# Kamu İktisadi Teşebbüsleri Komisyonu toplantısındaki konuşma - **Tür:** Komisyon konuşması (TBMM 28. Dönem) - **Konuşmacı:** Mehmet Tahtasız (Yeni Parti, Çorum) - **Yer:** TBMM Kamu İktisadi Teşebbüsleri Komisyonu - **Tarih:** 21 Ekim 2026 - **Gündem:** Tutanak Metni - **Tutanak (TBMM):** https://www.tbmm.gov.tr/milletvekili/UyeKomisyonKonusmaTutanakDetay?tutanakId=90806 - **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/konusma/mehmet-tahtasiz-2026-10-21-tutanak-metni-3 > Mehmet Tahtasız (Yeni Parti), 21 Ekim 2026 tarihinde TBMM Kamu İktisadi Teşebbüsleri Komisyonu oturumunda konuştu (gündem: Tutanak Metni); konuşma 1.689 kelime. ## Konuşma metni (tutanaktan) MEHMET TAHTASIZ (Çorum) - Sayın Başkan, Sayın Genel Müdür, Sayıştayın kıymetli temsilcileri, çok kıymetli milletvekili arkadaşlarım; hepinizi saygıyla selamlıyorum. Cumhuriyetimizin en köklü sanayi kuruluşlarından biri olan TÜRKŞEKER ülkemizin şekerli gıda güvencesi olan kuruluşlarından biri. Ancak bugün TÜRKŞEKER'in mali tablolarına, Sayıştay raporlarına ve kamuoyuna yansıyan iddialara baktığımızda ciddi sorunları olduğunu görüyoruz. Sayıştay raporuna göre TÜRKŞEKER 2024 yılını 11 milyar 681 milyon lira zararla kapatmış, yalnızca bir yılda 8 milyar 92 milyon lira finansman gideri oluşmuş. Kuruma Hazineden milyarlarca lira sermaye aktarılmasına rağmen borçlanma ihtiyacı devam etmiş, kamu kaynakları üzerindeki finansman yükü ağırlaşmış. Öte yandan kurum böylesine sıkıntıdayken israfa varan uygulamalar da yapılmış. Sayıştay beş yılda 513 bin tonun üzerinde potansiyel şeker üretimi farkı hesaplamış. Yalnızca 2024-2025 kampanya döneminde 276 bin 500 ton pancar küspesinin satılamadığını, çürüdüğünü veya imha edildiğini tespit etmiş. Depo kiralarında 8,5 kata varan fiyat farkları ve üretim verimliliğindeki sorunlar da rapora yansımış. Bir yanda milyarlarca lira zarar eden TÜRKŞEKER, diğer yanda artan maliyetler altında üretim yapmaya çalışan pancar üreticisi zorda. 2026 yılında şekerin kilogram satış fiyatı farklı kampanya koşullarında 34,70 liradan 48 liraya kadar yükselirken pancarın ton başına alım fiyatı geçen yıl 3.100 liradan yalnızca yüzde 20 artışla 3.720 liraya çıkarılmış; tabii, bu, çiftçinin eline geçecek net fiyat değil. Üstelik bu fiyat kota tamamlama primini de içermemekte. Çiftçi; mazotu, gübreyi, elektriği, tohumu, işçiliği zamlı alıyor, şekere zam üstüne zam geliyor, maliyetler artıyor ancak pancarın fiyatı yerinde sayıyor. Buradan başta Çorumlu pancar üreticileri olmak üzere tüm pancar üreticisi çiftçilerimiz adına çağrıda bulunuyoruz. Pancar alım fiyatı çiftçinin beklentisi ve talebi doğrultusunda şeker pancarının tonunu 4.500 lira civarında olması bekleniyor. Üreticinin bu talebi mutlaka karşılanmalı ve bir iyileştirme yapılmalıdır. TÜRKŞEKER'in sektör raporuna göre 2023 yılında 40.132 olan pancar üretici sayısı 2025 yılında 28.219'a düşmüştür, bu da çiftçinin ne kadar zorda olduğunu göstermektedir. Görüldüğü üzere, pamuk ekiminde başlayan kaçış pancar ekiminde de artarak devam edecek. Seneye pancar eken çiftçi belki de yarı yarıya düşecek. TÜRKŞEKER'in bugün yaşadığı sorunlar bir günde gelmedi. 