# 2007 yılı merkezi yönetim bütçesi kanun tasarısı (genç.spor gen.müd., vakıflar gen.müd., devlet pers.bşk.lığı, başbakanlık yük.den.kur.bşk.lığı, danıştay bşk.lığı,tübitak, türkiye bilimler akademisi bşk.lığı) 5.tur

- **Tür:** Genel Kurul konuşması (TBMM 22. Dönem)
- **Konuşmacı:** Mehmet Nuri Saygun (CHP, Tekirdağ)
- **Yer:** TBMM Genel Kurulu, 36. Birleşim
- **Tarih:** 18 Aralık 2006
- **Gündem:** 2007 YILI MERKEZİ YÖNETİM BÜTÇESİ KANUN TASARISI (GENÇ.SPOR GEN.MÜD., VAKIFLAR GEN.MÜD., DEVLET PERS.BŞK.LIĞI, BAŞBAKANLIK YÜK.DEN.KUR.BŞK.LIĞI, DANIŞTAY BŞK.LIĞI,TÜBİTAK, TÜRKİYE BİLİMLER AKADEMİSİ BŞK.LIĞI) 5.TUR
- **Tutanak (TBMM):** https://www5.tbmm.gov.tr/tutanaklar/TUTANAK/TBMM/d22/c141/b036/tbmm221410360298.pdf
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/konusma/mehmet-nuri-saygun-22-2006-12-18-2007-yili-merkezi-yonetim-butcesi-kanun-tasarisi-genc-spor-gen-mud

> Mehmet Nuri Saygun (CHP), 18 Aralık 2006 tarihinde TBMM Genel Kurulu, 36. Birleşim oturumunda konuştu (gündem: 2007 YILI MERKEZİ YÖNETİM BÜTÇESİ KANUN TASARISI (GENÇ.SPOR GEN.MÜD., VAKIFLAR GEN.MÜD., DEVLET PERS.BŞK.LIĞI, BAŞBAKANLIK YÜK.DEN.KUR.BŞK.LIĞI, DANIŞTAY BŞK.LIĞI,TÜBİTAK, TÜRKİYE BİLİMLER AKADEMİSİ BŞK.LIĞI) 5.TUR); konuşma 891 kelime.

## Konuşma metni (tutanaktan)

CHP GRUBU ADINA MEHMET NURİ SAYGUN (Tekirdağ) - Sayın Başkan, değerli milletvekili arkadaşlarım; Danıştay bütçesi üzerinde, Cumhuriyet Halk Partisi adına söz almış bulunuyorum. Bu vesileyle yüce Meclisi saygılarımla selamlıyorum.

Değerli arkadaşlarım, Danıştayın bütçesiyle ilgili olarak temel konularda ve esasıyla ilgili açıklamalara girmeden önce, izin verirseniz, son bütçe görüşmelerinden sonra yaşadığımız bir üzüntümüzü, sıkıntımızı, Danıştayla ilgili bir üzüntümüzü, bir paylaşmak, bir hatırlamak ve bir rahmet di- ^ leme ihtiyacı duyuyorum. Türkiye'de yüksek mahkeme görevi yapan Danıştayın, özellikle fizibilitesi, yapısı mümkün olmayan bir binada kalıyor olması, yeterince güvenliğinin sağlanamamış olması ve toplumda belli kesimlere adres olarak gösterilmesinin sonucu olarak, biz, Danıştay Üyesi Mustafa Yücel Özbilgin'i, bir menfur saldırı sonunda kaybetmiştik. Bu vesileyle, ben, tüm Danıştay mensuplarına ve Mustafa Yücel Özbilgin'in yakınlarına, tüm yargı dünyasına, bir kez daha, buradan, bir başsağlığı dileme ihtiyacı duydum.

Değerli arkadaşlarım, şu Meclis kürsüsünden her konuşan arkadaşımız, hukukun üstünlüğünden, hukuk devleti prensipleri ilkesinden uzaklaşılmaması gerektiğinden bahsederler ve bugün, hukukla ilgili, hukukun üstünlüğünün ülke genelinde gerçekleşmesini temin edebilecek bir yargı organının, bir yüksek mahkemenin, Danıştayın bütçesiyle ilgili bir görüşme yapıyoruz.

