# Gazilerimizin durumu hakkında - **Tür:** Genel Kurul konuşması (TBMM 22. Dönem) - **Konuşmacı:** Mehmet Vecdi Gönül (AK Parti, Kocaeli) - **Yer:** TBMM Genel Kurulu, 73. Birleşim - **Tarih:** 22 Mart 2005 - **Gündem:** GAZİLERİMİZİN DURUMU HAKKINDA - **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/konusma/mehmet-vecdi-gonul-22-2005-03-22-gazilerimizin-durumu-hakkinda > Mehmet Vecdi Gönül (AK Parti), 22 Mart 2005 tarihinde TBMM Genel Kurulu, 73. Birleşim oturumunda konuştu (gündem: GAZİLERİMİZİN DURUMU HAKKINDA); konuşma 1.219 kelime. ## Konuşma metni (tutanaktan) MİLLÎ SAVUNMA BAKANI MEHMET VECDİ GÖNÜL (Kocaeli) - Sayın Başkan, sayın milletvekilleri; Cumhuriyet Halk Partisi Manisa Milletvekili Sayın Ufuk Özkan'ın gündemdışı konuşmasıyla ilgili olarak söz almış bulunuyorum; hepinizi saygıyla selamlıyorum. Konuşmama başlamadan önce, Sayın Özkan'a, bu hassas konuyu gündeme getirdiği ve Yüce Meclise açıklama fırsatını bana verdiği için teşekkür ediyorum. Ömürlerinin baharında bu vatan ve bu bayrak için hayatlarını, gözlerini kırpmadan feda edenler için konuşmak ve onlar için bir şeyler yapabildik diyebilmek fevkalade zor. Bilhassa, onların uğruna hayatlarını verdikleri Albayrağımıza saygısızlığın en büyüğüne teşebbüs edildiği bu günlerde, bu konuşmayı yapmak daha zor. Bu teşebbüsü nefretle, hiddetle ve lanetle kınıyorum. Sayın milletvekilleri, gazilerimizle ilgili düzenlemeler, şehitlerimizle ilgili düzenlemeler iki kısımda mütalaa edilebilir: Bunlardan birinci bölümü, İstiklal Savaşı, Millî Mücadele gazileri, Kore'de fiilen savaşa iştirak edenler ve Kıbrıs'ta fiilen görev alanlardır. İkinci bölümü ise, terörle mücadelenin şehit ve gazileridir. İstiklal Savaşı şehit ve gazileri -kayıtlı olarak- 147 326'dır, Kore şehit ve gazileri 21 980, Kıbrıs şehit ve gazileri ise 38 182'dir. Böylece, bu birinci bölümdeki şehit ve gazi miktarı toplam 206 877'dir. Bunlarla ilgili olarak, verilen birinci imkân maaş imkânıdır; bu, 5 000 göstergenin katsayıyla çarpımıdır ki, bugün 200 Yeni Türk Lirası civarında bir maaş yapmaktadır. Bugün için, 42 592 gazi, 10 302 gazi eşi Emekli Sandığından şeref aylığı almaktadır. Bu gösterge rakamının 6 000'e çıkarılmasıyla ilgili teklif Yüksek Meclisimize sunulmuştur. Arz ettiğim gibi bu miktar bir geçim miktarı değil, şeref aylığıdır. Bunun yanında, verilen ikinci imkân, gazilerimize, şehitlerimizin eşlerine, Devlet Demiryolları, Denizcilik Bankası iç hatları vasıtalarında birinci mevkide ve belediye vasıtalarında ücretsiz seyahat etmedir. Bir başka husus, sağlık hizmetlerinden ücretsiz faydalanma hakkıdır. 1005 sayılı Kanun kapsamına girenler ile bunların eşleri, dul eşleri, genel ve katma bütçeli daire, idareye ait ve bağlı hastanelerde ücretsiz tedavi edilebilmektedirler. Ayrıca, bu tedavi kurumlarında dışarıdan alacakları ilaç bedelleri de devlet tarafından ödenmektedir. Bunun dışında bir dördüncü hak olarak, bu şehitlerimizin eşleri ve gazilerimiz, TEDAŞ'tan aldıkları elektriğe yüzde 40 daha ucuz bir bedel ödemektedirler. İkinci grup gazi ve şehitlerimiz, terörle mücadele ederken şehit düşenler ve gazi olanlardır. Bunlarla ilgili, 2330 sayılı Kanun kapsamına giren ve tedavi giderleri herhangi bir kurum ve kuruluşça karşılanmayan yaralıların, sakatların tedavi giderleri, devlet, üniversite, Sosyal Sigortalar Kurumu hastaneleri ile asker hastanelerinde ücretsiz yapılmaktadır. Bunların eksilen vücut organları, yurtiçi veya yurt dışında, en son teknik usullere göre yapılması mümkün olan sunileriyle tamamlatılmakta ve gerekirse tamir ettirilmekte ve yenisi yapılmaktadır. Yaşamak için gerekli hareketleri