# Emekli sandığı kanununda değişiklik yapılmasına dair kanun (ss.72) - **Tür:** Genel Kurul konuşması (TBMM 22. Dönem) - **Konuşmacı:** Mehmet Tomanbay (CHP, Ankara) - **Yer:** TBMM Genel Kurulu, 48. Birleşim - **Tarih:** 16 Mart 2003 - **Gündem:** EMEKLİ SANDIĞI KANUNUNDA DEĞİŞİKLİK YAPILMASINA DAİR KANUN (SS.72) - **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/konusma/mehmet-tomanbay-22-2003-03-16-emekli-sandigi-kanununda-degisiklik-yapilmasina-dair-kanun-ss-72 > Mehmet Tomanbay (CHP), 16 Mart 2003 tarihinde TBMM Genel Kurulu, 48. Birleşim oturumunda konuştu (gündem: EMEKLİ SANDIĞI KANUNUNDA DEĞİŞİKLİK YAPILMASINA DAİR KANUN (SS.72)); konuşma 1.131 kelime. ## Konuşma metni (tutanaktan) CHP GRUBU ADINA MEHMET TOMANBAY (Ankara) - Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; sözlerime başlamadan önce, hepinizi saygılarımla selamlıyorum. Türkiye Cumhuriyeti Emekli Sandığı Kanununda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Tasarısının 8 inci maddesi hakkında Grubum adına söz almış bulunuyorum. İki günden beri, bu kanun tasarısı hakkında konuşuyoruz. Cumhuriyet Halk Partisi milletvekilleri olarak, tasarının sakıncalı pek çok yönleri hakkında, sizleri, muhalefet olarak, uyarmaya çalışıyoruz; ama, ne yazık ki, şu ana kadar uyarılarımızın hiçbirisini dikkate aldığınızı görmedik ve bu yasa tasarısıyla da Türkiye'ye, ne yazık ki, çok büyük bir olumsuzluk, kötülük yapıldığını, ben, burada, tekrar, bu konuşmamla vurgulamaya çalışacağım. Değerli milletvekilleri, Türkiye, acil çözüm bekleyen binlerce sorunla şu anda kaynamakta. Televizyonlarının başında bizleri izleyen milyonlarca vatandaşımız, kendilerini mahveden, kendilerini üzen, sıkıntıya sokan birçok soruna burada çözüm aramak yerine, sizlerin iki günden beri Türkiye'yi gereksiz yere meşgul eden, Türkiye'nin acil sorunlarıyla hiçbir ilgisi olmayan bir yasa tasarısıyla meşgul olmaktalar. Bakın, şu anda televizyonlarının başında bizleri izleyen milyonlarca köylümüz, doğrudan gelir desteğinin nasıl ödeneceği konusunda, sizlerden, bizlerden açıklama bekliyorlar; o konuda hiçbir çalışma yok. Milyonlarca köylümüz, ucuz mazot bekliyor, ucuz gübre, ucuz tohumluk bekliyor. Bu yasa tasarısı, bu sorunların hiçbirisine çözüm getirmiyor. Yine, sokaklarda milyonlarca işsizimiz, iş bulabilmek için çırpınıyor. Sokaklarda milyonlarca işsizimiz, evindeki çocuğuna, hanımına, eşine bir çorba parası getirebilmek için iş aramak durumunda; ama, bu yasa tasarısı, bu soruna da çözüm getirmiyor. Yine, televizyonlarının başında bizlere merakla bakan milyonlarca memurumuz, işçimiz, kendilerini açlık sınırında yaşatan o ücretleri, o maaşları yükseltecek kanun tasarılarını burada beklerken, bu tasarı ona da çözüm getirmiyor. Değerli milletvekilleri, Türkiye'nin devasa sorunları var. Bugün, Irak sorunuyla ilgili olarak, Türkiye'nin işgal altına girmeye başladığını hepimiz görüyoruz. Bu tasarı, Türkiye'yi işgal altına sokacak bu soruna da çözüm getirmiyor. Televizyonlarının başında milyonlarca vatandaşımız, dışpolitikadaki devasa sorunlara çözüm ararken, Türkiye'nin temel sorunlarına hiçbir şekilde çözüm getirmeyen, 2 000 memurumuzu, Türkiye'nin 2 000 akil adamını işten çıkarmaya çalışan bu ilginç tasarıyı sizlerden dinliyorlar, izliyorlar. Değerli milletvekilleri, AKP iktidarıyla ardı arkası kesilmeyen zamlara çözüm getirmek