# Vakıflar kanunu hakkında (s.s.1239)

- **Tür:** Genel Kurul konuşması (TBMM 22. Dönem)
- **Konuşmacı:** Mehmet Nuri Saygun (CHP, Tekirdağ)
- **Yer:** TBMM Genel Kurulu, 16. Birleşim
- **Tarih:** 8 Kasım 2006
- **Gündem:** VAKIFLAR KANUNU HAKKINDA (S.S.1239)
- **Tutanak (TBMM):** https://www5.tbmm.gov.tr/tutanaklar/TUTANAK/TBMM/d22/c134/b016/tbmm221340160686.pdf
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/konusma/mehmet-nuri-saygun-22-2006-11-08-vakiflar-kanunu-hakkinda-s-s-1239-3

> Mehmet Nuri Saygun (CHP), 8 Kasım 2006 tarihinde TBMM Genel Kurulu, 16. Birleşim oturumunda konuştu (gündem: VAKIFLAR KANUNU HAKKINDA (S.S.1239)); konuşma 1.713 kelime.

## Konuşma metni (tutanaktan)

CHP GRUBU ADINA MEHMET NURİ SAYGUN (Tekirdağ) - Sayın Başkanım, değerli milletvekili arkadaşlarım. Vakıflar Kanunu Tasarısı'nın dördüncü bölümüyle ilgili Cumhuriyet Halk Partisi Grubu adına soz almış bulunuyorum, bu vesileyle, sizleri bir kez daha saygılarımla selamlarım

Değerli arkadaşlarım, konuşmama kendi hazırladığım iddialar ve maddelerle ilgili olarak başlamadan önce, eğer izm verirseniz, az evvel bir konuşma yapan Adalet ve Kalkınma Partisinin temsilcisi Değerli Recep Özel'e ve onun iddialarına, sizlerin huzurunda bir cevap vermek istiyorum ve bir istirhamım daha var Sayın Bakanımızın, bu cevaplan, istirham ediyorum, dikkatle incelemesini istiyorum Neden9 Çunku, burada, Say m Bakanım, yanlış iddia edildiği iddiasıyla, her fırsatta çıkıp, konuşmacı arkadaşlarımıza cevaplar verdi Umarım, benim söylediklerim de yanlıştır ve Sayın Bakan da çıkar, bize cevap verir Ama, korkarım. Sayın Bakan da burada yok

İLHAN ALBAYRAK (istanbul) - Vazgeç o zaman

AGÂH KAFKAS (Çorum) - Gelir, gelir

MEHMET NURİ SAYGUN (Devamla) - Şimdi, benim vazgeçecek halım yok Burada bir temsil, bir yetki soz konusudur Ben, tıpkı Mehmet Atı Bey varmış gibi konuşmamı üreteceğim

AYHAN ZEYNEP TEKİN BORU (Adana) - Yerin kulağı var

MEHMET NURİ SAYGUN (Devamla) - Sayın Bakan da bu konuya vâkıf olmalı ki, orada Hükümeti temsil ediyor O zaman, o da çıkar, bu cevabı verir Eğer ondan bir cevap alamazsam, Devlet Bakanımız Mehmet Alı Şahın Men cevap almamış sayacağım

Değerli arkadaşlarım, Recep Bey önce bir soz söyledi "Bu Yasa uzaydan mı geldi9" dedi Hayır, bu Vakıflar Yasa Tasarısı uzaydan falan gelmedi, bu hepimizin malumu, ama, bu yasa tasarısının Avrupa Birliği patenti olduğu konusunda da Cumhuriyet Halk Partisinin en ufak bir endişesi yok

Şimdi, birtakım iddialarda bulundular Dediler ki "Biz, yabancıların vakıf kurmasıyla ilgili, bu yasada hukum koymadık, hatta ve hatta, sınırlamalar getirdik "Ve 5'ıncı maddeyi örnek gösterdiler

Şimdi, 5'ıncı maddeyi bir açıp baktığımızda, bu maddede "yabancılar TurkıyeMe yeni vakıf kurabilirler" şeklinde Tasarı Ma bir ibare vardı Aynen ibare bu kadardı "Yabancılar TurkıyeMe vakıf kurabilirler "Belgeler insanların doğru söylediğini kanıtlar Alt komisyon tutanaklarım açıp bakarsanız, alt komisyonda, 5'ıncı maddeyle ilgili olarak, Cumhuriyet Halk Partisi adına benim, çıkıp, ısrarla, bu maddede, yabancıların hukuki ve fiilî mütekabiliyet şartı olmadan mal edinmelerinin doğru olmayacağını ısrarla iddia ettiğimi görürsünüz Bu iddialarımın akabinde Komisyon Başkanı Bakanımıza sordu. Bakanımızın cevabı da "Mademki çok ebem, o zaman koyalım bu ilaveyi " dendi Tutanaklar aynen bu şekildedir ve bu buraya geldi

