# Türkiye cumhuriyeti anayasasının bazı maddelerinin değişiklik yapılması hakkında (s.s.497) - **Tür:** Genel Kurul konuşması (TBMM 23. Dönem) - **Konuşmacı:** Mehmet Şandır (MHP, Mersin) - **Yer:** TBMM Genel Kurulu, 88. Birleşim - **Tarih:** 19 Nisan 2010 - **Gündem:** TÜRKİYE CUMHURİYETİ ANAYASASININ BAZI MADDELERİNİN DEĞİŞİKLİK YAPILMASI HAKKINDA (S.S.497) - **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/konusma/mehmet-sandir-23-2010-04-19-turkiye-cumhuriyeti-anayasasinin-bazi-maddelerinin-degisiklik-yapilmas-2 > Mehmet Şandır (MHP), 19 Nisan 2010 tarihinde TBMM Genel Kurulu, 88. Birleşim oturumunda konuştu (gündem: TÜRKİYE CUMHURİYETİ ANAYASASININ BAZI MADDELERİNİN DEĞİŞİKLİK YAPILMASI HAKKINDA (S.S.497)); konuşma 537 kelime. ## Konuşma metni (tutanaktan) MHP GRUBU ADINA MEHMET ŞANDIR (Mersin) – Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; öncelikle yüce heyetinizi saygıyla selamlıyorum. AKP Anayasa Değişiklik Teklifi’nin üzerinde Milliyetçi Hareket Partisinin görüşlerini ifade etmek üzere söz aldım. Değerli milletvekilleri, bize göre bu Anayasa Değişiklik Teklifi, hazırlanış şekliyle uzlaşmayı temin etmediği, uzlaşma aramadığı için Anayasa’da değişiklik yapma usulüne ve teamüllerine uygun hazırlanmamıştır. Ayrıca, bu değişiklik teklifi, getirdiği değişiklikler dolayısıyla, devletin ülkesi ve milletiyle bölünmez bütünlüğünü tehdit edecek birtakım gelişmelere fırsat verecek ve toplumun huzuru, millî dayanışma ve adalet anlayışına zarar verecektir. Bir başka husus, özellikle getirdiği hususlar açısından, yenilikler veya değişiklikler açısından Türkiye Cumhuriyeti devletinin kurucu hukukunun getirdiği kuvvetler ayrılığı, hukuk devleti olma ilkesi ve hukukun üstünlüğü ilkesine de aykırılıklar teşkil etmektedir. Değerli milletvekilleri, sürekli burada ifade edildi, tekrar söylüyoruz: Anayasalar toplum sözleşmeleridir; birey, toplum ve devlet arasındaki temel ilişkileri belirleyen, hukuku belirleyen temel ve çerçeve kanunlardır. Anayasalar hazırlanırken ve değiştirilirken toplumun tüm kesimlerinin hukukunu koruyacak, beklentilerini karşılayacak, katılımını temin edecek bir mutabakat zemini oluşturulması, bir uzlaşma gayretinin ortaya konulması esastır. Bu esas, Anayasa’da yapılacak değişikliğin meşruiyetinin ve maksadının, ruhunun gereğidir, kaynağıdır. Buna dikkat edilmediği takdirde, yapılacak değişiklik millette dayanışmayı, birliği, ortak paydayı güçlendirmeyecektir; ayrışmaya, kutuplaşmaya, cepheleşmeye sebep teşkil edecektir. Dolayısıyla, uzlaşma temin edilmeden yapılacak anayasa değişiklikleri toplumun ve milletin hayrına olmayacaktır. Bu sebeple, Milliyetçi Hareket Partisi olarak biz, yapılan bu Anayasa değişiklik teklifine usulden karşıyız, itiraz ediyoruz, doğru iş yapılmadığını, millete karşı haksızlık yapıldığını ifade ediyoruz. Her ne kadar Sayın Bakan “Herkese gittik, herkesle uzlaşma aradık.” diyorsa da bu Anayasa değişiklik teklifinde bir haftalık, on günlük bir süreç… Pazartesi günü siyasi partiler ziyaret edildi, üç günlük de süre verildi. Yani, gelin birlikte bir anayasa yapalım, gelin bizim düşündüklerimizi, sizin düşündüklerinizi bir araya getirelim, ittifak anlamında değil ama ortak aklı oluşturalım yönünde bir gayret ortaya konulmadı. Hatta “Üç gün içerisinde siz bilirsiniz, bir katkı verecekseniz buyurun.” denilmiş olması bazı partileri ümitlendirmiş ve bir teklif, bir öneri, bir katkı yapmak gibi bir gayrete düşürmüşse de iktidar partisi tarafından bu “Şark kurnazlığı” olarak değerlendirilmiş ve uzlaşma arayışının önü tıkanmıştır. Dolayısıyla, getirilen bu teklif bir toplumsal mutabakat belgesi, bir toplumsal sözleşme ortaya koyma gayreti, niyeti, amacı taşımamaktadır. Bir toplumsal sözleşme mahiyetinde olan, olması gereken, Anayasa ve Anayasada sistemle ilgili temel değişikliklerde takip edilmesi gereken uzlaşma arayışı bu değişiklik teklifinin ne içeriğinde vardır ne niyetinde vardır ne başlangıcında vardır. Çok doğrudan söylüyorum: Bu değişiklik teklifi AKP’nin değişiklik teklifidir, AKP’nin dayatmasıdır. Milletin anayasası olması gereken Anayasa, maalesef bu değişikliklerle, içeriği doğru da olsa, toplumun katmanlarının katkısını talep etmediği için, özellikle de siyasetin, Parlamentonun katkısını talep etmediği için bir anayasa değişiklik teklifinden çok AKP’nin ihtiyaçlarına cevap veren, AKP’nin Anayasa değişikliği mahiyetindedir ve toplumda bir huzur, uzlaşma temin etmekten çok uzaktır. Değerli milletvekilleri, bu noktada çok açık ve net söylüyorum: Samimi değilsiniz. Eğer samimi olunmuş olsaydı, Milliyetçi Hareket Partisinin 2 Ekim 2007 tarihinden bu yana ısrarla devam ettirdiği, “Gelin bir anayasa yapalım, yeni bir anayasa yapalım, 82 Anayasası’nı toplumun beklentileri doğrultusunda, çağın, zamanın değişimi doğrultusunda birlikte değiştirelim ve bu Anayasa tartışmalarını bitirelim.” teklifine bir cevap verirdiniz. Bu teklifimiz 2007 seçimlerinden hemen iki ay sonra, 2 Ekim 2007 tarihinde Milliyetçi Hareket Partisi grup toplantısında Sayın Genel Başkan tarafından topluma ve sizin dikkatinize sunuldu ama bize bir cevap bile verme gereğini duymadınız. Bir yıl sonra, 2008’in Eylül ayında Sayın Meclis Başkanının dört komisyon kurarak… --- **Kaynak gösterme:** Mehmet Şandır (MHP, Mersin). “Türkiye cumhuriyeti anayasasının bazı maddelerinin değişiklik yapılması hakkında (s.s.497)”. TBMM Genel Kurulu, 88. Birleşim tutanağı, 19 Nisan 2010. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/konusma/mehmet-sandir-23-2010-04-19-turkiye-cumhuriyeti-anayasasinin-bazi-maddelerinin-degisiklik-yapilmas-2 (erişim: 29 Ekim 2026). Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.