# Nüfus hizmetleri kanun tasarısı s.s 1123) - **Tür:** Genel Kurul konuşması (TBMM 22. Dönem) - **Konuşmacı:** Mehmet Vecdi Gönül (AK Parti, Kocaeli) - **Yer:** TBMM Genel Kurulu, 91. Birleşim - **Tarih:** 20 Nisan 2006 - **Gündem:** NÜFUS HİZMETLERİ KANUN TASARISI S.S 1123) - **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/konusma/mehmet-vecdi-gonul-22-2006-04-20-nufus-hizmetleri-kanun-tasarisi-s-s-1123 > Mehmet Vecdi Gönül (AK Parti), 20 Nisan 2006 tarihinde TBMM Genel Kurulu, 91. Birleşim oturumunda konuştu (gündem: NÜFUS HİZMETLERİ KANUN TASARISI S.S 1123)); konuşma 966 kelime. ## Konuşma metni (tutanaktan) MİLLÎ SAVUNMA BAKANI MEHMET VECDİ GÖNÜL (Kocaeli) - Ben de saygılar sunuyorum Sayın Başkan. Değerli milletvekilleri, Nüfus Hizmetleri Kanunu Tasarısının Genel Kurulda görüşülmesi sebebiyle huzurunuzda söz almış bulunuyorum; hepinizi saygıyla selamlıyorum. Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; sizlerin de malumları olduğu gibi, kamu düzeninin temel dayanağını oluşturan nüfus kayıtlarının tutulması ve sürekliliğinin sağlanmasına ilişkin düzenleme, Türk Kanunu Medenisi ve 1587 sayılı Nüfus Kanunuyla yapılmıştır. 1 Eylül 1974 tarihinde yürürlüğe giren ve halen yürürlükte bulunan 1587 sayılı Nüfus Kanununun yürürlüğe girdiği tarihten bugüne kadar, nüfus personeli, nüfus hizmetleri alanında çok önemli ve faydalı çalışmalarda bulunmuştur; ancak, söz konusu kanunların yayımından günümüze kadar, gerek dünyada gerekse ülkemizde meydana gelen hızlı sosyal, teknik ve ekonomik gelişmeler, mevzuatta değişiklik yapılmasını mecburî hale getirmiştir. Bu amaçla, günümüzün teknolojik gelişmeleri ve 4721 sayılı Türk Medeni Kanununun getirdiği yenilikler göz önüne alınarak, yeni Nüfus Hizmetleri Kanunu Tasarısı Yüce Meclisin tasviplerine sunulmuştur. Söz konusu olan tasarıda yer alan yeni ve önemli hükümler şöyle özetlenebilir: 1- Bütün kamu kurum ve kuruluşlarınca, kişiyle ilgili yapılan işlemlerde nüfus kayıtlarının esas alınması, 2- Türkiye'de oturan yabancıların nüfus kayıtlarının da vatandaşlar gibi, ama, değişik şekliyle tutulması, 3- Kişilerin beyanı esas alınarak, ikamet adreslerinin nüfus kayıtlarıyla beraber tutulması, 4- 18 yaşından büyük ve bulunmuş zihinsel özürlü kişilerin tescilinde istisnaî ve kolaylık sağlayan hükümlerin yürürlüğe girmesi, 5- Tanınan çocukların, baba hanelerine, baba soyadlarıyla tescil edilmesi, 6- Köylerde resmî tabip veya sağlık kuruluşu varsa, ölüm tutanaklarının resmî tabip veya sağlık kuruluşu yetkililerince düzenlenmesi, 7- Din değişikliği taleplerinin, kişinin beyanına uygun olarak düzenlenmesi, 8- Aynı konuya ilişkin nüfus kaydının düzeltilmesi davalarının bir defaya mahsus olarak açılabilmesi, 9- Nüfus müdürlüklerinin, temyiz işlemlerinde her türlü harç ve mahkeme masraflarından muaf tutulması, 10- Herhangi bir işlem sebebiyle gerçekdışı beyanda bulunanlar hakkında hapis cezası verilmesi, 11- Kimlik paylaşımı sistemi ve Türkiye Cumhuriyeti kimlik numarası uygulamasının esas ve usullerinin bu kanunla belirlenmesi, 12- Doğum sebebiyle verilecek cüzdanlardan değerli kâğıt bedelinin alınmaması ve nihayet, yurt dışında yaşayan vatandaşlarımızın nüfus cüzdanlarının postayla ikamet adreslerine gönderilebilmesi. Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; tasarıyla getirilen bir başka düzenleme de ulusal adres veri tabanı oluşturulmasına ilişkin yeni düzenlemedir. İkametgâh bilgilerinin sağlıklı bir şekilde tutulması sayesinde kurumlararası iletişimin sağlanması, seçmen kütüklerinin oluşturulması ve ikametgâh belirleme ve nüfus sayımının kaldırılması gibi birçok hizmetin sağlıklı bir şekilde yürütülmesine böylece imkân tanınmış olacaktır. Adres bilgilerinin toplanıp depolanması, nüfus hareketlerinin izlenmesiyle çok yakından ilgilidir. Adres kayıtlarının sağlıklı bir şekilde tutulması, okul, hastane gibi temel devlet yatırımlarının sağlıklı bir şekilde planlanmasına ve gerçekleşmesine de katkı sağlayacaktır. Sayın milletvekilleri, diğer taraftan, nüfus hizmetleri, e-devlet uygulamasının temelidir. Bu çerçevede, Türkiye Cumhuriyeti kimlik numarası, vatandaşın kendisini tanıtabilmesi ve devletin de vatandaşı tanıyabilmesinin ilk uygulaması olmuştur. Ülkemiz özelinde, geliştirilecek çözümlerde, MERNİS veri tabanının kurumlar arasında sağlanacak entegrasyona yardımcı olacağı ve bu sayede, e-devlet dönüşümünde çok önemli katkılar yapacağı aşikârdır. Ayrıca, İçişleri Bakanlığınca geliştirilen kimlik paylaşımı sisteminde, adres paylaşım sisteminin de dahil edilmesiyle, vatandaşlarımızın kimlik bilgileri ile adreslerinin kurumlar arasında paylaşımı mümkün olacak ve bu sağlanacaktır. Türkiye Cumhuriyeti vatandaşlarına tahsis edilmiş olan Türkiye Cumhuriyeti kimlik numarası, tek anahtar olabilme özelliğiyle, e-devlet uygulamasının merkezinde önemli bir yer almış olacaktır. Bu sebeplerle, tasarıda, kurumların mevzuatlarında iki yıl içerisinde Türkiye Cumhuriyeti kimlik numarası kullanımına yönelik düzenleme yapılması öngörülmüştür. Verilerin elektronik olarak kolay işlenmesi, kamu ve özel sektöre ve kişilere birçok yararlar sağlamaktadır. Mal ve hizmetlerin kolay üretilmesi ve kullanılmasının yanı sıra bankacılık, sağlık, güvenlik, vergi ve eğitim gibi her alanda kişisel verilerin kullanımı mecburî ve faydalı bir hale gelecektir. Bu meyanda, kişilik haklarının korunması da çok önemlidir. Bu taslakta, bu prensipler göz önünde bulundurulmuştur. Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; bugün, MERNİS veri tabanında yer alan demografik bilgiler, devletin, gerek kaynak planlaması sırasında gerekse hizmet başarı kriterleri oluşturulduğunda esas teşkil edecek önemli bilgiler olduğundan, bu bilgilerin devamlı bir şekilde geliştirilmesi de bir mecburiyet halinde karşımızda bulunmaktadır. Bu anlamda, MERNİS, sadece bir projenin değil, Türkiye Cumhuriyeti ilelebet yaşadığı müddetçe devam edecek olan bir hizmetin adı şeklinde planlanmıştır. Bu bakımdan, MERNİS veri tabanının güncelliğinin, güvenirliğinin ve güvenliğinin sağlanması, devlete duyulan güven ve itimadın da bir icabıdır. Değerli milletvekilleri, amme faaliyet