# Türkiye cumhuriyeti anayasasının bazı maddelerinin değişiklik yapılması hakkında (s.s.497)

- **Tür:** Genel Kurul konuşması (TBMM 23. Dönem)
- **Konuşmacı:** Mehmet Şandır (MHP, Mersin)
- **Yer:** TBMM Genel Kurulu, 99. Birleşim
- **Tarih:** 2 Mayıs 2010
- **Gündem:** TÜRKİYE CUMHURİYETİ ANAYASASININ BAZI MADDELERİNİN DEĞİŞİKLİK YAPILMASI HAKKINDA (S.S.497)
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/konusma/mehmet-sandir-23-2010-05-02-turkiye-cumhuriyeti-anayasasinin-bazi-maddelerinin-degisiklik-yapilmas

> Mehmet Şandır (MHP), 2 Mayıs 2010 tarihinde TBMM Genel Kurulu, 99. Birleşim oturumunda konuştu (gündem: TÜRKİYE CUMHURİYETİ ANAYASASININ BAZI MADDELERİNİN DEĞİŞİKLİK YAPILMASI HAKKINDA (S.S.497)); konuşma 464 kelime.

## Konuşma metni (tutanaktan)

MEHMET ŞANDIR (Mersin) – Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; öncelikle, yüce heyetinizi saygıyla selamlıyorum.

Sayın Başkan, müsaadenizle, değerli milletvekilleri, Milliyetçi Hareket Partisi olarak öncelikle, dün yaşanan vahim hadiseyi ifade etmek istiyorum. Türkiye’nin birçok yerinde bölücü terör saldırılarını artırarak 5 tane askerimizi şehit etmiştir. Öncelikle, bölücü terör örgütünü nefretle ve şiddetle kınıyoruz. Ancak Hükûmeti de uyarıyoruz: Bölücü terör örgütüyle müzakere yaparak, onun istekleri için açılımlar başlatarak, onun için Anayasa değiştirerek akan kanın durmayacağını, göz yaşlarının dinmeyeceğini bir an önce görmenizi ve gerekli tedbirleri almanızı, sizi millet huzurunda göreve davet ediyorum.

Değerli milletvekilleri, AKP Anayasa Değişiklik Teklifi’nin birinci tur görüşmelerinde Milliyetçi Hareket Partisi olarak şu üç hususu ısrarla söyledik:

Birincisi: Bu değişiklik teklifi Anayasa değişikliği yapma hukukuna ve teamüllere uygun bir süreç ve usul takip edilerek hazırlanmamıştır, toplumsal uzlaşma aranmamıştır. AKP’nin tek başına, uzlaşmadan yapacağı bu Anayasa Değişiklik Teklifi toplumda bir ayrışma ve kutuplaşmaya sebep olmaktadır. Bunun ilk adımı da Türkiye Büyük Millet Meclisinde yaşanmıştır. Geçen hafta günde on beş saat çalışarak Meclisin yaşattığı, yaşadığı manzaralar Türkiye’ye yakışmamaktadır ve ayrışmanın, kutuplaşmanın yaşandığının en canlı şahididir. Bu sonuç Anayasa’nın 2’nci maddesinde tanımlanan toplumun huzuru, millî dayanışma ve adalet anlayışına zarar vermektedir. Dolayısıyla bu Anayasa Değişiklik Teklifi’nin hazırlanması, Anayasa’nın değiştirilmez 2’nci maddesine aykırıdır.

İkinci husus: Bu değişiklik teklifiyle getirilen hususlar Anayasa’nın değiştirilemez maddelerinde belirlenen devletin ülkesi ve milletiyle bölünmez bütünlüğünü tehdit edecek gelişmelere fırsat verecektir. Anayasa 69’da yapılan değişiklikle etnik bölücülüğe dayalı siyaset yapılmasına Anayasa zemininde hukuk oluşturulmaktadır. Bu sonuç, Anayasa’nın 2’nci maddesinde tanımlanan ilkelere karşı siyaset yapılmasına ve anayasal zeminde hukuk oluşturmaktadır. Bu yönüyle de bu teklif mevcut Anayasa’mıza aykırıdır.

Milliyetçi Hareket Partisinin ısrarla dile getirdiği bu Anayasa Değişiklik Teklifi’yle getirilen üçüncü husus şudur: AKP’nin bu teklifiyle, kuvvetler ayrılığına dayanan parlamenter sistemin denge ve denetim mekanizmaları AKP lehine, iktidar lehine bozulmaktadır. Bunun doğal sonucu olarak başta parti kapatma, yargı bağımsızlığı ve hâkim teminatı ile hukuk devleti ve hukukun üstünlüğü ilkeleri zedelenmektedir. Parlamenter sistem yerine, ucu diktaya açık bir başkanlık sistemi için zemin oluşturulmaktadır. Başkanlık sistemi, biliyorsunuz, Sayın Başbakanın birkaç gün önceki ifadelerinden ortaya çıkmıştır. Başkanlık sistemi Sayın Başbakanın hayalidir ancak başkanlık sistemi bir-iki ülke dışında diktatörlüğün adıdır. Bu teklif, parlamenter demokrasi sistemine göre gerçekten hukuka aykırıdır, Anayasa’ya aykırıdır.

Değerli milletvekilleri, anayasalar değiştirilmez kutsal metinler değildir. Anayasalar değiştirilir, toplumun sosyal ve siyasal ihtiyaçları doğrultusunda anayasalar değiştirilir. Anayasalar bireyin, toplumun ve devletin ortak hukukunu belirleyen temel ve çerçeve kanunlardır. Dolayısıyla mutlaka olmazsa olmaz bir şart olarak Anayasa değişiklikleri, özellikle de bu kapsamda sistemin temeliyle ilgili Anayasa değişiklikleri mutlaka toplumsal uzlaşmayla yapılmak mecburiyetindedir. AKP maalesef yedi buçuk yılını doldurdu, bugüne kadar Anayasa değiştirmek noktasında herhangi bir uzlaşma aramamıştır, Milliyetçi Hareket Partisinin bu yöndeki tekliflerine ve çağrılarına da kulak tıkamıştır. Milliyetçi Hareket Partisi 2 Ekim 2007 tarihinde, henüz daha Meclis yeni teşkil edilmişken AKP’ye ve tüm siyaset kurumuna, tüm topluma, gelin bir uzlaşma komisyonu kuralım, Anayasa’yı milletin…

(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)

---

**Kaynak gösterme:** Mehmet Şandır (MHP, Mersin). “Türkiye cumhuriyeti anayasasının bazı maddelerinin değişiklik yapılması hakkında (s.s.497)”. TBMM Genel Kurulu, 99. Birleşim tutanağı, 2 Mayıs 2010. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/konusma/mehmet-sandir-23-2010-05-02-turkiye-cumhuriyeti-anayasasinin-bazi-maddelerinin-degisiklik-yapilmas (erişim: 29 Ekim 2026).

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.