Değerli arkadaşlarım, öncelikle, Türkiye'de yargı erkinin, özellikle son zamanlarda ve bu siyasi iktidar döneminde, sürekli hırpalandığının, eleştirildiğinin hatta -parantez içinde bu "eleştiri" sözcüğünün- eleştiriden öte, daha ağır bir şekilde, taciz edildiğinin, her fırsatta somut örneklerini gördük. Böylece, yürütmenin, yargı erki üzerinde, bir şekilde, bir baskı, bir üstünlük kurma gayreti içinde olduğunu gözlemledik. Bu, Türkiye'de, cumhuriyet tarihinde eşine pek az rastlanmış bir uygulama. Türkiye'de, Anayasa'mız gereği kuvvetler ayrılığı prensibi kabul edilmiştir. Yasama, yürütme ve yargı, bu kuvvetler ayrılığı prensibi ölçüsüne, kendi iç yapılarında bu sağlanan dengeyle bugüne kadar gelmişlerdir. Ama son zamanlarda bu dengenin yürütmenin lehine, ama ülkemizin aleyhine bir şekilde gelişmekte olduğunu üzüntüyle, ne yazık ki, izliyoruz.

Değerli arkadaşlarım, yargının çok ciddi sıkıntıları var. Türkiye'de 9.048 hâkim ve savcı mevcudumuz var Eylül 2006 itibarıyla ve mevcut dosyalarla sayısal oranlama yapıldığında, Almanya'yı örnek alırsak, Almanya'da her 100 bin kişiye 25 hâkim düşmekteyken, Türkiye'de her 100 bin kişiye, ne yazık ki, 6 hâkim düşüyor. Şimdi, böyle bir yapının içinde, yargıçlarımızın ne kadar başarılı, ne kadar özverili bir çalışma sergilediğini hepimiz kabul etmek durumundayız. İnanılmaz bir gayretle, Türkiye'de hukukun üstünlüğünü korumak adına üzerlerine düşenleri, hatta üzerine düşenlerinden çok daha fazlalarını yapıyorlar.

Danıştaya gelince, bu tablo biraz daha farklı değerli arkadaşlarım. Danıştayda şu anda mevcut 98.500 dosya var ve dairelere bunu böldüğümüzde, yaklaşık her bir daireye yıllık 11-12 bin civarında dosya düşüyor. Böyle bir yükün kaldırılması mümkün değil. Diyeceksiniz ki, yargıçlardan, özellikle yüksek mahkeme hâkimlerinden aman aman bir serzeniş yok, sana ne oluyor.

Değerli arkadaşlarım, hukuk dünyasının o özverili insanları, o değerli insanları serzenişte bulunmuyorlar, ama onlar, o gösterdikleri özveriyle inanılmaz bir mücadele içindeler. Türk hukuk sisteminin ezilmemesi, rahatsızlık duyulmaması ve hukukun üstünlüğünün korunabilmesi için, normal yapabileceklerinin çok fevkinde bir çalışmayla bu sistemi korumaya çalışıyorlar.

Yeri gelmişken, Danıştay bütçesiyle ilgili değil, ama, sizin uygulamalarınızla ilgili bir hususu da kısaca belirtmek istiyorum.

Değerli arkadaşlarım, Türkiye'deki hükümlü sayısına da şöyle bir baktım. Türkiye'de, hükümlü sayısında, 73 bin civarında toplam cezaevi kapasitemiz var. 2004 yılında 55 bin olan hükümlü sayısı bugün 66 bini tamamlamak üzere. Yani, görünen o ki, Türkiye'deki cezaevlerinin kapasitesi neredeyse dolmak üzere. Geçen gün, buradan Başbakanımızı dinledik. Türkiye'nin her tarafına konut inşaatları yapılacağı, çok yaygın bir şekilde, konutu olmayan insanlarımıza konut kazandırılacağı iddiasında bulunuldu. Ama, sanıyorum, bu konut seferberliği bırakılacak ve bu ara bir cezaevi yapma seferberliğine dönüşecek. Bunun sorumlusu kim derseniz, bunun sorumlusu... Türk halkının bir genetik bozukluğu yok değerli arkadaşlarım. Türkiye'de suçlu sayısı artıyorsa, bunu halkın dünyasında aramak gerekmez, bunu bu ülkenin ekonomisini böylesine perme perişan hâle getiren, insanları yoksulluk sınırının altında yaşamaya mahkûm eden ve son ceza yasalarıyla yapılan uygulamalarla da cezalardaki caydırıcılık zeminini ortadan kaldıran bir siyasi iktidarımız var. Eğer böylesine bir hükümlü sayısında artış varsa, bunu da bu siyasi iktidardan sormak ve sorumluluğu onlara yüklemek gerekir.