2018 yılında aralarında Çorum, Turhal, Afyon, Erzurum ve Kırşehir'in de bulunduğu 10 şeker fabrikası özelleştirildi. Bu kâr eden şeker fabrikaları birilerine satıldı. TÜRKŞEKER'in elindeki fabrika sayısı 25'ten 15'e düştü. O gün özelleştirmeler savunulurken üretimin artacağı, çiftçinin korunacağı, rekabetin gelişeceği söyleniyordu. Aradan sekiz yıl geçti, şimdi sormak gerekir: Özelleştirmelerden çiftçi mi kazandı, üretici mi kazandı yoksa bu fabrikaları satın alanlar mı kazandı? Asıl dikkat çekici konulardan biri de TÜRKŞEKER'in 2 ticari alıcıya toplam 100 bin ton şekeri piyasa fiyatının altında ve uzun vadeyle sattığı yönünde iddialardır. Bu satışların fiyat artışından hemen önce yapıldığı, belirli alıcılara önemli avantajlar sağladığı ve yaklaşık 600 milyon lira kamu zararı oluştuğu ileri sürülüyor. Bu iddiaların doğruluğu sözleşmeler ve bütün mali koşullar incelenmeden kesinleştirilemez ancak bu büyüklükteki bir satışın bütün ayrıntılarıyla açıklanması kamusal denetimin gereğidir. Buradan TÜRKŞEKER'in Yönetimine soruyoruz: Çiftçinin pancarına yüzde 20 zam yapılırken şeker satış fiyatları neden sürekli artıyor? Kamu fabrikalarımız milyarlarca lira zarar ederken büyük miktarlı satışlarda kimlere, hangi koşullarda indirim ve vade avantajı sağlanıyor? TÜRKŞEKER'in görevi yalnızca şeker satmak değil, kamu kaynaklarını korumak, şeker pancarı üretiminin sürdürülebilirliğini sağlamak ve ülkemizin şeker sanayisini geliştirmek. Bu anlayışla şu sorularımızı soracağız: TÜRKŞEKER'in İşmen Gıda ve Remzi Çakar isimleriyle anılan ticari alıcılara toplam 100 bin ton şeker sattığı iddiası doğru mudur? Eğer bu iddia doğruysa; bu satışlar hangi tarihte, hangi şirketlere, hangi miktarlarda, hangi fiyatlarla gerçekleşmiştir? Basına yansıyan bilgilere göre, 30 bin ton şeker 50 kilogramlık çuval başına 1.588 TL'den peşin; 70 bin ton şeker ise 1.850 TL'den yüz seksen gün vadeyle satılmış. Bu fiyatlar ve vade koşulları doğru mudur? Satışın gerçekleştirildiği tarihte geçerli olan genel satış fiyatınız ne kadardır? Bu satışlar gerçekleştirilmeden önce kamuoyuna açık bir duyuru yapılmış mıdır? Yapılmışsa hangi tarihte ve hangi mecralarda yayınlanmıştır bu duyurular? Diğer ticari alıcıların aynı koşullardan yararlanma imkânı olmuş mudur? Söz konusu satışların şeker fiyatlarına yaklaşık yüzde 11 zam yapılmasından hemen önce gerçekleştirildiği iddia edilmektedir. Satış kararının ve fiyat artışı kararının alındığı tarihler nedir? Bu kararlar hangi yöneticiler veya yetkili organlar tarafından onaylanmıştır? Büyük miktarlı satışlarda uygulanan 180 günlük vade hangi mevzuat ve yetkiye dayanmaktadır? Benzer miktarlarda alım yapan diğer müşterilere de aynı vadeler uygulanmış mıdır? Uzun vadenin TÜRKŞEKER'e finansman maliyeti ne olmuştur? Bu satışlarda yaklaşık 600 milyon TL kamu zararı oluştuğu iddiası hakkında Bakanlık veya kurum tarafından ayrıntılı bir mali inceleme yapılmış mıdır? Satışların kârlılığı, tahsilat süreleri, faiz ve depolama tasarrufları dikkate alınarak hazırlanan hesaplamalar nelerdir? İnceleme sonucunda ne belirlenmiştir? TÜRKŞEKER'in 2025 ve 2026 yıllarında en fazla şeker sattığı ilk 20 ticari alıcı kimdir? Bu alıcıların satın aldığı toplam şeker miktarları, ortalama birim fiyatları, uygulanan iskontolar ve ödeme vadeleri nelerdir? Toplam satışların yüzde kaçı bu alıcılara yapılmıştır? Şekerin kilogram satış fiyatı Ocak 2026 sonundaki indirimli satış koşullarında 34,70 TL, Ekim ayında 48 TL'ye kadar yükselmiş. Farklı kampanya ve satış koşulları dikkate alındığında Kurumun gerçekleşen ortalama satış fiyatı ne kadar artmıştır? Bu artışların gerekçeleri nedir? TÜRKŞEKER'in büyük miktardaki satışlarda uyguladığı indirimler hangi ölçütlere göre yapılmıştır? 