# Tütün, tütün mamulleri, tuz ve alkol işletmeleri genel müdürlüğünün yeniden yapılandırılması ile tütün ve tütün mamullerinin üretimine ilişkin (s.s.125)

- **Tür:** Genel Kurul konuşması (TBMM 23. Dönem)
- **Konuşmacı:** Mehmet Ufuk Uras (İstanbul)
- **Yer:** TBMM Genel Kurulu, 86. Birleşim
- **Tarih:** 3 Nisan 2008
- **Gündem:** TÜTÜN, TÜTÜN MAMULLERİ, TUZ VE ALKOL İŞLETMELERİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜNÜN YENİDEN YAPILANDIRILMASI İLE TÜTÜN VE TÜTÜN MAMULLERİNİN ÜRETİMİNE İLİŞKİN (S.S.125)
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/konusma/mehmet-ufuk-uras-23-2008-04-03-tutun-tutun-mamulleri-tuz-ve-alkol-isletmeleri-genel-mudurlugunun-ye

> Mehmet Ufuk Uras, 3 Nisan 2008 tarihinde TBMM Genel Kurulu, 86. Birleşim oturumunda konuştu (gündem: TÜTÜN, TÜTÜN MAMULLERİ, TUZ VE ALKOL İŞLETMELERİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜNÜN YENİDEN YAPILANDIRILMASI İLE TÜTÜN VE TÜTÜN MAMULLERİNİN ÜRETİMİNE İLİŞKİN (S.S.125)); konuşma 682 kelime.

## Konuşma metni (tutanaktan)

MEHMET UFUK URAS (İstanbul) – Sayın Başkan, değerli vekiller; ben de geçenlerde ziyaret ettiğim Maltepe Cevizli Tütün Fabrikasını göz bebeği gibi koruyan işçilere selamlarımı sunarak sözüme başlamak istiyorum.

Orada gördüm, değişik politik görüşlerdeki insanlar yan yanalar ama sınıf bilinci, tarih bilinci, yurttaşlık bilinci yan yana gelmiş ve hakikaten Türkiye’nin her yerinde tütün fabrikalarında bu direnişin son derece önemli olduğunu görüyoruz.

Sadece Kurtuluş Savaşı’nın son gazisi Yakup Bey’i yitirmedik, cumhuriyetin bütün iktisadi kazanımlarının da aslında mevta olduğunu açık bir şekilde görmekteyiz. Ardından bir fatiha okunulabilecek bir duruma geldik fakat bu düzen böyle gitmeyecek, pireler filleri yutmayacak. Bu dönemin bu şirketler keyfini çıkarmak durumunda ama biliniz ki, bu ülkede Amerikancı, IMF’ci iktidarlar gelip geçecek, bir gün sol iktidarlar gelecek ve bunların hepsini geri alacağız. Not düşüyorum: “Biz bilmiyorduk.” demesinler. Cargill gibi, siz, Bursa halkının yedi davasında kaybedeceksiniz, Bursa halkının kapıdan kovduğunu Meclisin bacasından girerek kazanmaya çalışacaksınız. Bu sürecin böyle devam etmeyeceğini bilmemizde fayda var.

ABDULKADİR AKGÜL (Yozgat) – Nasıl yapacaksınız?

MEHMET UFUK URAS (Devamla) – Evet, geri alacağız efendim.

Maltepe’deki araziyi gördüğümde, o yüzlerce dönüm araziyi gördüğümde, kimlerin gözlerinin kamaştığını açık bir şekilde gördük.

Sevgili arkadaşlar, tekellerin en tehlikelisi aslında kelam tekelidir. Memleketimizdeki kelam tekeli de esas itibarıyla neoliberalizm ideolojisidir yani aslında bu bir batıl inançtır. Bu “Altta kalanın canı çıksın.” zihniyetidir. “Sen ağa ben ağa, inekleri kim sağa.” düşüncesidir. “Bir elin beş parmağı bir olur mu?” anlayışıyla bir yere varılamayacağı çok açık bir şekilde ortadadır. Empati yeteneğimizi yitirmediysek, burada çalışan işçilerimizin, emekçilerimizin derdini görmek durumundayız.

Şimdi, bakıyoruz, biraz önce AKP adına konuşan arkadaşımız önemli bir itirafta bulundu; dedi ki: “Tütün bizimle yok olmadı, aslında hep birlikte yok ettik. Bizden öncekilerin başladığını biz tamamladık.” Hakikaten “Derviş Yasası” dediğimiz Tütün Yasası’na baktığımızda, parti meclisi toplantılarında “Bu küreselleşmenin mantıksal sonucudur, başka bir şey yapılamaz.” zihniyetine baktığımızda bir “al gülüm, ver gülüm” politikasıyla karşı karşıya kaldığımızı görmekteyiz.