söz konusuyken ya da AKP iktidarıyla birlikte hızla yükselmeye başlayan enflasyon oranını düşürmek için çeşitli tasarıları buraya getirmek gerekirken, bu sorunlara çözüm getirmeyecek, Türkiye ekonomisine hiçbir şekilde katkıda bulunmayacak; aksine, Türkiye ekonomisine çok büyük verimlilik getirme durumunda olan 2 000 dolayındaki akil adamı, deneyimli, tecrübeli adamı işten çıkarmaya çalışan, Türkiye ekonomisine, verimliliğine darbe vuracak bu tasarıyı, burada, milyonlarca vatandaşımıza, ne yazık ki, izlettiriyorsunuz. Değerli milletvekilleri, bu tasarı, Türkiye'nin devasa sorunlarının hiçbirine çözüm getirmiyor; AKP iktidarının bu devasa sorunlardan kaçtığını ve insanlarımızı, hiç olmadık, gereksiz sorunlarla meşgul ettiğini çok açık ve net bir şekilde gösteriyor. Yazık bu millete, yazık bu ülkeye!.. Değerli milletvekilleri, bu tasarı, sadece, sizlerin, AKP iktidarının kadrolaşmasına izin verecek bir tasarı olarak karşımızda. Buna "hayır" diyebilecek olanlarınız vardır içinizde; ama, bakın, sizlere çok açık, net bir şey söylemek istiyorum: Bu tasarı gelirken -içinizde mutlaka birkaç kişi vardır - kaç AKP milletvekili kalkıp da bu tasarının gerekçelerini ayrıntılı inceledi? Kaç AKP milletvekili kalkıp da dünyadaki benzer tasarıları görüp, acaba bu tasarı ne kadar doğru bir tasarıdır diye çalışma yaptı? Ben sizler için yaptım. Ben, dün gece kalktım, uyumadım, siz AKP'li milletvekillerine bilgi vermek için geceyarısı internete girdim. MAHMUT KOÇAK (Afyon) - Sağ olun. MEHMET TOMANBAY (Devamla) - Elbette sağ olun... Bunlardan lütfen yararlanın sayın milletvekili. Burada, Cumhuriyet Halk Partisi muhalefet görevi yapıyor ve sizlere doğruları aktarıyor. Bu doğrulardan lütfen ders alın. (CHP sıralarından alkışlar) Bakın, dünyada hiçbir ülkede, gelişmiş ülkede 61 yaşta zorunlu emeklilik yoktur. Bugün, artık, hiç emrinden çıkmamaya başladığınız o Amerika Birleşik Devletlerinin ilgili yasalarını, bakın, sizlere göstereyim. Amerika Birleşik Devletlerinin -biliyorsunuz, artık, her attığınız adımı Amerika'yla atıyorsunuz- yurt dışında görevlendirmeyle ilgili -foreing cervice@; 1980 yılında çıkmış- zorunlu emeklilik yaşı 65. Yine, Amerika'da... MAHMUT KOÇAK (Afyon) - Ortalama yaş 65... MEHMET TOMANBAY (Devamla) - Hepsini söyleyeceğim, bekleyin efendim. Bakın, hepsini çıkardım, size veririm. Hiç, hiç öyle... MAHMUT KOÇAK (Afyon) - 66'ya 61. MEHMET TOMANBAY (Devamla) - Bakın, size tasarıları getirdim. Yine, sosyal hizmetle ilgili çalışmalarda zorunlu emeklilik yaşı 65. Yine, Amerika Birleşik Devletleri -resmî belgeler bunlar- sosyal güvenlik programları 70'e çıkarıyor. "70 yaşına kadar isterse emekli olur, isterse olmaz" diyor. Hepsi burada. Yine, girmeye çok çalıştığınız Avrupa Birliğinin ilgili yasaları, alın burada. Bakın, Danimarkasından İngilteresine, İtalyasından Fransasına hepsinde zorunlu emeklilik yaşı 65'ten 70'e çıkarılmaya başlanmış. En temel insan hakları... Sizler emeklilik yaşını 65'e, 70'e çıkarırsınız; ama, vatandaşlar onu isterlerse kullanırlar, isterlerse kullanmazlar. Demin, değerli bir milletvekiliniz çıktı, sanki, 65 yaşına kadar çalışma hakkı olan, Türkiye'nin yıllardan beri deneyim kazanmış o insanlarına bir hak verdiğini iddia etti. Bırakın, o hak zaten onlarda var; 65 yaşına kadar isterlerse çalışır, istemezlerse çalışmazlar. Siz burada verilen bir hakkı gasp