ve hizmetlerinin yürütülürken hizmet sunan kurum ve kuruluşların, hizmetin muhatabı olan fertlere, hatasız ve herhangi bir şüpheye mahal bırakmayacak şekilde tarif ve tasvir etmesi lazım. Hizmetin hakkıyla yürütülebilmesi için, bu, bir mecburiyettir. Nüfus kayıtlarının elektronik ortamdaki mevcudiyeti, kamu hizmetlerinin sunulmasında nüfus bilgilerinin önemi nedeniyle, diğer kamu kurum ve kuruluşlarının elektronik ağ ortamına geçme projeleri için de bir altyapıyı ifade edecek ve teşkil edecektir. Görüşülmekte olan Nüfus Hizmetleri Kanunu Tasarısının Yüce Heyetinizin tasvipleriyle kanunlaşması halinde, nüfus hizmetlerinde zamandan tasarruf sağlanması, maliyetin düşmesi, verimliliğin artması, kırtasiyeciliğin azalması, hem kamu hem de vatandaş için karar almada kolaylık ve hızın sağlanması, vatandaşın kamuyla olan işleri de kısa sürede doğru bilgiye ulaşımı da temin edilmiş olacaktır. Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; tasarıyla getirilen bir diğer yenilik de, hizmeti vatandaşın ayağına götürmeyi sağlayacak olan nüfus şefliklerinin kurulmasıyla ilgili husustur. Kurulacak olan şeflikler, hem nüfus personelinin sadece ilçe merkezlerinde toplanmasını engelleyeceği gibi hem de ilçe düzeyinde belirli merkezler kurulmak suretiyle hizmetin halkın ayağına götürülmesi ve adres kayıtlarının güncel olarak tutulabilmesini temin edecektir. Böylece, yapılan düzenleme, vatandaşın, ilçe merkezinde, nüfusla ilgili herhangi bir işlem için gidip gelmek suretiyle zaman, para ve emek harcayarak yapacağı masrafları ortadan kaldırarak millî ekonomiye de vatandaşın ekonomisine de fayda sağlayacaktır. Muhterem milletvekilleri, Sayın Başkan; yüzyılımızın hızla gelişen ve değişen teknolojisi ülkelerarası nüfus hareketlerinin büyük bir hızla artmasına ve yoğunlaşmasına sebep olmuş, uluslararası ilişkiler çok gelişmiş ve yoğunluk kazanmıştır. Artan nüfus hareketlerine paralel olarak da, yabancıların kişisel hallerine ilişkin birçok işlemler yapılmaya başlanmıştır. Bu sebeplerle, birçok ülkede olduğu gibi, Türkiye'de de, ikamet eden yabancıların kayıtlarının tutulması ihtiyacı meydana çıkmış; tasarıda, bu yönde de, bu ihtiyacı karşılayacak düzenlemeler yapılmıştır. Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; kanun tasarısının komisyonda ve Genel Kurulumuzda görüşülmesi sırasında katkı ve destek sağlayan ve sağlayacak olan tüm milletvekili arkadaşlarıma huzurlarınızda teşekkür ediyorum. Tasarının, nüfus idaremizdeki gelişme ve atılımın devlet ile vatandaş arasındaki bağı daha da güçlendireceği inancıyla, hayırlara vesile olmasını diliyor; hepinizi, yeniden, saygıyla selamlıyorum. (AK Parti sıralarından alkışlar) --- **Kaynak gösterme:** Mehmet Vecdi Gönül (AK Parti, Kocaeli). “Nüfus hizmetleri kanun tasarısı s.s 1123)”. TBMM Genel Kurulu, 91. Birleşim tutanağı, 20 Nisan 2006. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/konusma/mehmet-vecdi-gonul-22-2006-04-20-nufus-hizmetleri-kanun-tasarisi-s-s-1123 (erişim: 1 Kasım 2026). Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.