# Türk vatandaşlığı kanununda değişiklik yapılmasına dair (s.s. 115)

- **Tür:** Genel Kurul konuşması (TBMM 22. Dönem)
- **Konuşmacı:** Mehmet Melik Özmen (AK Parti, Ağrı)
- **Yer:** TBMM Genel Kurulu, 89. Birleşim
- **Tarih:** 4 Haziran 2003
- **Gündem:** TÜRK VATANDAŞLIĞI KANUNUNDA DEĞİŞİKLİK YAPILMASINA DAİR (S.S. 115)
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/konusma/mehmet-melik-ozmen-22-2003-06-04-turk-vatandasligi-kanununda-degisiklik-yapilmasina-dair-s-s-115

> Mehmet Melik Özmen (AK Parti), 4 Haziran 2003 tarihinde TBMM Genel Kurulu, 89. Birleşim oturumunda konuştu (gündem: TÜRK VATANDAŞLIĞI KANUNUNDA DEĞİŞİKLİK YAPILMASINA DAİR (S.S. 115)); konuşma 395 kelime.

## Konuşma metni (tutanaktan)

MEHMET MELİK ÖZMEN (Ağrı) - Sayın Başkan, kıymetli milletvekilleri; görüştüğümüz Türk Vatandaşlığı Kanununda Değişiklik Yapılmasına İlişkin Kanun Tasarısı üzerinde, şahsım adına görüşlerimi açıklamak için söz almış bulunuyorum.

Kıymetli arkadaşlar, insan, en değerli ekonomik ve sosyal varlıktır ve bu varlık, birbiriyle ilişki kurma ihtiyacı içerisindedir. Dolayısıyla, insanı dışlamak değil, insanın bu özelliklerini iyi değerlendirmemiz gerekmektedir.

Bütün dünya bütün insanlarındır; ancak, çeşitli şekillerde, toprak parçaları üzerinde egemenlikler tesis edilmiş, devletler oluşmuştur. Herkesin bu dünyada hakkı vardır. Bir örnek vermek istersek, işte, çalışmayanlar, bu dünyadaki haklarını çalışanlara devretmişlerdir ve dolayısıyla, ona bir kira öderler, sosyal güvenlik buna göre oluşur.

Bu kanun tasarısı, daha ziyade, özellikle, kuzey ülkelerinden ülkemize gelip Türkiye'de muvazaalı evlilik yapmak suretiyle ülkemizde kalmaya dönük işlemleri engellemek, evlilik kurumunun ciddiyetini tesis etmek, Türk vatandaşlığından çıkarmayla ilgili hususlara kolaylıklar getirmek, tekrar vatandaşlığa almayla ilgili hususlara kolaylıklar getirmek, ayrıca, velayetle ilgili konulara açıklık getirmek için düzenlenmiş bir tasarıdır, olumlu bir tasarıdır.

Bununla ilgili, zaten, sayın konuşmacılar gerekli konuşmaları yaptılar. Ben, bu vesileyle, bir başka yaklaşımdan, farklı bir yaklaşımdan bahsetmek için söz istedim. Mevcut kanunda çifte vatandaşlık da bulunmakta; ancak "konuk vatandaşlık" gibi bir mefhum, henüz, bizim kanunumuzda bulunmuyor. "Konuk vatandaşlık" mefhumu, biraz evvel konuşmamın başlangıcında da belirttiğim, bütün dünya bütün insanlarındır önermesinden yola çıkmak suretiyle, bana göre, herkese kolay vatandaşlık sağlayacak bir yol olarak görünmektedir. Eğer, ülkemize gelip bu ülkede yerleşmek isteyen hangi ülkeden insan olursa olsun, bunlara "konuk vatandaşlık" statüsünü verebilecek -şimdi, bir önergeyle, yapma imkânı var mıdır, bilmiyorum- bir şey yapabilirsek ve dışarıdan gelenin, ülkemizdeki her insan başına düşen yatırım miktarı kadar da ülkemizdeki bankalara bir ücret, bedel yatırmasını temin edebilirsek, bu, hem ülkemize faizsiz bir kaynak oluşturmayı getirecek hem de insanların kolaylıkla, rahatlıkla gelip, ülkemizde diledikleri sürece kalabilmelerini sağlayabilecektir. Konuk vatandaşlıktan ayrılmak istediği zaman da, bloke edilmiş parasını çözdürmek suretiyle ülkemizi terk edebilecektir.

Ayrıca, bence, bilim adamları için -özellikle, doktorasını yapmış olan bilim adamları için- vatandaşlıkla ilgili işlemlerin çok basit hale getirilmesi gerekir. Zaten, Gazi Mustafa Kemal Atatürk de, daha önceki dönemlerde, ülkemizde bilimsel aydınlığın gerçekleştirilebilmesi için, özellikle, İkinci Dünya Savaşından kaçan bilim adamlarına büyük kolaylıklar sağlamak suretiyle, ülkemize davet etmiş ve burada misafir etmiştir. Bugünkü tüm üniversitelerimizin temeli bu bilim adamları tarafından atılmıştır. Dolayısıyla, gerek sanatçıların gerekse bilim adamlarının çok kolay bir şekilde vatandaş olabilmelerinin yolları da araştırılmalıdır. Eğer, bununla ilgili bir düzenleme yapıp, bu kanun tasarısı içerisinde geçirebilirsek, ileri manada, bir adım daha atabilme imkânını elde edebileceğiz diye düşünüyorum.

Hepinize saygılar sunuyorum. (Alkışlar)

---

**Kaynak gösterme:** Mehmet Melik Özmen (AK Parti, Ağrı). “Türk vatandaşlığı kanununda değişiklik yapılmasına dair (s.s. 115)”. TBMM Genel Kurulu, 89. Birleşim tutanağı, 4 Haziran 2003. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/konusma/mehmet-melik-ozmen-22-2003-06-04-turk-vatandasligi-kanununda-degisiklik-yapilmasina-dair-s-s-115 (erişim: 1 Kasım 2026).

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.