# Muş ili ve bölge sorunları hk.

- **Tür:** Genel Kurul konuşması (TBMM 22. Dönem)
- **Konuşmacı:** Mehmet Şerif Ertuğrul (CHP, Muş)
- **Yer:** TBMM Genel Kurulu, 61. Birleşim
- **Tarih:** 2 Mart 2004
- **Gündem:** MUŞ İLİ VE BÖLGE SORUNLARI HK.
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/konusma/mehmet-serif-ertugrul-22-2004-03-02-mus-ili-ve-bolge-sorunlari-hk

> Mehmet Şerif Ertuğrul (CHP), 2 Mart 2004 tarihinde TBMM Genel Kurulu, 61. Birleşim oturumunda konuştu (gündem: MUŞ İLİ VE BÖLGE SORUNLARI HK.); konuşma 300 kelime.

## Konuşma metni (tutanaktan)

MEHMET ŞERİF ERTUĞRUL (Muş) - Sayın milletvekilleri, güvenlik nedeniyle boşaltılan yerleşim birimlerinden zorunlu olarak ayrılıp şehirlerin varoşlarına yerleşen ve buralarda yaşam mücadelesi veren yurttaşlarımızın çektikleri acıları anlatmak üzere gündemdışı söz almış bulunuyorum; sözlerime başlarken, Yüce Meclisi saygıyla selamlıyorum.

Sayın Başkan, sayın milletvekilleri; 1993 ve 1994 yıllarında yaklaşık 2 400 yerleşim birimi güvenlik nedeniyle boşaltıldı. Bu yerleşim birimlerinde yaşayan vatandaşlarımız köylerini terk ederken, maalesef, iki ateş arasında kaldıkları için hayvanlarını ve eşyalarını kurtaramadılar.

Devletin güvenlik nedeniyle köy boşaltması olağan sayılabilir. Ancak, devlet her şeyini kaybetmiş vatandaşını kaderine terk ederse, o devlet, sosyal devlet olmaktan çıkar.

Sayın Başkan, sayın milletvekilleri; belki o bölgede asayişi bir ölçüde sağlamışız; ama, bilesiniz, sosyal barışı sağlayamamışız. Sosyal barış ancak bu yaraların sarılmasıyla sağlanabilir.

Konuşmamın başında da belirttiğim üzere, boşaltılan yerleşim birimleriyle birlikte 1 000 000 nüfus da bir şekilde yerinden oynadı. Yerlerini terk eden bu insanlar bugün Adana, Mersin, Manisa ve Diyarbakır gibi kentlerin varoşlarında yaşamaktadır.

Şimdi, değerli arkadaşlarım, ben bunları niçin anlatıyorum? Bunları anlatmaktaki maksadım şudur: Güya, devlet bu yerleşim birimlerine altyapı hizmetleri sunacaktı; yani, o yerleşim birimlerine yol, su, elektrik gibi hizmetler verildikten sonra evini yapmak isteyen vatandaşa demir, çimento ve sac yardımı yapılacaktı; maalesef, bu hizmetlerin hiçbirisi de gitmedi. Şimdi, devlet vatandaşa "sen evini subasmanı seviyesine kadar çıkaracaksın, daha sonra ben sana demir yardımı yapacağım" diyor; ama, bir şeyi unutuyorlar; bu insanlarımız her şeylerini kaybetmiş, evini neyle subasmanı seviyesine çıkarsın? Buna imkân ve ihtimal yoktur değerli arkadaşlarım. Bu hizmetlerin hepsi yapılsa bile hiçbir zaman yeterli olmaz ve bu, insanlarımızın mağduriyetlerini asla gidermeyecektir. Çünkü, bu insanlarımız çiftlerini çubuklarını, hayvanlarını, yataklarını, yorganlarını; hatta, kap kacaklarını bile kaybetti.

Şimdi, burada, hükümetin yapacağı tek şey, bunları, geçmişte yaşadıkları yerleşim birimlerine tekrar yerleştirerek, üretim yapar hale getirmektir. Bunun da çözümü, devlet tarafından bu yerleşim birimlerinde konut yapımının hızla gerçekleştirilmesidir.

Akabinde -bunlar yetmiyor- devlet...

(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)

---

**Kaynak gösterme:** Mehmet Şerif Ertuğrul (CHP, Muş). “Muş ili ve bölge sorunları hk”. TBMM Genel Kurulu, 61. Birleşim tutanağı, 2 Mart 2004. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/konusma/mehmet-serif-ertugrul-22-2004-03-02-mus-ili-ve-bolge-sorunlari-hk (erişim: 1 Kasım 2026).

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.