# Türkiye cumhuriyeti anayasasının bazı maddelerinde değişiklik yapılması hakkında (s.s.101)

- **Tür:** Genel Kurul konuşması (TBMM 23. Dönem)
- **Konuşmacı:** Mehmet Nezir Karabaş (Bitlis)
- **Yer:** TBMM Genel Kurulu, 59. Birleşim
- **Tarih:** 6 Şubat 2008
- **Gündem:** TÜRKİYE CUMHURİYETİ ANAYASASININ BAZI MADDELERİNDE DEĞİŞİKLİK YAPILMASI HAKKINDA (S.S.101)
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/konusma/mehmet-nezir-karabas-23-2008-02-06-turkiye-cumhuriyeti-anayasasinin-bazi-maddelerinde-degisiklik-yapilmas

> Mehmet Nezir Karabaş, 6 Şubat 2008 tarihinde TBMM Genel Kurulu, 59. Birleşim oturumunda konuştu (gündem: TÜRKİYE CUMHURİYETİ ANAYASASININ BAZI MADDELERİNDE DEĞİŞİKLİK YAPILMASI HAKKINDA (S.S.101)); konuşma 391 kelime.

## Konuşma metni (tutanaktan)

MEHMET NEZİR KARABAŞ (Bitlis) – Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; Anayasanın Bazı Maddelerinde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi’nin 2’nci maddesi üzerinde verdiğimiz değişiklik önergesi hakkında söz almış bulunuyorum. Sözlerime başlarken hepinizi saygıyla selamlıyorum.

Evet, değerli milletvekilleri, AKP ve MHP Grupları burada türban sorunu olduğunu dile getirdi, CHP ile DSP Grupları ise ısrarla öyle bir sorunun olmadığını iddia ederek söz söylediler. Biz şunu söylüyoruz: Türban sorunu elbette vardır. Üstelik yıllardır kangrenleşmiş hâle gelmiştir. Ancak, bu ülkede sadece türban sorunu değil, bu ülkenin birçok sorunu, Kürt sorunu, Alevilerin inanç sorunu, kadınların türban dışındaki eşitlik sorunları, hepsi seksen yıllık cumhuriyet boyunca çeşitli engellerle, yasal ve baskılanmayla yığılıp bugüne gelmiştir. Eğer Türkiye’de bu Meclis, türban sorunu dâhil, mevcut, Türkiye’nin kangrenleşmiş sorunlarını aşmayı düşünüyorsa, yeni bir zihniyetle, farklı bir anlayışla sorunlara eğilmesi gerekiyor. Şimdi bizler seksen yıllık cumhuriyet anlayışını, bu Meclisin, bu Meclisteki siyasi partilerin, bu Mecliste iktidar olanların, hükûmet olanların mevcut anlayışlarında, bugüne kadarki anlayışlarında hiçbir değişiklik yapmadan bu sorunları çözmek mümkün müdür değerli arkadaşlar?

Değerli milletvekilleri, seksen yıldır bu tür baskılamalarla Kürt sorununa, Kürt insanına baskı yapıldı, isyana teşvik edildi. Aleviye baskı yapıldı, “Müslüman” denildiği zaman ürker hâle geldi. İnançlara baskı yapıldı, tabii ki kimileri türbanı, baş örtüsünü simge hâline getirdi. İşte biz de şunu söylüyoruz: Eğer bizler bir kesimin, toplumun değişik kesimlerinin inançlarının, düşüncelerinin, farklılıklarının önündeki engelleri sürdürürsek sorunları çözemeyiz. Eğer biz bu sorunları çözüyorsak, Türkiye’de AK Parti Hükûmetinin seçim öncesinde beyan ettiği, seçim sonrasında da çalışmasını sürdürdüğü ve “Her platformda tüm toplum kesimlerini katarak demokratik, sivil bir anayasa yapacağız.” söylemini yerine getirmesi gerekiyor. Evet değerli milletvekilleri, biz gerçekten demokratik, gerçekten sivil, gerçekten tüm kesimlerin istemlerinin, taleplerinin, temel hak ve özgürlüklerinin içinde olduğu bir anayasayla bu sorunları aşabiliriz. Yoksa bu sorunları parça parça getirdiğimiz zaman, yıllardır devletin yaptığı baskılar ve bu baskılarda kimi zaman sadece kendisiyle ilgili özgürlüğü savunurken, diğerinin özgürlüğüne yapılan saldırılar nedeniyle hem devlete karşı hem de toplumun çeşitli kesimlerin birbirine karşı güveni yitmiştir. Onun için, tüm bu kesimlerin hak ve özgürlüklerinin içinde olduğu, tüm bu kesimlerin taleplerini içeren ve birlikte tartışılan bir anayasayla bunu aşabiliriz. Yoksa, türbanı yalnız getirdiğiniz zaman… Evet doğrudur, türban bazıları tarafından simge olarak kullanılabilir, ama bu, inançları nedeniyle türban takan tek bir insanın bile inanç özgürlüğünü engelleme hakkınızı doğurmaz. Bu, türbanla ilgili böyleyken, Kürt sorunuyla ilgili de böyledir, Alevi sorunuyla ilgili de böyledir ve kadının siyasette, toplumsal yaşamdaki talepleriyle ilgili de böyledir.

(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)

---

**Kaynak gösterme:** Mehmet Nezir Karabaş (Bitlis). “Türkiye cumhuriyeti anayasasının bazı maddelerinde değişiklik yapılması hakkında (s.s.101)”. TBMM Genel Kurulu, 59. Birleşim tutanağı, 6 Şubat 2008. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/konusma/mehmet-nezir-karabas-23-2008-02-06-turkiye-cumhuriyeti-anayasasinin-bazi-maddelerinde-degisiklik-yapilmas (erişim: 29 Ekim 2026).

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.