# Kooperatifler kanunu ile bazı kanun ve kanun hükmünde kararnamelerde değişiklik yapılmasına dair kanun tasarısı (s.s.496) - **Tür:** Genel Kurul konuşması (TBMM 23. Dönem) - **Konuşmacı:** Mehmet Nezir Karabaş (Barış ve Demokrasi Partisi, Bitlis) - **Yer:** TBMM Genel Kurulu, 109. Birleşim - **Tarih:** 1 Haziran 2010 - **Gündem:** KOOPERATİFLER KANUNU İLE BAZI KANUN VE KANUN HÜKMÜNDE KARARNAMELERDE DEĞİŞİKLİK YAPILMASINA DAİR KANUN TASARISI (S.S.496) - **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/konusma/mehmet-nezir-karabas-23-2010-06-01-kooperatifler-kanunu-ile-bazi-kanun-ve-kanun-hukmunde-kararnamelerde-d > Mehmet Nezir Karabaş (Barış ve Demokrasi Partisi), 1 Haziran 2010 tarihinde TBMM Genel Kurulu, 109. Birleşim oturumunda konuştu (gündem: KOOPERATİFLER KANUNU İLE BAZI KANUN VE KANUN HÜKMÜNDE KARARNAMELERDE DEĞİŞİKLİK YAPILMASINA DAİR KANUN TASARISI (S.S.496)); konuşma 722 kelime. ## Konuşma metni (tutanaktan) BDP GRUBU ADINA MEHMET NEZİR KARABAŞ (Bitlis) – Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; Kooperatifler Kanunu ile Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Tasarısı üzerinde söz almış bulunmaktayım. Hepinizi saygıyla selamlıyorum. Tabii, daha önceki maddelerde değerlendirme yaptık, diğer gruplarda da bu tür değerlendirmeler yapıldı. Şimdi, tümü üzerinde yaptığımız konuşmalarda belirtmiştik, kooperatifler bugün gelişmiş olan ülkelerin ve şu anda da hâlen gelişmekte olan ülkelerin gelir dağılımında, bölgeler arasındaki dengesizliğin kaldırılmasında, demokratik kültürün oluşmasında çok önemli işlevleri olan kurumlardır ve yine kooperatifler, toplumun değişik kesimlerinin, özellikle dezavantajlı grupların hem bir arada faaliyet yürütmeleri, güçlerini birleştirmeleri hem de kamu adına, devlet adına destek verilerek tarımsal alanda, yapı alanında ve özellikle küçük sanayi ve KOBİ anlamındaki sorunların çözümüne önemli etki yapan kurumlardır. Bugün gelişmiş ülkelerin çoğunda kooperatifçilik hâlâ önemsenmekte, kooperatifçiliğe hem maddi anlamda hem de teknik anlamda destek sunulmakta, finans sorunlarını çözme konusunda ciddi katkılar sunulmaktadır. Kaldı ki, Türkiye gibi ülkelerde… Bugün Türkiye’de kentsel sorunların hâlâ ciddi şekilde devam ettiği, birçok yerde düzensiz yapılaşmanın olduğu, önemli bir kısmının deprem kuşağında olduğu bir ülkede yapı kooperatifleri önemlidir. Yine, tarımda ciddi sorunların olduğu, hayvancılıkta ciddi sorunların olduğu, devletin ve her dönemde hükûmetlerin “Mevcut sorunları çözmek için her türlü devlet desteğini ve teşviki uygulayacağız.” dedikleri ülkelerde kooperatifçilik temel sorunları çözmede temel kurumlardan biridir. Onun için, geçmişte belli alanlarda yapılan kooperatifçilikte de hâlâ sorunların nedeni olan hem yasal zeminin oluşmamış olması hem de bakanlıklar arasında kooperatiflerin, çeşitli alanlardaki kooperatiflerin bölüştürülmesi sorunların çözümüne vesile olmamıştır. Şu anda Tarım Bakanlığı ve Sanayi ve Ticaret Bakanlığı bünyesinde kooperatifler faaliyet gösteriyorken ve bunda bile bazen sorunlar yaşanıyorken biz kooperatiflerle ilgili, kooperatiflerle sorumlu olan bakanlıkların sayısını artırıyoruz, bu iki bakanlığa Bayındırlık ve İskân Bakanlığını da ekliyoruz. Bakanlığın yoğunluğuna göre ve diğer bakanlığın işlerinin az olması, kendisine yüklenen sorumlulukların az olması dikkate alınarak yapılacak düzenlemeler geçici düzenlemelerdir. Düne kadar Sanayi ve Ticaret Bakanlığına bağlı kooperatifler, Sanayi ve Ticaret Bakanlığının yoğunluğu nedeniyle birçok sorun ve sıkıntı yaşıyordu ve yine çeşitli kanunlar, çeşitli düzenlemeler ve iki bakanlık arasında, farklı bakanlıklar arasındaki işleri koordine etmede, bir eş güdüm sağlamada sıkıntı yaşanıyordu. Bunu dağıttığınız zaman, tasarının gerekçelerinde iddia edildiği