Şimdi, Sayın Recep Bey'e bir şey sormak istiyorum Burada, her fırsatta, Cumhuriyet Halk Partisinin bu yasaya olumlu katkısı olmadığından bahsettiniz Hep söylüyoruz, yanı. bu yasa, bir deve misali, neresini tutsanız yamuk Şimdi, bu kadar yamukluğu, biz, düzeltme şansına sahip değiliz Ama, her şeye rağmen, iddialarımızla, sözlerimizle, sizleri, hiç olmazsa bazı maddelerde doğru tercihler yapmaya yönelttik 5'ıncı madde de budur

Devam edelim efendim 3'uncu maddede cemaat vakıflarının tanımı var ve cemaat vakıflarının tanımında, cemaat vakıflarıyla ilgili, mal edinme veya edinmeme konusunda cemaat vakıflarına yönelik bir atıf yok, bir açıklama yok 6*ncı maddede de, bu hususta yönetmeliğe atıf yapılıyor Yanı, cemaat vakıflarının bu konudaki iddialarıyla ilgili olarak bir yönetmelik tanzim edilecek ve daha sonra bu yönetmelikle ilgili olarak da uygulamalar yürütülecek Ama, burada, öyle ilginç şekilde ifade ettiniz ki, ortada yönetmelik yokken, sanki bu yönetmelik çıkmış ve sızın iddialarınız doğrultusunda tamamlanmış gibi bir açıklamada bulundunuz Ortada yönetmelik yok ise, bu iddialarınız da tamamen boşlukta kalan iddialardır Bu nedenle, önce yönetmeliği bekleyelim, o yönetmelikten sonra bu iddialarınız doğru mu yanlış mı hep birlikte gomruz

Efendim, yasanın 25'ıncı maddesine geldiğimizde, dış ülkelerde vakıfların faaliyetleri konusunda herhangi bir sınırlama yoktu, yanı 25'ıncı maddeye göre, vakıflar amaç ve faaliyetleri doğrultusunda yurt dışında kurulmuş kuruluşlara uye olmak da dahil, yurt dışı faaliyetlerinde bulunabiliyorlardı

Yine, Adalet Komisyonunun tutanaklarına bakarsanız göreceksiniz ki, Cumhuriyet Halk Partisi milletvekillerinin dayatmasıyla, buraya bir ilave yapıldı Vakıf senetlerinde yer almak kaydıyla Şimdi, "vakıf senetlerinde yer almak kaydıyla, ibaresi olmasaydı, hım vakıfların uluslararası faaliyette bulunmaları konusunda en ufak bir sınırlama getirilmemiş olacaktı Şimdi, bu da. Cumhuriyet Halk Partisinin sızı yönlendirmesi sonucu bu yasanın metnine aldığımız bir husus

21'ınu maddede, ormanlarla ilgili son halı tek cümle "Özel vakıf ormanları kurulabilir" Bizim ısrarımızla yine bu madde bu hale getirildi, ama, tasarıdaki haliyle "Fiilen orman vasfını kaybeden, şehir, kasaba ve koy yapılarının bulunduğu yerlerdeki mazbut vakıf taşınmazlarının mülkiyeti hıçbi' hükme gerek kalmaksızın vakfı adına tescil edilir" diye bir hukum var Şimdi, bu hüküm, geçi ıışte gelip, reddedilen 2/B'yı tekrar çağrıştıran bir hukumdu, ama, bunun yeri burası değildi Biz bunları da iddia ettik Görüyoruz ki, Adalet Komisyonundan sızın huzurunuza getirilen son haliyle, bu iddia ettiğimiz hususta da kabul görmüşüz ve gerekli değişiklikler yapılmış 1

Şimdi, değerli arkadaşlarım, bunları niye sayma ihtiyacı duyuyorum Hep söylediğimiz bir şey var Bu jasa, hükümet tasarısı olarak hazırlanıp getirildiğinde, eğer bu yönde değişikliklere tabı olmasaydı, mevcut haliyle gelseydi, inanın, vakıf dünyasında telafisi mumkun olmayan çok ciddi zararlar olurdu Bir şeyler değişti Ama, bugünkü haliyle, hâlâ, telafisi mumkun olmayan zararlara neden olur mu derseniz, evet, bugünkü haliyle de, hâlâ, telafisi mumkun olmayan zararlara neden olur efendim

Şimdi, bu değişikliklerle ilgili dördüncü bolum, yanı, konuşmakla olduğum bolümle ilgili de bir ıkı hususu sizlerle paylaşma ihtiyacı duyuyorum

