# Türkiye cumhuriyeti anayasasının bazı maddelerinin değişiklik yapılması hakkında (s.s.497) - **Tür:** Genel Kurul konuşması (TBMM 23. Dönem) - **Konuşmacı:** Mehmet Vecdi Gönül (AK Parti, İzmir) - **Yer:** TBMM Genel Kurulu, 95. Birleşim - **Tarih:** 26 Nisan 2010 - **Gündem:** TÜRKİYE CUMHURİYETİ ANAYASASININ BAZI MADDELERİNİN DEĞİŞİKLİK YAPILMASI HAKKINDA (S.S.497) - **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/konusma/mehmet-vecdi-gonul-23-2010-04-26-turkiye-cumhuriyeti-anayasasinin-bazi-maddelerinin-degisiklik-yapilmas-2 > Mehmet Vecdi Gönül (AK Parti), 26 Nisan 2010 tarihinde TBMM Genel Kurulu, 95. Birleşim oturumunda konuştu (gündem: TÜRKİYE CUMHURİYETİ ANAYASASININ BAZI MADDELERİNİN DEĞİŞİKLİK YAPILMASI HAKKINDA (S.S.497)); konuşma 467 kelime. ## Konuşma metni (tutanaktan) MİLLÎ SAVUNMA BAKANI MEHMET VECDİ GÖNÜL (İzmir) – Sayın Başkanım, teşekkür ediyorum gerek konuşmacılara gerek soru soranlara. Önce, müsaade ederseniz, Sayın Atılgan’ın ve Sayın Göksel’in iki sorusu vardı, onlardan başlamak istiyorum. Her şeyden evvel bu son iki madde hukuk devleti bakımından önemli bir adımdır, bunu zannediyorum Sayın Atılgan da kabul ettiler, Sayın Göksel de kabul ettiler. Bu adımın atılması aslında bu iki maddeyle olmadı, daha önce yüce Meclisin kabul ettiği 145’inci maddeyle oldu. 145’inci madde “askerî hizmetin gerekleri” ibaresini oradan çıkartmıştı. 145’inci madde temel maddedir, oradan çıkınca bu iki maddeden de çıkartmak mecburiyeti hâsıl oldu. Bunun da temelinde Anayasa Mahkemesinin 7/5/2009 tarih, esas 159, 62 sayılı kararı; 9, 138 ve 140’ıncı maddelerdeki düzenlemeler gereğince adli ve idari yargı için öngörülen yargı bağımsızlığının askerî yargı için de geçerli olduğunun vurgulanmasıdır. Demek ki burada yaptığımız düzenlemeyle bundan sonraki kanuni düzenlemelerin zeminini hazırladık. Sayın Atılgan’ın sorusuna gelince de: Bu kararın çıkacağı müzakerelerden anlaşılmıştı zaten. O tarihten itibaren yeni askerî adli teşkilat nasıl olacaktır? Orada da Yüksek Hâkimler-Savcılar Kurulu gibi bir kurulun teşekkülü hazırlık hâlinde, bir sonuca ulaşmak üzeredir, daha tasarı hâline gelmemiştir ama hazırlık hâlinde, sonuca ulaşmak üzeredir. Tabii bu ibare çıkmadan evvel de askerî yargı elbette en hassas şekilde, en uygun şekilde kararlar almaktaydı, yani bu ibare çıkmadan önce ve çıktıktan sonra diye bir tarih düşmek yanlıştır. Askerî yargı tarafsız ve hakikaten konularına hâkim bir şekilde kararlarını almaktaydı ama biz burada yapılan işlemle, eğer tasviplerinize mazhar olursa, 145’inci madde tasviplerinize mazhar oldu, daha da hukuk devletine, hukuk düzenine uygun bir şekil kazandırmış olacağız. Diğer konulara gelince, tersinden başlayayım müsaade ederseniz. Sayın Paksoy’un sorduğu bedelli askerlikle ilgili, evvelsi gün de arz etmiştim ki benim görüşlerim devamlı “1111 sayılı Kanun’un 10’uncu maddesi” şeklindedir çünkü meri kanun varken o kanunu uygulamak zorunda olan bir Bakan olarak başka bir şey söylemem mümkün değil. “Sayın Başbakan ne derse o olur.” şeklinde hiçbir ifade benden sâdır olmamıştır. Nitekim, Milliyet gazetesinin metnini okursanız, üzerindeki başlıkla farkın çok çarpıcı olduğu görülecektir. Sayın İnan “Şimdiye kadar kaç Anayasa maddesi değişti?” diye sordu. Benim bildiğim kadarıyla seksen altı madde değişti. Yani ilk defa değişiklik yapılmıyor. Haklısınız, yani o zamandan bu zamana elbette fırsat oldukça değiştirilmiş. Sayın Işık “PKK’nın tırmanması…” Tabii, çok istihbarat raporları var. Bunların bir kısmı basına da intikal etmiş ama sizlerin de çok iyi bildiği gibi mevsimlik bir tırmanma zaten bekleniyor. Yani kış aylarında yapamadıklarını yaz aylarında yapmakta oldukları, zaman içerisinde hep belirtiliyor. Sayın Uslu uzlaşmadan bahsediyor. Uzlaşmadan elbette herkes memnun olacaktır. Keşke, uzlaşmanın ötesinde konsensüs, mutabakat olsa bunun daha da iyi olması beklenir. Uyuşmazlık Mahkemesine gidiş, maalesef bizim idari inisiyatifin elinde değil. Bunun yargısal olarak Uyuşmazlık Mahkemesine gitmesi lazım ve bunların, Uyuşmazlık Mahkemesine nelerin gideceğini de Anayasa tayin etmiş. Mesela, Sayıştay, yüksek yargı diye Anayasa Mahkemesinde yer almasına rağmen Uyuşmazlık Mahkemesine gidememektedir. Hangi mahkemelerin gideceği bellidir. Benim tespit edebildiklerim bu kadar Sayın Başkan. Saygılarımla arz ediyorum. --- **Kaynak gösterme:** Mehmet Vecdi Gönül (AK Parti, İzmir). “Türkiye cumhuriyeti anayasasının bazı maddelerinin değişiklik yapılması hakkında (s.s.497)”. TBMM Genel Kurulu, 95. Birleşim tutanağı, 26 Nisan 2010. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/konusma/mehmet-vecdi-gonul-23-2010-04-26-turkiye-cumhuriyeti-anayasasinin-bazi-maddelerinin-degisiklik-yapilmas-2 (erişim: 29 Ekim 2026). Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.