# Sivil havacılık genel müdürlüğü teşkilat ve görevleri hakkında kan.tas. (ss: 940 ) - **Tür:** Genel Kurul konuşması (TBMM 22. Dönem) - **Konuşmacı:** Mehmet Mesut Özakcan (CHP, Aydın) - **Yer:** TBMM Genel Kurulu, 116. Birleşim - **Tarih:** 23 Haziran 2005 - **Gündem:** SİVİL HAVACILIK GENEL MÜDÜRLÜĞÜ TEŞKİLAT VE GÖREVLERİ HAKKINDA KAN.TAS. (SS: 940 ) - **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/konusma/mehmet-mesut-ozakcan-22-2005-06-23-sivil-havacilik-genel-mudurlugu-teskilat-ve-gorevleri-hakkinda-kan-tas > Mehmet Mesut Özakcan (CHP), 23 Haziran 2005 tarihinde TBMM Genel Kurulu, 116. Birleşim oturumunda konuştu (gündem: SİVİL HAVACILIK GENEL MÜDÜRLÜĞÜ TEŞKİLAT VE GÖREVLERİ HAKKINDA KAN.TAS. (SS: 940 )); konuşma 1.196 kelime. ## Konuşma metni (tutanaktan) CHP GRUBU ADINA MEHMET MESUT ÖZAKCAN (Aydın) - Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; görüşülmekte olan 940 sıra sayılı Sivil Havacılık Genel Müdürlüğü Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun Tasarısıyla ilgili olarak, tasarının 22 nci maddesi üzerinde Cumhuriyet Halk Partisi Grubu adına söz almış bulunuyorum; Yüce Heyetinizi saygıyla selamlıyorum. Değerli milletvekilleri, sivil havacılık sektörünün gelişimi ve sorunlarıyla ilgili olarak tasarının tümü üzerinde yapmış olduğum konuşmada ifade etmiştim, tekrar ifade ediyorum: Bu tasarı hazırlanma aşamasında sektör temsilcilerinin görüşü hazırlanmıştır. Eğer durum böyle olmasaydı, belki önümüzde daha sağlıklı, sivil havacılığın sorunlarını çözecek, sektörü kucaklayacak bir tasarı olacaktı. Ülkemizin ve sivil havacılığımızın buna ihtiyacı vardı. Tasarı bu haliyle önümüze geldiğinde, Plan ve Bütçe Komisyonunda, Cumhuriyet Halk Partili üyeler olarak, olabildiğince eksiklikleri tamamlamaya, tasarının en azından daha sağlıklı bir yapıya kavuşması adına katkı koymaya çalıştık. Tasarı bu haliyle yasalaştığı durumda sıkıntıların devam edeceği konusunda ciddî endişeler taşıdığımızı bir kez daha ifade etmek istiyorum. Değerli milletvekilleri, 1983 yılında çıkarılan 2920 sayılı Sivil Havacılık Yasasıyla birlikte, bu yıla kadar olan hava taşımacılığındaki boşluğun doldurulması çabalarıyla birlikte ve aynı zamanda dünya ve Avrupa'daki gelişmeler doğrultusunda sektörün geçen on onbeş yıllık sürede toplam büyüme oranı yüzde 700 civarında olmuştur. Havayolu trafiği ciddî boyutlarda artmış, yeni havayolu canlanmış ve havacılıkla ilgili eğitim kurumları açılmıştır; ancak, Sivil Havacılık Genel Müdürlüğü bu gelişmelerin çok gerisinde kalmıştır. Bu durum sivil havacılığımızı olumsuz yönde etkilemiştir. Havacılık faaliyetlerinde en önemli unsur, kuşkusuz, uçuş ve yer emniyetinin sağlanmasının güçlendirilmesidir. Sivil havacılığımızın sorunlarına çözüm bulmak adına Birinci Yüksek Havacılık Şûrası 1999 yılında toplanmış, ayrıca, Sekizinci Beş Yıllık Kalkınma Planı Havacılık Sektörü Özel İhtisas Komisyonları oluşturulmuştur. Bu toplantılardan çıkan ana sorunun ve çözümünün Türkiye'de idarî ve malî yönden özerk bir sivil havacılık otoritesine ihtiyaç olduğu gerçeğidir. Bu getirilen tasarının bunu karşılayacak durumda olmadığı, gerek sektörün temsilcileri tarafından gerekse ilgili akademik çevreler tarafından ifade edilmektedir. Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; 2005 Malî Yılı Genel ve Katma Bütçe Kanun Tasarılarıyla ilgili olarak Ulaştırma Bakanlığımızın bütçesi görüşülürken, Bakanlığın bağlı kuruluşu Sivil Havacılık Genel Müdürlüğüyle ilgili olarak yaptığım konuşmada, bu Genel Müdürlüğümüzün hizmet gerekçelerinde bile 19 ana başlık altında toplanmış faaliyet alanı vardır; Sivil Havacılık Genel Müdürlüğü, bu aktivitelerini 75 kadrolu, 25 sözleşmeli, 10 geçici görevli olmak üzere 110 personelle ve Bakanlığın iki kat hizmet binasına sıkıştırılmış olarak faaliyetlerini yürütmektedir. Peki, bu kuruluşumuzun bütün bunları ne kadar randımanlı ve gereğince yapabildiği söylenebilir? Denilebilir mi ki, Sivil Havacılık Genel Müdürlüğü, bütün bunları, bu yapısıyla, bu kadrosuyla tam olarak yapabiliyor; kesinlikle hayır. Eğer durum böyle olsaydı, yıllardır söylenen, ama, ne yazık ki bir türlü gerçekleşmeyen sivil havacılık kurumunun özerk bir yapıya kavuşmasına yönelik yasanın çıkması gerekirdi. Sivil Havacılık Genel Müdürlüğünde, bugün, kaza kırım heyetinde görevli bir havacılık mühendisi 900 000 000 TL ücretle çalışıyor. Mevcut kurum kadrosunda 700 hava aracını, 5 000 uçucu personeli teknik ve eğitim yönünden denetlemekle görevli 2'si kadrolu, 4'ü sözleşmeli olmak üzere toplam 6 pilot bulunuyor; çünkü, özel sektörde 5 000 dolarla iş bulabilen pilotlar, Sivil Havacılık Genel Müdürlüğünde, ancak uçuş tazminatıyla birlikte 1,5 milyar TL civarında bir ücretle çalışıyor. Nitekim, kurumda görev yapan, bugün, Sivil Havacılık Genel Müdürlüğü bu alanda faaliyet gösteren tüm kurum ve kuruluşların denetimini yapan ya da yapması gereken bir kurum olmasına rağmen, maalesef, bazı yetkilerini denetleme yapacağı kurumlara devretmek durumunda kalıyor. Bu kurumumuzun malî ve idarî yönden özerk bir kurum niteliğine kavuşması ihtiyacı güncelliğini korumaktadır ifadelerimi kullanmıştım. Öncelikle, şimdi getirilen tasarının genel gerekçesinde yukarıda bahsettiğim ifadelerin ve sorunların tespitinin yapılmış olmasından dolayı memnuniyetimi de ifade etmek isterim; ancak, yeni getirilen tasarıda da kurumun faaliyet alanları, eskisinde olduğu gibi, yine 19 ana başlık altında sıralanıyor. Burada kurumun faaliyet alanlarının çok fazla olduğunu ifade etmekten ziyade, getirilen tasarıyla bu Genel Müdürlüğümüzün işlevlerini yerine getirme konusunda sıkıntılar yaşanacağı ve sorunların devam edeceği konusundaki endişelerimizi ifade etmek istiyorum; çünkü, Sivil Havacılık Genel Müdürlüğü, uygulayıcı bir kurum olmaktan daha çok, düzenleyici ve denetleyici bir kurum kimliğinde olmalıdır. Bunu, gelişmiş ülkelerin havacılık konusunda bu anlamda görev yapan kurumlarında görmek mümkündür. Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; tasarıyla getirilen kurumun eski yapısından farklı olarak tek göze çarpan nokta, özel bütçeli olmasıdır. Özel bütçeli olması dolayısıyla, kurumun gelir ve giderlerini kendisinin karşılaması bekleniyor. Gelirlerin giderleri karşılamadığı durumlarda da genel bütçeden katkı yapılacağı belirtiliyor; yani, kurum üzerinde genel idarenin iradesi devam ediyor olacak. Oysa, tasarısıyla getirilen tek farklılığın özel bütçeli ve malî yönden özerk olması amaçlanıyordu. Genel Müdürlüğün özel bütçeli olması nedeniyle, nitelikli personelin elde tutulması ya da Genel Müdürlük bünyesine dahil edilmesi konusunda bir gelişme sağlanacağı düşünülüyordu. Bu konudaki endişeler devam etmektedir. Sivil Havacılık Genel Müdürlüğünün gelirleri arasında, Genel Müdürlük ile Devlet Hava Meydanları arasında yapılacak bir protokol çerçevesinde Eurocontrol gelirlerinden alınacak pay gösterilmektedir. Ülkemiz Eurocontrol kaynaklarından yılda 400-500 milyon euro civarında pay almaktadır. Bilindiği gibi, bu pay, ülkemizde hava trafik hizmetlerinin yürütülmesi ve bunlarla ilgili olarak yapılacak yatırımların ve hava trafik hizmetlerinde görevli personelin ücretlerini ödemek üzere ortaya çıkan maliyetin havayolu birim maliyetlerine yansıtılıp, Devlet Hava Meydanları İşletmesi Genel Müdürlüğüne ödenen paydır; çünkü, bu pay, Devlet Hava Meydanları