# Hem Britanya hem de Türkiye açısından sadece egemen dil ve kültürlerin karşılıklı tanıtılmasını hedefleyen anlaşmayı Adalet ve Kalkınma Partisi Hükûmeti açısından tek dil ve tek millet politikasının bir tezahürü olarak okuduklarına, sadece bir tek dilin yaygınlaştırılmasına çaba sarf edilmesinin HDP'nin çok kültürlü ve çoğulcu ilkeleriyle çeliştiğine, bu yüzden 23 sıra sayılı Kanun Teklifi'ne "Hayır" oyu vereceklerine, 87, 89 ve 96 sıra sayılı Kanun Tekliflerini destekleyeceklerine ilişkin açıklaması

- **Tür:** Genel Kurul konuşması (TBMM 27. Dönem)
- **Konuşmacı:** Mehmet Rüştü Tiryaki (Halkların Demokratik Partisi, Batman)
- **Yer:** TBMM Genel Kurulu, 55. Birleşim
- **Tarih:** 4 Mart 2021
- **Gündem:** Hem Britanya hem de Türkiye açısından sadece egemen dil ve kültürlerin karşılıklı tanıtılmasını hedefleyen anlaşmayı Adalet ve Kalkınma Partisi Hükûmeti açısından tek dil ve tek millet politikasının bir tezahürü olarak okuduklarına, sadece bir tek dilin yaygınlaştırılmasına çaba sarf edilmesinin HDP'nin çok kültürlü ve çoğulcu ilkeleriyle çeliştiğine, bu yüzden 23 sıra sayılı Kanun Teklifi'ne "Hayır" oyu vereceklerine, 87, 89 ve 96 sıra sayılı Kanun Tekliflerini destekleyeceklerine ilişkin açıklaması
- **Tutanak (TBMM):** https://www.tbmm.gov.tr/milletvekili/UyeGenelKurulKonusmalariDetay?eid=95946
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/konusma/mehmet-rustu-tiryaki-27-2021-03-04-hem-britanya-hem-de-turkiye-acisindan-sadece-egemen-dil-ve-kulturlerin

> Mehmet Rüştü Tiryaki (Halkların Demokratik Partisi), 4 Mart 2021 tarihinde TBMM Genel Kurulu, 55. Birleşim oturumunda konuştu (gündem: Hem Britanya hem de Türkiye açısından sadece egemen dil ve kültürlerin karşılıklı tanıtılmasını hedefleyen anlaşmayı Adalet ve Kalkınma Partisi Hükûmeti açısından tek dil ve tek millet politikasının bir tezahürü olarak okuduklarına, sadece bir tek dilin yaygınlaştırılmasına çaba sarf edilmesinin HDP'nin çok kültürlü ve çoğulcu ilkeleriyle çeliştiğine, bu yüzden 23 sıra sayılı Kanun Teklifi'ne "Hayır" oyu vereceklerine, 87, 89 ve 96 sıra sayılı Kanun Tekliflerini destekleyeceklerine ilişkin açıklaması); konuşma 332 kelime.

## Konuşma metni (tutanaktan)

MEHMET RUŞTU TİRYAKİ (Batman) – Teşekkür ediyorum Sayın Başkan.

Ben de tümü üzerinde söz almayacağım ama 4 uluslararası sözleşme üzerinde müsaadeniz olursa kısa birkaç şey söylemek istiyorum.