yapmaktan aciz olanlar, yani, felçli olanlar için ise, kimsesizler, kamu kurum ve kuruluşlarına ait, bunlar bulunmadığı takdirde özel rehabilitasyon ve bakım merkezlerinde, yurtlarda ve huzurevlerinde, parasız olarak ve masrafları devlet tarafından karşılanmak üzere barındırılmakta, bakılmakta ve tedavileri yapılmaktadır. Herhangi bir uzvunu veya uzuv duygusunu kaybedenlerin, ilgili komutanlık tarafından her türlü himaye ve bakımları bizzat sağlanmaktadır. Sakat kalan personelin maddî haklarına gelince, Silahlı Kuvvetler mensuplarına, yurt içinde ve yurt dışında görevlerini ifade ederken veya bu sıfatı kalkmış olsa bile, bu görevlerini yapmalarından dolayı terör eylemlerine muhatap olarak, yaralanarak sakat kalmaları halinde, malul personele, en yüksek devlet memuru brüt aylığının, ekgösterge dahil, 100 kat tutarının, maluliyet derecesine göre yüzde 25'inden yüzde 75'ine kadar nakdî tazminat ödenmektedir. Yaşamak için gerekli hareketleri yapmaktan aciz ve hayatını başkasının yardım ve desteğiyle sürdürebilecek şekilde malul olanlara ise, en yüksek devlet memuru brüt aylığının, ekgösterge dahil, 200 katı tutarında tazminat ödenmektedir. Malul subay, assubay ve uzman çavuşlar, sakatlık halinde görevlerine devam etme isteğinde bulunurlarsa, Türk Silahlı Kuvvetlerinde görev yapamaz raporu ve organ kaybı bulunmasına rağmen, kendi görevlerinde devam etmek isteyenler, mevcut statüleriyle istihdam edilmekte ve istihdam edilen personelin bu durumlarını belgelemeleri halinde, görev tahsisiyle birlikte, Türk Silahlı Kuvvetlerinde görev aldığı sürece Türk Silahlı Kuvvetlerinin lojmanlarından istifade edebilmektedirler. Bu Kategoridekilere Maaş Bağlanması: 2330 sayılı Nakdi Tazminat ve Aylık Bağlanması Hakkında Kanun maddesi kapsamına girer bunlar ve sakatlanarak bağlı oldukları sosyal güvenlik mevzuatına göre emekliye sevk edilenlere görev malullüğü aylığı bağlanmaktadır. Bu madde gereğince, ilgili sosyal güvenlik kurumlarınca, kendi mevzuatlarına göre bağlanan aylıklar yüzde 25 artırılarak ödenmektedir. Herhangi bir sosyal güvenlik kurumuna tabi olmayanların sakat kalmaları halinde, öğrenim durumlarına göre -öğrenimi bulunmayanlar ilkokul mezunu sayılırlar- derece ve kademesi üzerinden, 5434 sayılı Kanun hükümlerine göre, Türkiye Cumhuriyeti Emekli Sandığınca, görev malullüğü aylığı yüzde 25 artırılarak bağlanmaktadır. Maaşa bağlanan malul personelin vefatı halinde ise dul ve yetimlerine maaş bağlanmaktadır. Maaş bağlanan hak sahipleri vergi iadelerini maaş aldıkları bankalardan almaktadırlar. Bağlanan aylıklar her yıl kademe ilerlemesi, her üç yılda bir de derece ilerlemesi suretiyle maaş artırımına ve terfie tabi tutulmaktadır. Bunun yanında, başkasının yardım ve desteği olmadan, yaşamak için gereken hareketleri yapamayacak derecede malul olanlara, asgarî ücretin net tutarı, aylıklarıyla birlikte ayrıca ödenmektedir. Emekli İkramiyesi Verilmesi: Yaşamak için gerekli hareketleri yapmaktan aciz ve hayatını başkasının yardım ve desteğiyle sürdürebilecek şekilde malul olanlara, en yüksek devlet memuru brüt aylığı -ekgösterge dahil- üzerinden, bunun dışında malul kalanlara, mevcut aylıkları üzerinden otuz yıl hizmet yapmış gibi, ayrıca, emekli ikramiyesi ödenmektedir. Harp ve vazife malullerine, ayrıca, tütün ve alkollü ürünlerin satış bedellerinden de pay verilmektedir. Diğer taraftan, bu sınıfa giren gazi ve malullere ve şehit yakınlarına öğrenim yardımı da yapılmaktadır. Malul personelin öğrenim görmekte olan çocuklarına burs verilmektedir. Türk Silahlı Kuvvetlerinde görev yapamaz kararı alarak malulen emekliye ayrılan üyeler, hizmet sürelerine bakılmaksızın, malul oldukları tarihten itibaren iki yıl içerisinde, göreve devam edenler ise müracaatları tarihinden itibaren OYAK konut kredisinden de istifade etmektedirler. Kamu konutlarından yararlanma ve kira yardımı da ayrıca yapılmaktadır. 