2026 yılında genel satış fiyatıyla büyük alıcılara uygulanan en düşük fiyat arasındaki kilogram başına kaç lira fark oluşmuş? İndirimli satışların toplam mali sonucu nedir? TÜRKŞEKER'in 2024 yılında yalnızca şeker satışından 2 milyar 775 milyon lira zarar ettiği Sayıştay raporlarında yer almakta. Bu zararın temel sebepleri nelerdir? Şeker pancarı alım fiyatı 2026-2027 üretim yılı için kota tamamlama primi dâhil ton başına 3.720 TL olarak açıklandı. Yalnızca yüzde 20 artış yapılırken mazot, gübre, elektrik, sulama, tohum, işçilik ve nakliye maliyetlerindeki artış ayrı ayrı hangi oranlarda hesaplandı? TÜRKŞEKER'in hesaplamalarına göre 2026 yılında 1 dekar şeker pancarı üretiminin ortalama maliyeti nedir? 1 ton pancarın üretim maliyeti ve ortalama satış bedeli dikkate alındığında çiftçinin elde etmesi beklenen net kazanç nedir? Açıklanan pancar fiyatı 3.720 liranın ne kadarı baz fiyat ne kadarı kota tamamlama primidir? Kota hedeflerini gerçekleştiremeyen üreticilere hangi fiyat uygulanıyor? Polar değeri, fire ve diğer kesintiler hesaba katıldığında üreticinin eline geçmesi beklenen ortalama net tutar nedir? Çiftçinin beklentisi ve talebi doğrultusunda alım fiyatlarında iyileştirme yapıp 4.500 bandına çekecek misiniz? TÜRKŞEKER'in sektör raporuna göre 2023 yılında 40.132 olan pancar üreticisi sayısı 2025 yılında 28.219'a düşmüş, yaklaşık yüzde 30'luk bu gerilemenin nedenlerini araştırdınız mı? Üretimden kalıcı olarak çekilen çiftçiler ile münavebe nedeniyle ekim yapamayan çiftçilerin sayısı ayrı ayrı belirtilmiş midir? Türkiye'de 2025 yılında 110 bin ton kristal şeker ithalatı gerçekleşmiştir. Bu ithalattan hangi bölümü iç piyasada tüketilmiş, hangi bölümü ihracata yönelik üretimde kullanılmıştır? Bir de Sayıştay bulguları var. TÜRKŞEKER 2024 yılını 11 milyar 681 milyon lira zararla kapatmış. Aynı yıl 8 milyar 92 milyon lira da finansman gideri oluşmuş. Kurumun mali yapısını iyileştirmek için hangi somut adımlar atıldı? 2025 yılı kesinleşmiş mali sonucu ve 2026 yılının ilk dokuz ayında finansman giderleri ne kadar olmuştur? Sayıştay raporuna göre 2024-2025 kampanya döneminde 276 bin 500 ton yaş pancar posası satılamamış, çürümüş veya imha edilmiş. Hayvancılık sektöründe yem olarak değerlendirilebilen bu ürünün tahmini ekonomik değeri nedir? TİGEM, Et ve Süt Kurumu, hayvancılık kooperatifleri ve üretici birlikleriyle neden daha etkili bir pazarlama sistemi kurulmamıştır? Sayıştay TÜRKŞEKER'in depo kiralamalarında aynı fabrika içinde 5 kata, farklı fabrikalarda ise 8,5 kata varan birim fiyat farkları bulduğunu tespit etmiş, bu farkların gerekçeleri nelerdir? Depo sahipleri, kiralama bedelleri ve sözleşme koşullarını açıklamanızı istiyoruz. Sayıştay TÜRKŞEKER'in hizmet alımı kapsamında çalıştırdığı bazı personelin başka kamu kurumlarında görevlendirildiğini tespit etmiş. Bu kapsamda kaç kişi, hangi kurumlarda çalıştırılmıştır? İlgili personelin maliyetleri hangi kurum tarafından karşılanmış? Kurumun 2025 yıllık kâr ve zararı nasıl gerçekleşti? 2026 yılının nasıl kapanmasını bekliyorsunuz? Bir de bu kaçak ekimler var. Geçen yıl Konya Karapınar özelinde ve Türkiye'nin farklı illerinde kaçak şeker pancarı ekimleri yapıldı. 2025 yılında Konya Karapınar başta olmak üzere şeker pancarı ekim kotalarının belirli şirketlerin elinde toplandığı, sözleşmesiz pancar ekimi yapıldığı ve çiftçilerin düşük fiyatlarla üretime zorlandığı yönünde ciddi iddialar kamuoyuna yansıdı. Özellikle Karapınar'da üretilen pancarların Çorum Şeker Fabrikasına taşındığı, bazı pancarların kantar kayıtlarında Yozgat Yerköy üretimi gibi gösterildiği ve çiftçilerin kota, avans ve küspe haklarının aracı şirketler tarafından kullanıldığı belirtilmiş. 