ediyorsunuz, verilen bir hakkı ellerinden alıyorsunuz; yazık değil midir?! (CHP sıralarından alkışlar) Değerli milletvekilleri, sizlere çok hoş bir anekdot anlatmak istiyorum: Bakın, bu tasarı, gerçekten, Türkiye'ye büyük darbe vuracak. Sizler, gerçekten, Türkiye'nin temeline dinamit koyacak bir tasarıya, burada destek oluyorsunuz. Yıllar boyu başarılı çalışmalar yapmış yaşlı bir bilgine gelip sormuşlar, demişler ki: "Başarınızın altında yatan sır nedir?" "İki sözcük" demiş. "Nedir o iki sözcük?" demişler. "Doğru kararlar" demiş. "Peki, o doğru kararları nasıl aldınız?" demişler. "Tek sözcük" demiş. "Nedir o tek sözcük?" demişler, "tecrübe" demiş, "deneyim" demiş. Arkasından sormuşlar: "Peki, o deneyimi, o tecrübeyi nasıl elde ettiniz?" Yine "iki sözcük" demiş "yanlış kararlar." Değerli milletvekilleri, insanlar yanlış yapa yapa doğruya ulaşıyorlar. Yanlış yapmak da gençlik yıllarında oluyor ve belli bir yaşa gelmeden olgunluk kazanılmıyor ve sizler, şimdi, yanlış yaparak tecrübe kazanmış ve tecrübeleri sonucunda da, Türkiye'ye hizmet etme konusunda en verimli çağına gelmiş 2 000 insanımızı, Türkiye'ye en verimli çağlarında katkıda bulunacak 2 000 insanımızı, ne yazık ki, üretimden alıyorsunuz, ne yazık ki, üretimden çekip, Türkiye'nin verimliliğine darbe vuruyorsunuz ve bunu yaparken de, sadece kadrolaşma açısından yapıyorsunuz. Yazıktır buna, yazıktır ve günahtır; ama, tabiî, ne diyelim ki, yine de bizim muhalefet olarak, burada, iki gündür, bu konuda, sizlere yapmaya çalıştığımız uyarılarımızı -yine şimdi sizlerden gördüğüm gibi- hiçbir şekilde ciddiye almadan, gülerek dinliyorsunuz. Halbuki, bir miktar ders almaya çalışsanız, acaba muhalefetin dedikleri de doğru mudur deseniz, işte, bu ülkeye o zaman hizmet etmeye başlamış olacaksınız. Değerli milletvekilleri, demin, Sayın Bakan Unakıtan gerçeklerden söz etti "emekli olacakların zararları çok küçük, birkaç yüzmilyon lira zararları olacak; bu da çok büyük bir zarar değil" dedi. Bakın, bu konu, bu kadar basite alınabilecek bir konu değildir. Bu konu, sadece, 60 yaşına kadar Türkiye'ye hizmet etmiş, Türkiye'ye katkıda bulunmuş insanlarımız, 50 000 000-100 000 000 lirasıyla değerlendirilecek kadar basit bir konu mudur?.. Demin, anekdotta da anlattığım gibi, bu insanlarımız, Türkiye'ye tam verimli olacakları bir çağda üretimden çekiliyorlar. Değerli Bakan, gerçekler, demin burada gösterdiğim, internetten çıkardığım belgelerde olduğu gibi, dünyada çok daha farklı. 70 yaşlarına, 65 yaşlarına kadar insanlar çalışıyorlar ve bu insanlarımız, bu verimlilikleriyle Türkiye'ye katkıda bulunacaklar. İşte, esas bu açıdan Türkiye'ye büyük zarar veriyor bu tasarı. O insanların sadece 50 000 000 liralarını, 100 000 000 liralarını alarak "bu da küçük bir zarardır, büyük zarara girmiyorlar" diyerek açıklanacak bir kayıp değildir. Bu yasayla, Türkiye ekonomisi, büyük... (Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı) --- **Kaynak gösterme:** Mehmet Tomanbay (CHP, Ankara). “Emekli sandığı kanununda değişiklik yapılmasına dair kanun (ss.72)”. TBMM Genel Kurulu, 48. Birleşim tutanağı, 16 Mart 2003. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/konusma/mehmet-tomanbay-22-2003-03-16-emekli-sandigi-kanununda-degisiklik-yapilmasina-dair-kanun-ss-72 (erişim: 1 Kasım 2026). Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.