3713 sayılı Terörle Mücadele Kanununun 21 inci maddesinin (b) fıkrasına göre, kamu konutlarından yararlanmaktayken malul olanlar olay tarihinden itibaren bir yıllık süreyle lojmanda oturabilmekte, bir yıllık süre sonunda da ikametgâh olarak kullanacakları yurt içindeki gayrimenkullerin on yıllık kiralarını devlet ödemektedir. Toplu konut kredi verilmesi halleri ise, maaş bağlanan malulün kendisine, malulün kendisi hayatta değilse maaş bağlanan dul eşine, eşi hayatta değilse veya evlenmişse maaş bağlanan çocukları müştereken bir krediden faydalanabilmektedirler. Ayrıca, malul ve sakatlara gümrüksüz araç ithal edilme imkânı, bu kategoride bulunan gazilerimize ve malullerimize tanınmaktadır. Diğer taraftan, malullerimiz ve sakatlanmış askerî personel, erbaş ve erlerin kendisi yanında yakınlarından birisi, çalışabilir durumda olanların kendileri, özel sektörde iş verilmesi konusunda hak sahibidirler. Diğer taraftan, Gelir Vergisine göre sakatlık indiriminden istifade etmektedirler. Mehmetçik Vakfından toplu para ödenmektedir. Diğer taraftan, sakat personele, malul, gazi, şehit rozeti verilmekte; askerî hastanelerden yardım almaktalar; eğer, tedavilerinde herhangi bir sıkıntıları olursa, Millî Savunma Bakanlığı veya Emekli Sandığı kaynaklarından istifade etmektedirler. Gazilerimize ve malullerimize, askerî okullara girişte, ilave kontenjan da uygulanmaktadır. Bunların çocukları, askerî okullarda, özel kontenjandan istifade edebilmektedir. Bir başka, verilen imkân da, kendisinden sonra gelen kardeşi, askere gitmeyi arzu etmezse, onun askerlik hizmeti de kaldırılmaktadır; yani, bir aileden, bir şehit, bir gazi olması halinde, ikinci evlat, askerlik hizmetinden -kendisi arzu etmezse- muaf tutulabilmektedir. Yüksek Öğrenim Kredi ve Yurtlar Kurumu Genel Müdürlüğüne bağlı yurtlardan, gazilerin ve şehitlerin çocukları, ücretsiz istifade edebilmektedirler. Diğer bir imkân da, hepinizin belki bildiği, Bilkent'teki rehabilitasyon merkezinin getirdiği imkândır. Burada, malullerimiz, gazilerimiz, en ileri ölçüde, belki dünyanın en iyilerinden, bir tedavi imkânından istifade edebilmektedirler. Gene, bu grupta bulunan şehitlerimizin aileleri ve gazilerimiz, diğer gruptakiler gibi, elektrikte, yüzde 40 bir tenzilattan istifade etmektedirler. Ayrıca, son olarak arz edeceğim, şehitler, dul ve yetimlerin Türkiye hududu içerisindeki meskenleri mesken vergisinden de muaf tutulmaktadır. Sayın milletvekilleri, görüldüğü gibi, gazi ve şehit yakınlarına verilen bu haklar, kanunlara dayanılarak ve Yüce Meclisimizin -sizler tarafından verilmiş bulunan- kararları sonucu sağlanmıştır. Bu sebeple, şehitlerimize, gazilerimize, malullerimize, Yüce Meclisimizin gösterdiği bu ihtimama, gerek sizlere gerekse sizden önce bu ihtimamı gösteren değerli milletvekillerimize şükranlarımı sunuyorum; ancak, zannediyorum hep beraber kabul ederiz ki, bütün bu yaptıklarımız, yapmaya çalıştıklarımız onların hatırası önünde bir hiç mesabesindedir. Hepinizi saygıyla selamlıyorum. (Alkışlar) --- **Kaynak gösterme:** Mehmet Vecdi Gönül (AK Parti, Kocaeli). “Gazilerimizin durumu hakkında”. TBMM Genel Kurulu, 73. Birleşim tutanağı, 22 Mart 2005. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/konusma/mehmet-vecdi-gonul-22-2005-03-22-gazilerimizin-durumu-hakkinda (erişim: 1 Kasım 2026). Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.