# Ankara milletvekili haluk ipek'in; seçimlerin temel hükümleri ve seçmen kütükleri hakkında kanun ile milletvekili seçimi kanununda değişiklik yapılmasına dair kanun teklifi ile kastamonu milletvekili mehmet serdaroğlu ve 18 milletvekilinin; afyonkarahisar milletvekili halil ünlütepe ve denizli milletvekili ali rıza ertemür'ün; denizli milletvekili hasan erçelebi ve 10 milletvekilinin; diyarbakır milletvekili gültan kışanak ve 19 milletvekilinin; şırnak milletvekili sevahir bayındır'ın; milliyetçi hareket partisi grup başkanvekilleri izmir milletvekili oktay vural ve mersin milletvekili mehmet şandır'ın; tunceli milletvekili kamer genç'in; denizli milletvekili hasan erçelebi ve 5 milletvekilinin benzer mahiyetteki kanun teklifleri (s.s.:490) (*)

- **Tür:** Genel Kurul konuşması (TBMM 23. Dönem)
- **Konuşmacı:** Mehmet Şandır (MHP, Mersin)
- **Yer:** TBMM Genel Kurulu, 82. Birleşim
- **Tarih:** 6 Nisan 2010
- **Gündem:** ANKARA MİLLETVEKİLİ HALUK İPEK'İN; SEÇİMLERİN TEMEL HÜKÜMLERİ VE SEÇMEN KÜTÜKLERİ HAKKINDA KANUN İLE MİLLETVEKİLİ SEÇİMİ KANUNUNDA DEĞİŞİKLİK YAPILMASINA DAİR KANUN TEKLİFİ İLE KASTAMONU MİLLETVEKİLİ MEHMET SERDAROĞLU VE 18 MİLLETVEKİLİNİN; AFYONKARAHİSAR MİLLETVEKİLİ HALİL ÜNLÜTEPE VE DENİZLİ MİLLETVEKİLİ ALİ RIZA ERTEMÜR'ÜN; DENİZLİ MİLLETVEKİLİ HASAN ERÇELEBİ VE 10 MİLLETVEKİLİNİN; DİYARBAKIR MİLLETVEKİLİ GÜLTAN KIŞANAK VE 19 MİLLETVEKİLİNİN; ŞIRNAK MİLLETVEKİLİ SEVAHİR BAYINDIR'IN; MİLLİYETÇİ HAREKET PARTİSİ GRUP BAŞKANVEKİLLERİ İZMİR MİLLETVEKİLİ OKTAY VURAL VE MERSİN MİLLETVEKİLİ MEHMET ŞANDIR'IN; TUNCELİ MİLLETVEKİLİ KAMER GENÇ'İN; DENİZLİ MİLLETVEKİLİ HASAN ERÇELEBİ VE 5 MİLLETVEKİLİNİN BENZER MAHİYETTEKİ KANUN TEKLİFLERİ (S.S.:490) (*)
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/konusma/mehmet-sandir-23-2010-04-06-ankara-milletvekili-haluk-ipek-in-secimlerin-temel-hukumleri-ve-secme

> Mehmet Şandır (MHP), 6 Nisan 2010 tarihinde TBMM Genel Kurulu, 82. Birleşim oturumunda konuştu (gündem: ANKARA MİLLETVEKİLİ HALUK İPEK'İN; SEÇİMLERİN TEMEL HÜKÜMLERİ VE SEÇMEN KÜTÜKLERİ HAKKINDA KANUN İLE MİLLETVEKİLİ SEÇİMİ KANUNUNDA DEĞİŞİKLİK YAPILMASINA DAİR KANUN TEKLİFİ İLE KASTAMONU MİLLETVEKİLİ MEHMET SERDAROĞLU VE 18 MİLLETVEKİLİNİN; AFYONKARAHİSAR MİLLETVEKİLİ HALİL ÜNLÜTEPE VE DENİZLİ MİLLETVEKİLİ ALİ RIZA ERTEMÜR'ÜN; DENİZLİ MİLLETVEKİLİ HASAN ERÇELEBİ VE 10 MİLLETVEKİLİNİN; DİYARBAKIR MİLLETVEKİLİ GÜLTAN KIŞANAK VE 19 MİLLETVEKİLİNİN; ŞIRNAK MİLLETVEKİLİ SEVAHİR BAYINDIR'IN; MİLLİYETÇİ HAREKET PARTİSİ GRUP BAŞKANVEKİLLERİ İZMİR MİLLETVEKİLİ OKTAY VURAL VE MERSİN MİLLETVEKİLİ MEHMET ŞANDIR'IN; TUNCELİ MİLLETVEKİLİ KAMER GENÇ'İN; DENİZLİ MİLLETVEKİLİ HASAN ERÇELEBİ VE 5 MİLLETVEKİLİNİN BENZER MAHİYETTEKİ KANUN TEKLİFLERİ (S.S.:490) (*)); konuşma 366 kelime.

## Konuşma metni (tutanaktan)

MEHMET ŞANDIR (Mersin) – Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; öncelikle yüce heyetinizi saygıyla selamlıyorum.

