# Bursa ili mustafa kemalpaşa ilçesi devecikonağı köyündeki grizu patlaması sebebiyle

- **Tür:** Genel Kurul konuşması (TBMM 23. Dönem)
- **Konuşmacı:** Mehmet Şandır (MHP, Mersin)
- **Yer:** TBMM Genel Kurulu, 30. Birleşim
- **Tarih:** 11 Aralık 2009
- **Gündem:** BURSA İLİ MUSTAFA KEMALPAŞA İLÇESİ DEVECİKONAĞI KÖYÜNDEKİ GRİZU PATLAMASI SEBEBİYLE
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/konusma/mehmet-sandir-23-2009-12-11-bursa-ili-mustafa-kemalpasa-ilcesi-devecikonagi-koyundeki-grizu-patlam

> Mehmet Şandır (MHP), 11 Aralık 2009 tarihinde TBMM Genel Kurulu, 30. Birleşim oturumunda konuştu (gündem: BURSA İLİ MUSTAFA KEMALPAŞA İLÇESİ DEVECİKONAĞI KÖYÜNDEKİ GRİZU PATLAMASI SEBEBİYLE); konuşma 504 kelime.

## Konuşma metni (tutanaktan)

MEHMET ŞANDIR (Mersin) – Sayın Başkan, sayın milletvekilleri; öncelikle gecenin bu geç saatinde Sayın Komisyon Başkanına öncelikli olarak teşekkür ediyorum, hepimizi güldürdü sağ olsun.

Dinlediniz ama değil mi? “Bu önerge doğru bir önergedir, olması gereken bir önergedir ama ileri zamanda düşünüyoruz.” diyorlar.

Şimdi, bakınız, Sayın Bakan, sayın iktidar, sayın iktidar grubu, bakınız, bir kanun çıkartıyoruz. Her defasında da böyle yapıyoruz. Farkında mısınız, iki yıldan bu yana değişiklik kanunu çıkartıyoruz. Daha önce çıkmış bir kanunun uygulamada çıkarttığı sorunları çözmek için değişiklik kanunu çıkartıyoruz. Ya ne olur arkadaş, bu kadar insanız, kafa kafaya versek, bu sorunları köklü çözecek müesses -Türkiye Cumhuriyeti devleti büyük bir devlettir- nizamlar kursak, kurumlar oluştursak, değişmez kurallar oluştursak.

Bakın, bu çek meselesi bir toplumsal yara, yara. Yani piyasayı döndüren, işte rakamları biliyorsunuz, piyasada nakit paranın birkaç katı fazlasıyla çek dolaştığı için piyasa dönüyor. Çeki piyasadan çektiğiniz takdirde “ekonomi çökecek” deniliyor, “piyasa çöker” deniliyor, “olmaz” deniliyor. Ekonomiden sorumlu bakanlar buna itiraz ediyor. Ee, çeki sorun olmaktan çıkartalım. Şimdi getirdiğimiz kanunla iki yıllık bir rahatlama getiriyoruz. İki yıl sonra ne olacak? İki yıl vadesini erteledik. Bir de vadeli çeki resmen hukuklaştırıyoruz şimdi. Esas yanlışlık… Zannediyorum Avrupa Birliği, IMF, Dünya Bankası, tüm ekonomik uluslararası kuruluşlar bu kanuna itiraz edeceklerdir, “Böyle bir ekonomik sistem olmaz.” diyeceklerdir.

Ee, şimdi, bu çekin böyle bir dolandırıcılık aracı olarak kullanılmasını engellemenin yolu nasıl sağlanır? Sayın Bakan da ifade etti, Sayın Komisyon Başkanı da ifade etti, bürokratlar da söylüyorlar, diyorlar ki: “Bir çek garanti fonu oluşturularak çek veren bankaların ve çek hesabı açtıran şirketlerin, kurumların ortak fonladığı bir fon oluşturalım ki piyasada dolaşan çekleri garanti altına alalım. Bu çekler sanal çekler olmasın, piyasayı böyle yanlışa sürüklemesin.” Bunun yolu ne? Bunun yolu bu önerge. Bu önergede önerdiğimiz, çek garanti fonu. Çek garanti fonunu kanuna geçirelim, yönetmeliğin çıkartılmasını daha sonra ekonomi kurumlarının da görüşlerini alarak işler hâle getirelim.

Biz bu önergeyi hazırlarken, kurmaylar veya bu konuyla ilgili uzmanlar bu önergeyi hazırlarlarken 2918 sayılı Kanun ile kurulmuş olan Trafik Sigortası Garanti Fonu’nu örnek alarak kurduk. Bu sistem işliyor Türkiye’de. Çeklere limit koymayı, konulan limite göre, yani çek kullananların sermayesine, cirosuna, performansına, samimiyetine, ciddiyetine, dürüstlüğüne dayalı bir limit konularak çek kullanımını disipline edebilmenin bir başka yolu bulunmamaktadır. Bunun eksikliği, böyle bir fonun, bir garanti fonunun olmayışıdır. Kuralım, işte çek kanununu çıkartıyoruz. Çek kanununun 8’inci maddesinde böyle bir fonun kurulmasını kanunlaştıralım. Uygulamasını zaten yönetmeliklere bağlıyor. Yönetmeliklerle tamamlanamayacak hususları da gelip -Sayın Komisyon Başkanının söylediği gibi- daha sonraki hukuk düzenlemelerinde gerçekleştirelim. Önergemiz buna amir değerli milletvekilleri, iktidar partisinin değerli milletvekilleri, sizin faydanıza.

Bakın, üç gün sonra bu çek kanunundan dolayı piyasa tekrar sıkışacak, tekrar buraya gelecekler. İnşallah yine burada olacağız ve bunu hatırlatacağız size. Gelin, böyle bir fon kuralım. Bu fon bizim sistemimiz içerisinde vardır: Garanti fonu. Çeki veren banka, çek hesabı açtıran şirket bu fona kaynak oluşturacaklar, eğer çek yanlış kullanılırsa o kaynaktan karşılanacak, yani verdikleri çek karnesine veya aldıkları çeke kendileri garanti olacaklar, sistem bu. Bu sistemi kurmadığımız takdirde, çek dediğimiz hadisenin ne ciddiyeti var ne faydası var. Şimdi yaşadığımız ve çözmeye çalıştığımız sorundan, dertten başka bir şey getirmiyor çek.

(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)

---

**Kaynak gösterme:** Mehmet Şandır (MHP, Mersin). “Bursa ili mustafa kemalpaşa ilçesi devecikonağı köyündeki grizu patlaması sebebiyle”. TBMM Genel Kurulu, 30. Birleşim tutanağı, 11 Aralık 2009. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/konusma/mehmet-sandir-23-2009-12-11-bursa-ili-mustafa-kemalpasa-ilcesi-devecikonagi-koyundeki-grizu-patlam (erişim: 29 Ekim 2026).

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.