Birincisi, 23 sıra sayılı uluslararası sözleşme: Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanı İzmir Milletvekili Binali Yıldırım’ın Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti ile Büyük Britanya ve Kuzey İrlanda Birleşik Krallığı Hükümeti Arasında Kültür Merkezlerinin Kuruluşu, İşleyişi ve Faaliyetlerine Dair Anlaşmanın Onaylanmasının Uygun Bulunduğuna Dair Kanun Teklifi. Hem Britanya hem de Türkiye çok dilli ve kültürlü toplumsal yapılara sahip ülkeler olmalarına rağmen, sadece egemen dil ve kültürlerin karşılıklı tanıtılmasını hedefleyen bu anlaşmayı -Britanya’nın amaçlarını bir tarafa bırakırsak- Adalet ve Kalkınma Partisi Hükûmeti açısından tek dil ve tek millet politikasının bir tezahürü olarak okuyoruz. Hoşgörü kültürünün Anadolu’daki sembol karakterlerinden biri olan Yunus Emre’nin ismini alan Yunus Emre Enstitüsünün, Türkiye’deki çok kimlikli ve kültürlü realitenin tersine sadece bir etnik kimliğin kültürünü ve sadece resmî dilini dünya çapında yaygınlaştırmayı esas almasını kabul etmiyoruz. Ana dili Kürtçe, Arapça, Ermenice olan Türkiye Cumhuriyeti vatandaşı vergi mükelleflerinin parasıyla sadece bir tek dilin yaygınlaştırılmasına çaba sarf edilmesi HDP’nin çok kültürlü ve çoğulcu ilkeleriyle çelişiyor. Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti ile Büyük Britanya ve Kuzey İrlanda Birleşik Krallığı Hükümeti Arasında Kültür Merkezlerinin Kuruluşu, İşleyişi ve Faaliyetlerine Dair Anlaşmanın Onaylanmasının Uygun Bulunduğuna Dair Kanun Teklifi’ne bu nedenle “hayır” oyu vereceğiz.

(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)

BAŞKAN – Buyurun.

MEHMET RUŞTU TİRYAKİ (Batman) – 87 sıra sayılı Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti ile Birleşmiş Milletler Çölleşme ile Mücadele Sözleşmesi Sekretaryası Arasında Ankara Girişiminin Uygulanmasına İlişkin Anlaşma ile Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti ile Birleşmiş Milletler Çölleşme ile Mücadele Sözleşmesi Sekretaryası Arasında Ankara Girişiminin Uygulanmasına İlişkin 4 Nisan 2016 Tarihinde Bonn’da İmzalanan Anlaşmayı Değiştiren Protokolün Onaylanmasının Uygun Bulunduğuna Dair Kanun Teklifi’ni destekleyeceğiz.

Yine, 89 sıra sayılı Yirmi Sekizinci Taraflar Toplantısı’nda Üzerinde Mutabakata Varılan Montreal Protokolü’ne Yönelik Değişikliğin Onaylanmasının Uygun Bulunduğuna Dair Kanun Teklifi’ne de olumlu oy vereceğiz.

Son olarak Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti ile Ürdün Haşimi Krallığı Hükümeti Arasında Gemiadamı Belgelerinin Karşılıklı Tanınmasına İlişkin Protokolün Onaylanmasının Uygun Bulunduğuna Dair Kanun Teklifi’ne de “evet” oyu vereceğiz diyorum, teşekkür ediyorum.

---

**Kaynak gösterme:** Mehmet Rüştü Tiryaki (Halkların Demokratik Partisi, Batman). “Hem Britanya hem de Türkiye açısından sadece egemen dil ve kültürlerin karşılıklı tanıtılmasını hedefleyen anlaşmayı Adalet ve Kalkınma Partisi Hükûmeti açısından tek dil ve tek millet politikasının bir tezahürü olarak okuduklarına, sadece bir tek dilin yaygınlaştırılmasına çaba sarf edilmesinin HDP'nin çok kültürlü ve çoğulcu ilkeleriyle çeliştiğine, bu yüzden 23 sıra sayılı Kanun Teklifi'ne "Hayır" oyu vereceklerine, 87, 89 ve 96 sıra sayılı Kanun Tekliflerini destekleyeceklerine ilişkin açıklaması”. TBMM Genel Kurulu, 55. Birleşim tutanağı, 4 Mart 2021. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/konusma/mehmet-rustu-tiryaki-27-2021-03-04-hem-britanya-hem-de-turkiye-acisindan-sadece-egemen-dil-ve-kulturlerin (erişim: 28 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/milletvekili/UyeGenelKurulKonusmalariDetay?eid=95946

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.