# Bazı kamu alacaklarının tahsil ve terkinine ilişkin kanun tasarısı (s.s.904)

- **Tür:** Genel Kurul konuşması (TBMM 22. Dönem)
- **Konuşmacı:** Mehmet Mesut Özakcan (CHP, Aydın)
- **Yer:** TBMM Genel Kurulu, 14. Birleşim
- **Tarih:** 28 Ekim 2005
- **Gündem:** BAZI KAMU ALACAKLARININ TAHSİL VE TERKİNİNE İLİŞKİN KANUN TASARISI (S.S.904)
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/konusma/mehmet-mesut-ozakcan-22-2005-10-28-bazi-kamu-alacaklarinin-tahsil-ve-terkinine-iliskin-kanun-tasarisi-s

> Mehmet Mesut Özakcan (CHP), 28 Ekim 2005 tarihinde TBMM Genel Kurulu, 14. Birleşim oturumunda konuştu (gündem: BAZI KAMU ALACAKLARININ TAHSİL VE TERKİNİNE İLİŞKİN KANUN TASARISI (S.S.904)); konuşma 930 kelime.

## Konuşma metni (tutanaktan)

CHP GRUBU ADINA MEHMET MESUT ÖZAKCAN (Aydın) - Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; 904 sıra sayılı Bazı Kamu Alacaklarının Tahsil ve Terkinine İlişkin Kanun Tasarısının 14 üncü maddesi üzerinde Cumhuriyet Halk Partisi Grubu adına söz almış bulunuyorum; hepinizi saygıyla selamlıyorum.

Bilindiği üzere, tasarının bu hükmü, 5398 sayılı Kanunun 28 inci maddesiyle yasalaşmış bulunmaktadır.

Değerli milletvekilleri, son beş yıllık dönemde uygulanan istikrar programlarının temel performans kriteri olan faiz dışı fazlanın artırılması çerçevesinde, Türkiye'de vergi yükü sürekli artmıştır. Uygulanan istikrar programları öncesine göre, Türkiye'de, vergi yükü yüzde 21 oranında artarak gayri safî millî hâsılaya oran olarak yüzde 33'lere çıkmıştır. Vergi yükündeki artışa dolaylı vergi-dolaysız vergi açısından bakıldığında gelişmenin her iki vergi türü açısından da aynı yönde olmadığı görülmektedir. Dolaylı vergilerdeki artış yüzde 50'ye yakın oranda gerçekleşmiştir.

Değerli milletvekilleri, vergi yükündeki artış ve iç dağılımındaki değişme, en iyi, konsolide bütçe vergilerinde görülmektedir. 1999 yılına göre dolaysız vergilerin gayri safî millî hâsılaya oranı geldiğimiz noktada yüzde 15 oranında azalırken, dolaylı vergilerin gayri safî millî hâsılaya oranı ise yüzde 58 oranında artmış ve gayri safî millî hâsılaya oran olarak yüzde 18'e çıkmıştır. Bunun sonucunda, 1999 yılında yaklaşık yüzde 50-yüzde 50 dağılımı olan dolaylı-dolaysız vergi dağılımı, 2005 yılında yüzde 75 dolaylı, yüzde 25 dolaysız vergi şeklinde değişmiştir; yani, üç yıllık AKP İktidarı döneminde, Türkiye Cumhuriyeti, tarihinin en adaletsiz vergi sisteminin yaşandığı bir ortama sürüklenmiştir. Malî kaynak yaratma baskısıyla vergi yapısındaki bu değişim, vergilerin adaletli olma ilkesinden uzaklaşılmasına yol açmıştır. Anayasamızın 73 üncü maddesine bakıldığında, herkesin malî gücüne göre vergi ödemekle yükümlü olduğu, vergi yükünün adaletli ve dengeli dağılımının maliye politikasının sosyal amacı olduğunun yazılı olduğu görülecektir.

Değerli milletvekilleri, hükümetin son üç yıllık uygulamaları, anayasal bir ilke olan vergi yükünün adaletli ve dengeli dağılımından oldukça uzaktır. Bunun en iyi göstergelerinden bir tanesi, dolaylı vergilerin, dünyada hiçbir ülkede olmadığı gibi, yüzde 75'lere çıkmış olmasıdır. Nitekim, sahip olduğumuz dolaylı-dolaysız vergi dağılımını OECD ülkeleriyle karşılaştırdığımızda ne kadar kötü durumda olduğumuz çok daha iyi anlaşılacaktır.

Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; OECD ülkelerinin çoğunluğunda dolaysız vergilerin payı dolaylı vergilerin üzerindedir. OECD ülke ortalamasına baktığımızda, dolaysız vergilerin payı yüzde 55 oranında çıkarken, dolaylı vergilerin payı ise yüzde 45 oranında çıkmıştır. İngiltere, Amerika Birleşik Devletleri gibi daha gelişmiş ülkelerde dolaysız vergilerin toplam vergi gelirleri içindeki payı yüzde 60 oranının da üstündedir. 2005 yılı eylül ayı konsolide bütçe sonuçlarına baktığımızda, toplam vergi tahsilatının yüzde 30'unun Özel Tüketim Vergisinden elde edildiği görülmektedir; yıl sonunda bu oranın yüzde 35'e yaklaşması beklenmektedir. Sadece Özel Tüketim Vergisinin toplam vergi gelirleri içindeki payı birçok ülkenin toplam dolaylı vergilerinin payına yakındır. Hükümetin malî kaynak baskısı nedeniyle, bu tasarı maddesinde olduğu gibi, ÖTV ve diğer dolaylı vergileri kolaycı bir şekilde artırması, ülkede vergi adaletini bozduğu gibi, vergi uygulamasının piyasadaki fiyat yapısını bozmaya başlaması nedeniyle ekonomi üzerindeki olumsuz etkilerini de artırmıştır.