Bu kanun teklifinin en önemli maddesi, 298 sayılı Seçim Kanunu’nun 58’inci maddesinde yapılan bu değişikliktir. Aslında bu değişiklik kanun teklifinin sahibi tarafından öngörülmemiş, önerilmemiştir ama alt komisyonda -niyet sorgulaması yapmıyorum ama- bir önergeyle 298 sayılı Kanun’un 58’inci maddesine bu hüküm eklenmiştir. Eklenen hükümle, Türkçe dışında, yerel dillerde ve lehçelerde propaganda yapılması imkân dâhiline, serbest hâle getirilmiştir. Bu yanlış bir hadisedir, bu Anayasa’mıza da aykırıdır değerli arkadaşlar. Çok iyi niyetle, daha adil, daha eşitlikçi, daha şeffaf bir seçim kanunuyla, demokrasiyi, demokrasinin sonuçlarının kabul edilebilir, ülke yönetimine yansıtılabilir olabilmesini sağlamak için yapılan bu kanun değişikliği teklifi bu değişiklikle sakatlandırılmaktadır.

Değerli milletvekilleri, burada yaptığımız her çalışma bugüne belki çözüm üretebilir ama geleceği de tanzim edeceğini unutmayalım. Dil birliği bizim en büyük ortak paydamızdır. Dil birliğini parçaladığımız takdirde, ortak paydamızı, birlikte zamanı paylaşma sebebimizi ortadan kaldırmış oluruz.

Dil birliği Anayasa’mızın da değiştirilemez hükmüdür. Burada Anayasa’yı değiştirebiliriz, burada kanunları yeniden yazabiliriz ama bu devletin kurucu hukukunu değiştirme hakkımız yok. Buna teşebbüs edersek yaptığımız iş meşru olmaz. Türkiye Cumhuriyeti devletini kuran iradenin, kurucu kahramanların bu devletin tanımında belirledikleri ve her Anayasa’mızda değiştirilemeyen, değiştirilmesi teklif edilemeyen “Başlangıç” hükümlerinde dil birliği esastır. Dil birliğini hiçbir şekilde, hiçbir niyetle gevşetecek, bozacak bir teşebbüs hukuki olmaz, meşru olmaz, doğru olmaz, faydalı olmaz. Şimdi herkes kendine bunu söylemeli. Biz farklılıklarımızı konuşarak, farklılıklarımızı öne çıkartarak birliğimizi tanzim edemeyiz, “Ne farkımız var?” diyerek birliğimizi tanzim edebiliriz. Farklılıklarımız zenginliğimizdir ama farklılıklarımızı kimlikleştirerek birlikte yaşamanın kuralı hâline getirmeye kalkarsak yığınakta yapılan yanlış -işte askerî bir tabir olmakla beraber- hayatın geleceğini zindana çevirir.

Farklılıklarımız olabilir ama biz farklı olmayan taraflarımızı güçlendirerek, paylaştığımız ortak paydalarımızı güçlendirerek birliğimizi koruyabiliriz. Birliğimiz olmadığı takdirde değerli milletvekilleri, dirliğimizin olup olmayacağını hiç denemeye kalkmayalım. Birliğimizi güçlendirecek ne kadar sebebimiz varsa bunları birlikte savunmamız, ortak paydamız hâline getirmemiz gerekir. Dil birliği bizim en büyük birliğimizdir, en büyük zenginliğimizdir. Dolayısıyla Siyasi Partiler Kanunu gibi, Seçim Kanunu gibi, Anayasa gibi temel kanunlarda, hayatı tanzim eden, birliğimizi, birlikteliğimizi tanzim eden hukuk belgelerinde farklılıklarımızı bir hak hâline getirirsek, bir hukuk hâline getirirsek inanınız ki yalnız bugün için değil ülkemizin geleceği için de çok stratejik anlamda yanlışlık yaparız. Yanlış olmuştur, iyi niyetle hazırlanan bu kanun teklifini…

(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)

---

**Kaynak gösterme:** Mehmet Şandır (MHP, Mersin). “Ankara milletvekili haluk ipek'in; seçimlerin temel hükümleri ve seçmen kütükleri hakkında kanun ile milletvekili seçimi kanununda değişiklik yapılmasına dair kanun teklifi ile kastamonu milletvekili mehmet serdaroğlu ve 18 milletvekilinin; afyonkarahisar milletvekili halil ünlütepe ve denizli milletvekili ali rıza ertemür'ün; denizli milletvekili hasan erçelebi ve 10 milletvekilinin; diyarbakır milletvekili gültan kışanak ve 19 milletvekilinin; şırnak milletvekili sevahir bayındır'ın; milliyetçi hareket partisi grup başkanvekilleri izmir milletvekili oktay vural ve mersin milletvekili mehmet şandır'ın; tunceli milletvekili kamer genç'in; denizli milletvekili hasan erçelebi ve 5 milletvekilinin benzer mahiyetteki kanun teklifleri (s.s.:490) (*)”. TBMM Genel Kurulu, 82. Birleşim tutanağı, 6 Nisan 2010. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/konusma/mehmet-sandir-23-2010-04-06-ankara-milletvekili-haluk-ipek-in-secimlerin-temel-hukumleri-ve-secme (erişim: 29 Ekim 2026).

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.