2025 yılında Türkiye genelinde kaç ilde, kaç dekar alanda ve toplam kaç ton sözleşmesiz veya izinsiz şeker pancarı üretimi tespit edilmiş? Bu üretimin ne kadarı Konya Karapınar'da gerçekleşmiş? Tespit edilen usulsüzlükle ilgili işlem yapılmış mıdır? Karapınar'da bazı şirketlere 100 binlerce tonluk şeker pancarı kotası tahsis edildiği iddiaları doğru mudur? Adapazarı, Amasya, Alpullu Şeker Fabrikaları adına bölgelerde yapılan incelemelerde hangi şirketlere, hangi tarihlerde, kaç tonluk üretim hakkı verilmiştir? Karapınar'da kaçak üretildiği iddia edilen pancarların Çorum Şeker Fabrikasına taşındığı ve kantar fişlerinin Yozgat Yerköy ve Çorum Alaca üretimi olarak gösterildiği iddiaları araştırılmış mıdır? Bununla ilgili bir şahıs da özellikle -kamuoyuna yansıyan- dava açmıştır ama hâlâ bir işlem yapılmamış. Çorum Şeker Fabrikasının 2025 yılında Karapınar'dan temin ettiği pancar miktarı kaç tondur? Nakliye faturaları, kantar kayıtları ve üretim sözleşmeleri karşılaştırılmış mıdır? Bu sezon kaçak ekimlerle ilgili denetim ve tespit yapılıyor mu? Yapıldıysa kaçak ekim tespit edilmiş midir? Geçen yıl bir de küspe fiyatları vardı. Açık küspe 1.800 liraya kadar, paketlisi 2.200 liraya kadar çıktı. Biz biliyoruz ki üreticinin, çiftçinin ürettiği, teslim ettiği şekerden sonra yüzde 15'i üreticiye veriliyor ve bunun da aşağı yukarı yüzde 8 yüzde, 10'u hayvancılıkla uğraşan çiftçi ama geri kalan yüzde 85'lik kısım fabrikaya kalıyor. Bu küspenin fiyatını kimler böyle artırıyor ve çiftçiyi gerçekten zor durumda bırakıyor? Bir de geçen yıl yaşadığım bir olayı anlatayım size: Akşam saatlerinde Çorumlu bir çiftçimiz aradı. Çorum Şeker Fabrikasında kendisinin ürününün en fazla yüzde 10 fire olması gerektiğini ama "Bana yüzde 18 gibi, yüzde 15 gibi fire dayatıyorlar. Ben de bunun üzerine traktörümle beraber kantarın üstüne şeker pancarını yıktım." dedi. Saat on, on buçuk civarında gittim, orada yetkililer, jandarma da vardı. Şeker pancarı yüklendi. Bakın, aslında şunu yapmak lazım:Bu şeker firesi hesaplanırken oradaki kameraya çekilmeli ve vatandaşa, çiftçiye orada nasıl alındığı, nasıl frenin hesaplandığı gösterilmeli. 3 tane alım yaptık, kamerayla çektik, yüzde 15 hesapladıkları fire 2 tane traktörde 8-8 buçuk, en kötü, kirli olan bir kamyonda ise yüzde 15 civarında oldu. Yani aslında şeker fabrikalarında özellikle fire olayı denetlenmeli. Sonuç itibarıyla, şeker pancarı üreticisi kazanamıyor, TÜRKŞEKER zarar ediyor ama diğer taraftan da gıda şirketleri ucuza alıp zamlı fiyattan şeker satarak yüklü miktarda kâr ediyorlar ve ülkede ne yazık ki kimse yaptığının hesabını vermiyor. Başta 100 bin tonluk şeker satışı ve 600 milyonluk kamu zararı olmak üzere sorduğum tüm sorulara yazılı olarak bir cevap verirseniz seviniriz. Fabrikaların üretimleri çok kıymetli. Bizim mısır bazlı nişasta, nişasta bazlı şeker, glikoz ve tatlandırıcıyla halkımızın zehirlenmesini önlememiz için şeker pancarı üreticisi desteklenmeli. Ben bu anlamda TÜRKŞEKER'in daha iyi, daha güzel şartlarda çalışmasını diliyorum. Hepinize saygılar sunuyorum. --- **Kaynak gösterme:** Mehmet Tahtasız (Yeni Parti, Çorum). “Kamu İktisadi Teşebbüsleri Komisyonu toplantısındaki konuşma”. TBMM Kamu İktisadi Teşebbüsleri Komisyonu tutanağı, 21 Ekim 2026. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/konusma/mehmet-tahtasiz-2026-10-21-tutanak-metni-3 (erişim: 22 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/milletvekili/UyeKomisyonKonusmaTutanakDetay?tutanakId=90806 Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.