Değerli milletvekilleri, Türkiye, kişi başına düşen vergi açısından 30 OECD ülkesi arasında son sıradadır. Bunun da gerçek sebebi, esas vergi vermesi gerekenlerin ödemesi gereken vergiyi ödememesi ve vergi gelirlerinin tüm yurttaşlarımızın sırtına dolaylı vergi olarak yüklenmesidir. Bu adaletsiz vergi sistemiyle ödenen vergiler tüm yurttaşlarımıza hayat pahalılığı ve yaşam zorluğu olarak geri dönmektedir. OECD'nin açıkladığı 1965-2003 yıllarını kapsayan çalışmasına göre, Türkiye, 1 111 dolarla kişi başına düşen vergi geliri açısından 30 ülke arasında sonuncu sırada olmaya devam ediyor. OECD ülkeleri içinde en yüksek kişi başına vergi toplayan ülke 24 785 dolarla Lüksemburg, ikinci sırada 20 979 dolarla Norveç, üçüncü sırada 18 929 dolarla Danimarka yer alıyor. Bu rakamlar, Almanya'da 10 509 dolar, Amerika Birleşik Devletlerinde 9 624 dolardır. Türkiye'ye baktığımızda ise, kişi başına düşen vergi gelirinin 1 111 dolarla sonuncu sırada olduğunu görüyoruz.

Açıklanan 2006 bütçesi içinde, AKP Hükümetinin, vergi adaletsizliğini gidermek gibi bir niyetinin olmadığı görülüyor. Açıklanan 2006 bütçesinde 146,5 milyar YTL'lik vergi geliri içinde en büyük tahsilat, yine, Katma Değer Vergisi, Özel Tüketim Vergisi ve Özel İşlem Vergisi gibi dolaylı vergilerle tüm yurttaşlarımızın sırtından karşılanacak.

Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; görüşmekte olduğumuz Bazı Kamu Alacaklarının Tahsil ve Terkinine İlişkin Kanun Tasarısının genel gerekçesinin ilk paragrafında "ülkemizde 2001 ve önceki yıllarda yaşanan krizler ekonomik ve sosyal hayatı derinden etkilemiştir. Geçmişin bu olumsuz etkilerinin silinmesi için vergi alacaklarına yönelik olarak 25.2.2003 tarihli ve 4811 sayılı Vergi Barışı Kanunu uygulamaya konulmuş ve başarılı sonuçlar elde edilmiştir" denilmektedir.

Vergi Barışı Kanunu gündeme geldiği zaman, o yıl bütçe rakamları içinde 750 trilyon TL gelir elde edileceği gösterilmiş idi. Sayın Maliye Bakanı, bu rakamın kendileri tarafından 2,250 katrilyon TL olarak öngörüldüğünü, ancak, IMF "bu kadar olmaz, 750 trilyon TL olur" dediği için, bütçe rakamları içinde 750 trilyon TL olarak gösterdiklerini, yani, bütçe rakamlarını yazarken bile, hükümet olarak, kendi kararları ve öngörüleri doğrultusunda değil, IMF'nin talimatına uygun hareket ettiklerini açıkça beyan etmişlerdi.

Yine, Sayın Maliye Bakanımız, geçtiğimiz yıl, bütçe görüşmelerinde de, memnuniyetle ifade edeyim ki, Vergi Barışı Kanunu uygulamasından 4,7 katrilyon TL gelir elde edildi açıklamalarında bulunmuştu; yani, başarı olarak gösterilen rakam bu.

Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; Maliye Bakanı Sayın Kemal Unakıtan'ın naylonfatura kullanımı, düzenlemesi ve hayalî ihracatla anılan 1995-1998 yılları döneminde yönetim kurulu üyesi olarak görev yaptığı Albaraka Türk, vergi affının getirdiği olanaklardan diğer şirketler gibi yararlandı. Vergi affı çıkmasaydı, Albaraka Türk'ün ödemesi gereken tutar 3,7 trilyon TL ve ödemesi gereken kaçakçılık cezası 11,1 trilyon TL idi. Buna, ayrıca, aylık yüzde 7 gecikme faizi karşılığı 15 trilyon TL de ilave eklendiğinde tutar 30 trilyon TL'ye çıkıyordu. Peki, Albaraka Türk, Vergi Barışı Yasasından yararlanarak ne ödedi; 1995-1998 yılları için toplam 1 trilyon 224 milyar TL vergi ödedi; yani, 29 trilyon kâr sağladı. Diğer bir ifadeyle, Vergi Barışı Yasasıyla Albaraka Türk, ödemesi gereken vergi ve cezanın otuzda 1'ini ödeyerek kurtulmuş oldu.

Değerli milletvekilleri, başarı olarak sunulan Vergi Barışı Yasasıyla tahsil olunan 4,7 katrilyonun 30 katı değil, 10 katı dahi tahsil edilmiş olsa, devletin uğradığı kaybı takdirlerinize sunuyorum.

(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)

---

**Kaynak gösterme:** Mehmet Mesut Özakcan (CHP, Aydın). “Bazı kamu alacaklarının tahsil ve terkinine ilişkin kanun tasarısı (s.s.904)”. TBMM Genel Kurulu, 14. Birleşim tutanağı, 28 Ekim 2005. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/konusma/mehmet-mesut-ozakcan-22-2005-10-28-bazi-kamu-alacaklarinin-tahsil-ve-terkinine-iliskin-kanun-tasarisi-s (erişim: 1 Kasım 2026).

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.