gibi, sorunların çözümünü beraberinde getirmeyecek daha da karmaşık hâle getirecektir. Birçok hatip dile getirdi, biz de daha önceki maddeler üzerindeki ve tümü üzerindeki konuşmalarımızda dile getirdik, şimdi, kooperatiflerin, yapı kooperatiflerinin inşaat, yapı ve denetim konularından kaynaklı ve bu konular da direkt Bayındırlık Bakanlığını ilgilendirdiği için, bu gerekçelerle yapı kooperatifleri Bayındırlık Bakanlığına bağlanıyor. Sadece kooperatiflerde değil, yaşamın tüm alanlarında, özel sektörde, TOKİ’de şimdi ve bugüne kadar da yapı kooperatiflerinde zaten hem belediyelere hem de Bayındırlık Bakanlığına düşen görevler, denetim, belli faaliyetler zaten yerine getiriliyordu. Bir denetim faaliyeti, bir faaliyetin yürütülmesinde bir işlemin, bir bakanlığa bağlı olmasından kaynaklı kurumları, şu tasarıda olduğu gibi kooperatifleri bir bakanlığa bağlamanın, Bayındırlık Bakanlığına bağlamanın hiçbir mantığı yoktur. Kooperatiflerle ilgili, Türkiye’de yasal anlamda tüm eksikliklerin tek mevzuat altında toplanması gerekiyor. İkincisi de ayrı bir bakanlık olmasa bile, bir bakanlığın bünyesinde tüm işi, kooperatiflerin kurulmasını, denetlenmesini, sorunlarının giderilmesini ve kooperatiflerin yasal anlamda, hukuki anlamda ve üyeleriyle sorunlarını çözebilecek bir yapının tek bakanlık bünyesinde oluşturulması gerekiyor. Ancak bu şekilde bir bakış ve kooperatifleri önemsemeyle sorunlar çözümlenebilir. Yoksa, bugüne kadar Sanayi-Ticaret Bakanlığına bağlı olan -daha önce belittik- birkaç il hariç tüm illerde tüm faaliyetlerin birkaç personelin üzerinden yürütüldüğü bir mantık sorunları çözmez. Bayındırlık Bakanlığının yeterli kadroları olmamasından kaynaklı bir yıla kadar, mevcut sorunlar çözülünceye kadar Bayındırlık Bakanlığı mevcut işleri, kendisine bağlanan yapı kooperatiflerini işletecek, denetleyecek ve gerekli kadroyu oluşturabilecek tarihe kadar Sanayi-Ticaret Bakanlığından aktarılacak geçici işçilerle çalışmaların yürütüleceği söyleniyor. Peki, bunu eğer yapı kooperatiflerinin Bayındırlık Bakanlığı bünyesinde olmasının sorunları çözeceği iddia ediliyorsa Bayındırlık Bakanlığının zaten böyle bir altyapısının olması gerekiyor. Yani bu iddiada bulunanların “Bayındırlık Bakanlığının zaten böyle bir yapısı var, bir altyapısı var, mevcut personeli var, mevcut hazırlıkları var, bu işi daha iyi yapabilecek ve bu işi üstlenebilecek bir kurumdur” demesi gerekiyor ama tam tersine zaten tasarıda, tasarıyı getirenler ve Hükûmet yetkilileri, Sayın Bakan, Bayındırlık Bakanlığının hem kadro anlamında hem teknik anlamda birçok yönde kooperatifçilik konusunda sıkıntılarının olduğu, bunun Sanayi-Ticaret Bakanlığından aktarılacak, geçici görevlendirilecek personelle yerine getirileceği söyleniyor. Şimdi, mevcut kooperatifleri denetleme, mevcut kooperatiflerin sorunlarını çözme, mevcut kooperatiflerin sıkıntılarını giderme konusunda zaten yetersiz olan, personel sıkıntısı olan, teknik, altyapı sıkıntısı olan Sanayi ve Ticaret Bakanlığı, yapı kooperatifleri Bayındırlık Bakanlığına devredildiği zaman, bir de personelinin bir kısmını geçici olarak orada görevlendirecek. O zaman, zaten şimdi sıkıntı yaşayan Sanayi ve Ticaret Bakanlığına bağlı yapı kooperatifleri… (Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı) --- **Kaynak gösterme:** Mehmet Nezir Karabaş (Barış ve Demokrasi Partisi, Bitlis). “Kooperatifler kanunu ile bazı kanun ve kanun hükmünde kararnamelerde değişiklik yapılmasına dair kanun tasarısı (s.s.496)”. TBMM Genel Kurulu, 109. Birleşim tutanağı, 1 Haziran 2010. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/konusma/mehmet-nezir-karabas-23-2010-06-01-kooperatifler-kanunu-ile-bazi-kanun-ve-kanun-hukmunde-kararnamelerde-d (erişim: 29 Ekim 2026). Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.