Arkadaşlarım, bir hükümet duşunun, bu yasanın yuruıluğe girmesiyle birlikte bazı kanunların yürürlükten kalkacağını madde olarak hazırlamışlar Bu, madde 80 Madde 80 diyor ki "Bu kanun yürürlüğe girdiğinde şu şu şu kanunlar yürürlükten kalkar" Ve çok ilginçtir, 3913 sayılı Vakıf Memba Suları ı'e Orman ve Zeytinliklerin işletilmesi Hakkında bu kanun var Bu Kanun'un da yürürlükten kaldırılması konusunda madde metninde hukum var Ama, önce benim itirazım, daha sonra Sayın Akbulut'ıın da beni destekler açıklamaları sonrası bu buradan çıktı Niye çıktı biliyor musunuz'' Zaten bu yasa yürürlükte değildi eunku Bu yasa, zaten yürürlükten kaldırılmıştı Ama, yürürlükten kaldırılmış olan bir yasayı, Hükümet tasarısında bir kez daha yürürlükten kaldırmaya kalktınız

Ee, şimdi, sadece bu bile, yasanın hazırlanırken, ne kadar ciddiyetten uzak ne kadar ciddi bir araştırma yapılmadan ortaya konduğunun en açık kanıtıdır

Değerli arkadaşlarım, geçici 1'ıncı maddede bir düzenleme yapıldı Bu geçici 1'inci maddeyi eğer açarsanız, bu düzenlemeyle "görev unvanı değiştirilen personelin malı hakları kadrosuna uygun olarak ödenir" şeklinde bir ifade var Yanı, bu atamalardan sonra görev yapan bazı personel kadrolarına uygun bir yer bulamayıp bir alt kadro, özellikle malı açıdan bir alt kadroda gorevlendı- rılebılıyor Şimdi, bıralt kadroda görevlendirdiğiniz zaman bunun kazanılmış malı haklarını vermek zorundasınız ve yasada var Yasada var ama, burada da bu kadroda kaldığı surenin ne kadar olacağı hususunda bir açıklık yok Yanı, bu konuda, genel müdürlük ve bakanlık gerek görürse, bu personeli, kendisinin bulunması gerektiği kadronun altında çalıştırır, malı haklarını öder, ama, statü olarak o kadrodan kurtulması için eğer isterse izin vermez ve o personeli ılanıhaye burada çalıştırır Bunun aksını tevht edecek, bunun aksını belirtecek bir hukum yasada yok Bunu komisyon çalışmalarımızda ifade etlik, ama, ne yazık ki buraya girmedi

Geçici 2'ncı maddede, gene Cumhuriyet Halk Partisinin Komisyon uvelerının katkısıyla bir değişiklik yaptık, hazırlanacak yönetmeliklerden soz ediliyor değerli arkadaşlarım, bu yönetmeliklerin hazırlanma suresi olarak da "bir yıl" deniyor

Değerli arkadaşlarım, bir yasa çıkarıyorsunuz, bu yasayı uygulayacaksınız ve bu yasayı uygulamak için sızın ihtiyaç duyduğunuz yönetmeliklerin hazırlanması için bir yıl gibi uzun bir sure ortaya koyacaksınız Bizim iddialarımızla bu da altı aylık sureye indirilmiştir Böylece, en azından, bu yasanın uygulamasında gündeme gelecek yönetmeliklerden doğacak boşlukların çok uzun bu sure yaşamın içinde yer almasının onune geçilmiştir

Geçici 5'ıncı maddemiz vardı Hükümetin teklifinde, bizim iddialarımızla çıkartıldı, şu anda geçici 5'ıncı madde burada yok

Bunları söylerken, bir Önerge vermemiş olmamıza rağmen Yasa'ya sunduğumuz katkıları belirtmeye çalışıyorum İki Sayın Bakanımızın buraya çıkıp, bu kürsüden "Cumhuriyet Halk Partisi önerge mı verdi'' Cumhuriyet Halk Partisi bize yapıcı destek mı verdi7" sozlenne her fırsatta bir gönderme yapma ihtiyacı duyuyorum Çunku, biz bir emek koyduk, bir gayret sarf ettik Olabilecek düzeltmeleri düzelttirmeye çalıştık Ama, bunun için önerge vermedik Bunu, her fırsatta söylüyorum Bd kadar derme çatma bir yasanın önergeyle düzeltilebileceğine inanmadığımı? için önerge \ermedık Ama, gene de, mademki bu yasa bu ülkede uygulamaya geçecek, mademki sızın tercihleriniz bu yönde, olabilen düzeltmeleri yapabilmek için üzerimize düşenleri yaptık Aynı şey geçici 7'ncı madde için de geçerli değerli arkadaşlarım Geçici 7'ncı maddenin-Hükümet tasarısının metninde olan- metinden çıkarılması için bayağı ciddi bir gayret sarf ettik ve bu maddede, vakıfların, genel müdürlük adına kaydedilmiş olan mazbut vakıfların vakfı adına tescilini önlemiş olduk Çunku, genel muduıluk adına tescil edilmiş olan mazbut vakıfların, artık bu yönde yönetilmesi, bu yönde idare edilmesinin doğru olacağına inanıyorduk Yıllardır sürdürülmekte olan bir alışkanlıktı Bu alışkanlıktan ne Vakıflar Genel Müdürlüğü ne de vakıf dünyasında bıı şikâyet yoklu Hangi akla hizmete böyle bir değişikliğe ihtiyaç duyulduysa, biz bunun böyle olmaması gerektiğini iddia ettik, bu da çıktı