Şimdi, tütün üretimi önem taşıyorsa, tütün işsizliğe ve yoksulluğa devaysa ve o dönemden çıkan tütün yasasından beri küresel sermayenin istekleri doğrultusunda hareket ediliyorsa, yani uluslararası tütün tekellerinin bir dediği iki edilmeyip tütün üreticilerimizi göz ardı ediyorsak ve tütünle geçinen, ailesiyle birlikte 3 milyon insanın geleceği söz konusuysa her şeyi bir kere daha gözden geçirmek durumunda ve çok uluslu şirketlerin tütünü ele geçirme arzusu ve emellerine karşı direnmek durumundayız.

Türk tütününe kota, sınırlama, yabancı tütününe teşvik geldiğinde bunun altında kimlerin imzası olduğu ortada. O zaman, bugün tepkilere baktığımda acaba bir idrak, bir intikal sorunu mu var diye düşünmeden edemiyorum. Özelleştirmeyle kamusal malların özel ellere devrinin kamu çıkarıyla bir ilgisi olmadığını bir kere daha görüyoruz. Serbest rekabet adına bunu savunuyorsunuz ama İngilizler buna “rat race” diyorlar, “sıçan yarışı” ya da denizin dibine doğru bir rekabet. Bunun sonucuna baktığımızda ülkemiz açısından anlamlı olmadığını görüyoruz. Japonların güzel bir atasözü var, deniyor ki: “Güneşe tapılan bir ülkede ısı kanunları tartışılmaz.” Bizim iktisat politikalarımız da bu neoliberal kabule, bir inanca, bir imana dayanıyor. Bu sorgulanmaksızın detayların önemi yok. Bunu sorgulayan Tütün-Sen Sendikası, bunu sorgulayan çiftçi sendikaları. Onları da Anayasa’ya uygun değildir diye kapatmaya çalışıyorsunuz. Bu sendikaların iradesi diyor ki: “Avrupa Birliği tarımı destekliyor, Avrupa köylü koordinasyonu bu konuda çalışıyor, peki dünyada ne yapıyorsak biz aynısını yapacağız dediğimizde oradaki destekleri niye görmüyoruz, niye tarımsal üretim planları yapmıyoruz?” Türkiye sağının duayeni Süleyman Demirel’in bir lafı var: “Biz plan değil, pilav istiyoruz.” demiş. Aynı minvalli Türkiye sağa gidiyor. Hâlbuki, hem plan hem pilav mümkün. Hem plan yapıp hem de pilav yememiz mümkün. Çiftçiler adına karar alınırken çiftçilerin…

(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)

BAŞKAN – Buyurun Sayın Uras, konuşmanızı tamamlayınız.

MEHMET UFUK URAS (Devamla) – …karar süreçlerinin dışına çıkmaması mümkün. Yapılması gereken şu: Tütün ekim alanlarının Tarım ve Köyişleri Bakanlığının, ziraat fakültelerinin, ziraat odalarının, ziraat mühendisleri odalarının da sürece dâhil edildiği, toprak analizi yapılarak yetişecek uygun ürünün saptanmasıyla üreticiye alternatif ürün sunmak ve kalıcı çözüm sağlamak. Bir kerelik çiftçiye sunulacak çözüm, çözüm değil, olsa olsa bir parmak bal çalmak olabilir. Tütün üreticiliğinin aynı zamanda bir aile üretimi olduğu düşünülürse, üretimin sınırlanmasıyla istihdam üzerindeki etkisi görülecektir. 2007 ürün yılı için sözleşme imzalanan üreticiler ile anılan yılda sözleşme yapılması yeni üreticilerle sözleşme yapılmasını ortadan kaldıracaktır. O yüzden bu yasa tütün üreticileri açısından bir hayat memat meselesidir.

Hepinize kolay gelsin. (DTP sıralarından alkışlar)

---

**Kaynak gösterme:** Mehmet Ufuk Uras (İstanbul). “Tütün, tütün mamulleri, tuz ve alkol işletmeleri genel müdürlüğünün yeniden yapılandırılması ile tütün ve tütün mamullerinin üretimine ilişkin (s.s.125)”. TBMM Genel Kurulu, 86. Birleşim tutanağı, 3 Nisan 2008. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/konusma/mehmet-ufuk-uras-23-2008-04-03-tutun-tutun-mamulleri-tuz-ve-alkol-isletmeleri-genel-mudurlugunun-ye (erişim: 29 Ekim 2026).

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.