Değerli arkadaşlarım, Danıştayımızın bir bina sorunu var. Şu anda görev yaptığı yeri hepimiz izliyoruz. Bu yer, bir küçücük odada iki üç hâkimin bir arada binlerce dosyayla çalışmasını gerektirecek bir pozisyonda. Ama, yeni bina buluna buluna... Ne kadar doğru bilmiyorum, ama Halk Bankası Genel Müdürlüğü binası, Halk Bankası özelleştirildikten sonra Danıştaya verilecek deniyor.

Değerli arkadaşlarım, o binanın yapısı tabii ki Danıştaya uyar. Doğrudur, Danıştayın iyi bir binaya ihtiyacı vardır, ama bir yüksek yargı organına, bir yüksek yargı mahkemesine bir bina vermek için, Türkiye'deki küçük esnafın ayakta durma sebebi olan Halk Bankasını özelleştirmek ve o özelleştirmeden gelecek olan binayı Danıştaya vermek, ne Danıştayda çalışanları mutlu eder ne de bu Türkiye'deki binlerce, milyonlarca küçük esnafımızı mutlu eder.

(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)

BAŞKAN - Son cümlenizi rica edebilir miyim.

MEHMET NURİ SAYGUN (Devamla) - Bitiriyorum Başkanım. Son olarak bir küçük şey ifade etmek istiyorum izninizle Sayın Başkanım.

Efendim, Danıştayın yeterli kadrosu yok. İş yoğunluğu altından kalkılır gibi değil. Çalışma ortamları uygun değil. İktidarın haksız ve seviyesiz demeçlerinden ötürü yargı huzurlu da değil. Ama, bütün bunlara rağmen görevlerini inanılmaz bir özveriyle sürdürmeye çalışıyorlar.

2007 Danıştay bütçesinde rakamsal açıdan bir artış var. Bu artış, tamamen personel giderleri ve artırılan maaşlarla ilgili bir artış olmaktan öte bir şey değil. Buradaki mal ve hizmetlere ayrılan bölüm sadece 2 milyon 389 bin yeni Türk lirasıdır. Bu da, Danıştayın 2007'de, 2008'de ve 2009'da kendine münasip bir binaya taşınamayacağının, ne yazık ki, açık bir göstergesidir.

Her şeye rağmen, bu ülke insanının, eğer yaralarına, sıkıntılarına, sancılarına bir parça merhem olabilecekse, belli zümrelerin değil toplumun tüm kesimini kucaklayabilecek bir bütçe olabilecekse, bu bütçenin, bu anlamdaki bir bütçenin hayırlı olmasını diliyorum.

Saygılar sunuyorum. (CHP sıralarından alkışlar)

---

**Kaynak gösterme:** Mehmet Nuri Saygun (CHP, Tekirdağ). “2007 yılı merkezi yönetim bütçesi kanun tasarısı (genç.spor gen.müd., vakıflar gen.müd., devlet pers.bşk.lığı, başbakanlık yük.den.kur.bşk.lığı, danıştay bşk.lığı,tübitak, türkiye bilimler akademisi bşk.lığı) 5.tur”. TBMM Genel Kurulu, 36. Birleşim tutanağı, 18 Aralık 2006. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/konusma/mehmet-nuri-saygun-22-2006-12-18-2007-yili-merkezi-yonetim-butcesi-kanun-tasarisi-genc-spor-gen-mud (erişim: 1 Kasım 2026). TBMM kaydı: https://www5.tbmm.gov.tr/tutanaklar/TUTANAK/TBMM/d22/c141/b036/tbmm221410360298.pdf

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.
