# İçtüzüğün 19 uncu maddesine göre grup önerileri hakkında

- **Tür:** Genel Kurul konuşması (TBMM 23. Dönem)
- **Konuşmacı:** Mehmet Şandır (MHP, Mersin)
- **Yer:** TBMM Genel Kurulu, 57. Birleşim
- **Tarih:** 4 Şubat 2010
- **Gündem:** İÇTÜZÜĞÜN 19 UNCU MADDESİNE GÖRE GRUP ÖNERİLERİ HAKKINDA
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/konusma/mehmet-sandir-23-2010-02-04-ictuzugun-19-uncu-maddesine-gore-grup-onerileri-hakkinda

> Mehmet Şandır (MHP), 4 Şubat 2010 tarihinde TBMM Genel Kurulu, 57. Birleşim oturumunda konuştu (gündem: İÇTÜZÜĞÜN 19 UNCU MADDESİNE GÖRE GRUP ÖNERİLERİ HAKKINDA); konuşma 805 kelime.

## Konuşma metni (tutanaktan)

MEHMET ŞANDIR (Mersin) – Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; öncelikle yüce heyetinizi saygıyla selamlıyorum.

Genel Kurulumuzun bugünkü gündemini belirlemek üzere İç Tüzük’ümüzün ilgili amir hükmüyle, oradaki imkâna dayalı olarak Milliyetçi Hareket Partisi Grubu olarak ülkemizde yaşanan işsizlik sorununun ve buna bağlı sonuçların belirlenmesi ve alınması gereken tedbirlerin birlikte tartışılması için daha önce vermiş olduğumuz araştırma önergesinin, İç Tüzük’ün 104 ve 105’inci maddeleri ve Anayasa’nın 98’inci maddesine göre verdiğimiz araştırma önergesinin gündeme alınması yönünde Danışma Kurulunun toplanmasını talep ettik; bir uzlaşma temin edilemediği için grup önerisi olarak huzurlarınıza getirdik.

Eğer bu önergemizin kabulü yönünde, ön görüşmelerinin kabulü yönünde, gündeme alınması yönünde bu önergemizi kabul ederseniz, Türkiye'nin çok temel bir sorunu olan işsizliğin sebep ve sonuçlarını birlikte, Türkiye Büyük Millet Meclisi olarak tartışmak imkânı yakalayacağız.

Değerli milletvekilleri, Milliyetçi Hareket Partisi olarak, daha doğrusu muhalefet partileri grupları olarak, her gün huzurunuza ülkemizin bir temel sorununu veya toplum kesimlerinden bazılarının çok acilleşen, kronikleşen sorunlarının Genel Kurulumuzun gündemine alınmasını ve bu konuda, Genel Kurul olarak siyasi iktidara bir anlamda katkı verecek şekilde önerilerde bulunmasını temin etmek için araştırma önergelerimizin gündeme alınmasını istiyoruz. Bunu da gerekli görüyoruz çünkü bugün siyasi iktidar veya siyasi iktidarın yönlendirmesiyle, basın, ülkenin gerçek gündemini tartışmaktan uzak bir noktada.

Gerçekten bize göre ülkemizin gerçek gündemi insanın gündemi. İnsan, bize umutla bakan, bizden bir şey bekleyen bizim insanımız sorunlar içerisinde kıvranıyor. Bu siyaset ötesi bir hadise. Muhalefet partisi olarak söylemiyorum; her biriniz Anadolu’ya gidiyorsunuz, kendi köyünüzde, kendi kentinizde insanların sorunlarını dinlemekle zaman geçiriyorsunuz. Toplum kesimlerinin hemen hepsi, çiftçilerimiz, esnafımız, emeklilerimiz, tüm çalışanlarımız, memuru ile sanayi işçisiyle tüm insanlarımız bugün sorun içerisinde kıvranıyor.

Geçen hafta içerisinde kendi ilimde yaptığım gezide, bir muhtarın, Erdemli’den bir köy muhtarının sitemini size iletiyorum.

Sayın muhtar -AKP’nin Mersin milletvekillerine de muhtarın ismini, köyünü verebilirim- diyor ki: “Köyümüze hemen her gün bir ve birden daha fazla haciz memuru geliyor, bir bankanın avukatıyla bir icra memuru köyün bir evindeki eşyayı haczediyor.”

Değerli arkadaşlar, kendi emeğiyle, çoluk çocuğuyla, dişi tırnağıyla kendi toprağında karnını doyuramayan insanların sorunlarını siz yok sayamazsınız. İktidarsınız, Parlamentosunuz, bu sorunlara çözüm üretmek için seçilmiş gelmiş milletvekillerisiniz; bu sorunları konuşmaktan bile kaçıyoruz.

İşte böyle bir anlamda ve kapsamda, Milliyetçi Hareket Partisi Grubu olarak, bugün huzurunuza işsizlik sorununu getiriyoruz. “İşsizlik sorun değildir, bu ülkenin acil sorunu değildir.” diyebilecek sağduyu sahibi, aklıselim sahibi hiç kimsenin olmadığını biliyorum ama bu sorunun çözümü, bu sorunla ilgili alınması gereken tedbirlerin birlikte müzakeresini, maalesef, dikkate almıyorsunuz; bu yönde muhalefetin verdiği teklifi dikkate almıyorsunuz. Ama, acı olan şu ki: Sizlerin de böyle bir teklifi yok.

