDA, TARIM VE HAYVANCILIK BAKANI MEHMET MEHDİ EKER (Devamla) – İşinize gelmiyor değil mi? 1 milyon 432 bin baş kasaplık hayvan ithal edildi. Ayrıca, 267 bin baş da damızlık ithal edildi daha önceden. Yani bunlar öteden beri Türkiye’de, taa 1925’te başlayan, zaman zaman, mesela hastalıklar çıktığında durdurulan ama onun dışında devam eden bir süreç yani bizim başlattığımız bir şey değil. Şimdi, değerli kardeşlerim, burayı istismar etmeyin. Bakın, bir gün bilmiyorum umudunuz var mı iktidar olmaya ama… İLHAN DEMİRÖZ (Bursa) – Sayın Bakan, yakışmıyor. GIDA, TARIM VE HAYVANCILIK BAKANI MEHMET MEHDİ EKER (Devamla) – …yani eğer bu tabii iddiaları ortaya atıyorsanız, yok demektir. Şimdi, bunu bileceksiniz ki bir gün bunlar, yani şu tarafa gelip oturursanız lazım olur. --- **Kaynak gösterme:** Mehmet Mehdi Eker (AK Parti, Diyarbakır). “Ardahan milletvekili ensar öğüt ve 28 milletvekilinin, uygulanan gıda, tarım ve hayvancılık politikaları ile çiftçi ve üreticileri sıkıntıya sokarak görevinin gereklerini yerine getirmediği iddiasıyla gıda, tarım ve hayvancılık bakanı mehmet mehdi eker hakkında gensoru açılmasına ilişkin önergenin ön görüşmeleri”. TBMM Genel Kurulu, 9. Birleşim tutanağı, 16 Ekim 2012. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/konusma/mehmet-mehdi-eker-24-2012-10-16-ardahan-milletvekili-ensar-ogut-ve-28-milletvekilinin-uygulanan-gida (erişim: 28 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/milletvekili/UyeGenelKurulKonusmalariDetay?eid=20559 Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.