İşletmesi Genel Müdürlüğüne ödeniyor; çünkü, Devlet Hava Meydanları İşletmesi bu konuda icracı kuruluş. Siz, şimdi, Eurocontrola diyebilecek misiniz ki, Sivil Havacılık Genel Müdürlüğüne de pay aktarın. Böyle bir uygulama var mı? Diyelim ki, Devlet Hava Meydanları İşletmesi ile Sivil Havacılık Genel Müdürlüğü arasında protokol anlamında bir sıkıntı yaşandı. Ne olacak; Sivil Havacılık Genel Müdürlüğünün en büyük gelir elde edeceği düşünülen bu kalemde sıkıntı yaşandığında, Genel Müdürlük, basılı evraklardan, formlardan, yayınlardan, vereceği kurs ve seminerlerden elde edeceği gelirlerle mi kurumun çalışmalarını yürütüp yönetecek?! İkinci bir nokta da, tasarıda, kurumun görev alanlarına giren konularda yeterli olamadığı durumlarda hizmet alımlarından sıkça bahsedilmektedir. Böylelikle, Sivil Havacılık Genel Müdürlüğüne, âdeta, her nokta da hizmet satın almak suretiyle görevlerini dağıtmak gibi kolaycı bir yaklaşımın arkasına sığınacak bir durum yaratılmaktadır. Tasarıya bakıldığında, bunu görmek kolaylıkla mümkündür. Değerli milletvekilleri, tasarının 10 uncu maddesinde, Hava Seyrüsefer Dairesi Başkanlığının görevleri olarak sayılan birçok konuda bile Sivil Havacılık Genel Müdürlüğü bu görevlerini yapacak durumda değil, ihtiyaç duyulan gerek personel gerekse donanım açısından yeterli değildir. 10 uncu maddenin (i) bendinde "sivil hava araçlarının kamu ve uçuş emniyeti ile hava seyrüsefer güvenliği bakımından uyması gereken düzenlemeleri yapmak, denetlemek, hava trafik yönetim hizmetleriyle ilgili önlemler almak ve ilgili personelin lisanslandırılma esaslarını belirlemek, takibini yapmak, yenilemek ve iptal etmek" ifadesi yer almaktadır. (Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı) MEHMET MESUT ÖZAKCAN (Devamla) - Bu konularda da, daire başkanlığının, sayılan görevleri, yine yukarıda saydığım gerekçelerle, yerine getirebileceği konusunda endişeler vardır. 10 uncu maddede sayılan görevlerin hemen hepsi, bakanlığın diğer ilgili kurum ve kuruşlarına devredilmiştir; çünkü, Sivil Havacılık Genel Müdürlüğü, bu sayılan görevleri, bünyesinde bulundurduğu personel yapısıyla gerçekleştirememektedir. Aslında, Sivil Havacılık Genel Müdürlüğünün görevleri arasında uygulayıcı bir kurum olmaması gerektiği, sadece denetleyici ve düzenleyici bir yapıda olması gerektiği düşüncesinden hareketle, bu durumu çok yadsımamak gerekir. Örneğin, yine aynı maddenin (a) bendinde "sivil terminal ve kontrol sahaları, hava trafik hizmetleri ile ilgili hava sahası düzenleme çalışmaları yapmak, ilgili sivil ve askerî kurum ve kuruluşlar ile koordinasyonu sağlamak" ifadesi yer almaktadır. Bu hizmetler, halen, Devlet Hava Meydanları İşletmesi Genel Müdürlüğü tarafından, gayet başarılı bir şekilde, uluslararası standartlarda yapılmaktadır. Devlet Hava Meydanları İşletmesi Genel Müdürlüğü, bu anlamda, yeterli altyapıya ve teknik elemana da sahiptir; doğru olanı da budur. Bu görevin, halen uygulanmakta olduğu gibi, Devlet Hava Meydanları İşletmesi Genel Müdürlüğü tarafından yapılmasına devam edilmesinde yarar vardır; çünkü, Devlet Hava Meydanları İşletmesi Genel Müdürlüğü, bu anlamda, uygulayıcı bir kurum olma hüviyetindedir. Yine, aynı maddenin (d) bendinde de… --- **Kaynak gösterme:** Mehmet Mesut Özakcan (CHP, Aydın). “Sivil havacılık genel müdürlüğü teşkilat ve görevleri hakkında kan.tas. (ss: 940 )”. TBMM Genel Kurulu, 116. Birleşim tutanağı, 23 Haziran 2005. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/konusma/mehmet-mesut-ozakcan-22-2005-06-23-sivil-havacilik-genel-mudurlugu-teskilat-ve-gorevleri-hakkinda-kan-tas (erişim: 1 Kasım 2026). Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.