Ne yapacağız? Bu konuyla ilgili verdiğimiz araştırma önergesinin gerekçesinin ötesinde, Devlet İstatistik Enstitüsünün rakamlarına baktım da geldim. Bugün, özellikle “okumuş” dediğimiz yüksek tahsil yapmış gençlerimiz arasında işsizlik oranı yüzde 26’yı geçmiş. Rakamlara, oranlara boğmak istemiyorum. Ama düşünün ki binbir emekle, umutla yetiştirdiğimiz, okuttuğumuz çocuklar, maalesef, sokakta işsiz geziyor. Mersin gibi, zenginliklerin, güzelliklerin merkezi Mersin gibi yerde işsizlik yüzde 23,7’ye çıkmış. Bu işsizlik bir sorun, bu işsizlik Türkiye'nin sorunu arkadaşlar, “iktidar” özneli söylemiyorum, Türkiye'nin sorunu ve buna çözüm bulmak sorumlusu da burası, iktidarıyla muhalefetiyle siyaset kurumu. Siyaset kurumu Türkiye'yi konuşmaktan, Türkiye'nin sorunlarını tartışmaktan kaçarsa bu millet nereye sığınacak?

Değerli arkadaşlar, yoksulluk önemli bir sonuç ama işsizlik felaket, işsizlik insanın kıyameti. Kendi emeğiyle kendi çocuğuna ekmek götüremeyen insanın psikolojisini anlamaya çalışmamız gerekiyor. Bugün görünen o ki insanlarımız, çiftçisiyle esnafıyla hatta sanayicisiyle… Fabrikasını kapatıp intihar eden iş adamlarımızı hatırlatmak isterim. İşsizlik sorunu, iş sorunu karşısında bu çaresizliğe siyasetin duyarsızlığını veya birtakım rakamların arkasına saklanarak mazeret üretme aymazlığını insanımıza saygısızlık olarak görüyorum. Birazdan bir yetkiliniz, iktidar partisinin bir yetkilisi çıkacak; “2002’de şöyleydi, 2009’da şu rakama ulaştırdık.” gibi bir övünmenin, bir mazeret üretmenin bence hakkı yok.

Size bir başka tehlikeden bahsetmek istiyorum değerli iktidar partisi grubunun değerli üyeleri, tehlikenin büyüklüğünü görmeniz açısından söylüyorum: Bu sorun, bu sorunun bugünkü hâli taşınmıyor. Yani hangimizin evinde işsiz bir çocuğumuz yok? Milletvekilisiniz, yakınınızdaki aile yakınlarınızın çocuklarına iş bulabildiniz mi? Size gelen iş taleplerini ne oranda karşılayabiliyorsunuz? Bugün bu sorun taşınamaz durumda ama işin esas tehlikesi ileride.

Bakın, sizin yayınladığınız Orta Vadeli Plan’da öngörüleriniz var. Kaldı ki tüm öngörülerinizde yüzde 100 de yanılıyorsunuz. Mahcup olmayasınız diye söylemiyorum ama 2009 bütçesini hazırlarken burada muhalefetin itirazına rağmen ifade ettiğiniz, ileri sürdüğünüz tüm rakamlarda en az yüzde 100, hatta bazılarında yüzde 1.000 yanıldınız.

MUSTAFA ELİTAŞ (Kayseri) – Dünya yüzde 100’den fazla yanıldı.

MEHMET ŞANDIR (Devamla) – Bakınız Sayın Elitaş, Orta Vadeli Plan’da öngördüğünüz 2009-2012 aralığında, yani dönemsel ortalama işsizlik öngörünüzde oran yüzde 14,2’ye çıkıyor. Sizin öngörünüz bu, teknik bir öngörü bu. Şimdiki öngörünüz ne? 2003-2010 arasındaki öngörünüz yüzde 11,6. Yani uyguladığınız ekonomik model, büyüdük, kalkındık diye ifade ettiğiniz o sanal rakamlar iyiliği ifade etmiyor. İşsizlik, işsizlik ki tüm hayatın amacı insanların kendi emeğiyle kendi ekmeklerini kazanmasını temin etmektir, iktidar budur, siyaset budur ama bütün politikalarınıza, bütün gayretlerinize rağmen işsizliği önleyemeyeceğinizi burada ifade ediyorsanız, her işi bırakmanız lazım; her işi bırakıp bu konuyu tartışmanız lazım. Nerede tartışıyorsanız, hangi sonuçlara ulaşıyorsanız getirin burada izah edin, milletimize izah edin.

(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)

---

**Kaynak gösterme:** Mehmet Şandır (MHP, Mersin). “İçtüzüğün 19 uncu maddesine göre grup önerileri hakkında”. TBMM Genel Kurulu, 57. Birleşim tutanağı, 4 Şubat 2010. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/konusma/mehmet-sandir-23-2010-02-04-ictuzugun-19-uncu-maddesine-gore-grup-onerileri-hakkinda (erişim: 29 Ekim 2026).

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.