Ama, bir şey daha var Hükümet tasarısındaki geçici 9'uıtcu, Komisyonunun 7'ııcı maddesinde, değerli arkadaşlarım, çok ciddi sıkıntılar yaşadık Bir kere, burada, nam-ı mustear ve nam-ı mevhum laıla, yanı, takma lakap kullanılan vakıf varlıklarıyla kim olduğu belli olmayan taşınmazların ve Vakıflar Gene! Müdürlüğü adına veya hazine adına kayıtlanmış, tescil edilmiş taşınmazların vakfı adına tescil edilmesi konusunda bu maddede bir hukum vardı

Değerli arkadaşlarım, hiçbir sınırlama yapılmadan, böylesine alelusul bir maddeyle eğer sur- durseydık, manın, Türkiye'de Genel Müdürlüğün elinde artık miras bırakanı, vakfın sonmuş olması dikkate alınmadan, hepsi gidip o vakıflar adına bir kez daha tescil göreceklerdi Biz, buna bir hukum eklettırmeye çalıştık Önce, bu maddenin, yasa metninden çıkması için çok ısrarcı olduk Israrımız bu şekilde kabul edilmeyince "hiç olmazsa alın buraya getirin, 1936 Beyannamesı'nde bunların kayıtlı olması şartını koyu» " dedik Komisyon tutanaklarında bunların hepsi açıktır Bu söylediklerimizin doğru olmadığını veya bu söylediklerimizin AKP'nın ısrarıyla madde metnine geçtiğini düşünen arkadaşlarımız varsa, bu Komisyon tutanaklarını incelerler, görürler

(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)

BAŞKAN - Sayın Saygun, bir dakikalık sure veriyorum, lütfen konuşmanızı tamamlayınız

Buyurun

MEHMET NURİ SAYGUN (Devamla) - Daha buradayız, bir başka gun şu kürsüden söylediklerimizin doğru olmadığını bize hatırlatırlar, ama ben söylediklerimizin hepsinin doğru olduğuna yüzde yuz inanıyorum, çunku, bunları biz yaptık, tutanakları okuduk ve o tutanaklardan aldığımız bilgilerle bu kürsüdeyiz

Yalnız, burada bir eksik kaldı değerli arkadaşlarım -zamanı geldiğinde, önergemizde vardır yoktur, bizde yoksa lütfen sız talep edm- bakın, bu maddede tescil yetkisi tapu sicil müdürlüğüne verilmiştir Bu tescil yetkisi meclis kararıyla, yanı Vakıflar Meclisi onaylarsa tapu sicil mudurluğıı tescil edecektir Şimdi, değerli arkadaşlarım, vasiyetname yoluyla bırakılmış birtakım gayrımenkul- lenn Meclis kararıyla tapu siciline tescil edilmesi, Türk hukuk sistemi için bir kara leke olur Türkiye'de vasiyetnamenin geçerli olup olmadığı konusunda karar verebilecek tek merci mahkemelerdir Mahkemelerin elinden bu yetkiyi alamazsınız, hukukun elinden bu yetkiyi alamazsınız

(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)

BAŞKAN Sayın Saygun, teşekkür ediyorum, sağ olun

MEHMET NURİ SAYGUN (Devamla) - Böyle bir düzenleme yaparsanız, hukuku baypas ederseniz bu doğru olmaz Bu maddeyi lütfen bir kez daha değerlendirin

Hepinize saygılar sunuyorum (CHP sıralarından alkışlar)

---

**Kaynak gösterme:** Mehmet Nuri Saygun (CHP, Tekirdağ). “Vakıflar kanunu hakkında (s.s.1239)”. TBMM Genel Kurulu, 16. Birleşim tutanağı, 8 Kasım 2006. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/konusma/mehmet-nuri-saygun-22-2006-11-08-vakiflar-kanunu-hakkinda-s-s-1239-3 (erişim: 1 Kasım 2026). TBMM kaydı: https://www5.tbmm.gov.tr/tutanaklar/TUTANAK/TBMM/d22/c134/b016/tbmm221340160686.pdf

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.