# Gap projesinin son durumu hk.

- **Tür:** Genel Kurul konuşması (TBMM 22. Dönem)
- **Konuşmacı:** Mehmet Vedat Melik (CHP, Şanlıurfa)
- **Yer:** TBMM Genel Kurulu, 11. Birleşim
- **Tarih:** 27 Ekim 2004
- **Gündem:** GAP PROJESİNİN SON DURUMU HK.
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/konusma/mehmet-vedat-melik-22-2004-10-27-gap-projesinin-son-durumu-hk

> Mehmet Vedat Melik (CHP), 27 Ekim 2004 tarihinde TBMM Genel Kurulu, 11. Birleşim oturumunda konuştu (gündem: GAP PROJESİNİN SON DURUMU HK.); konuşma 735 kelime.

## Konuşma metni (tutanaktan)

MEHMET VEDAT MELİK (Şanlıurfa) - Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; hepinizi en derin saygılarımla selamlıyorum.

Değerli arkadaşlar, kırk yıldır halkımızın büyük özverisi ve şimdiye kadar gelen bütün hükümetlerin de olağanüstü çabalarıyla girmeye çalıştığımız Avrupa Birliğiyle ilgili Türkiye ilerleme raporunun ülke genelinde yarattığı iyimser havadan sonra belki de bu tür konuşmalar yapanlar için Türkçemizde çok güzel özdeyişler vardır; ancak, güneşin önüne perde çekilemeyeceği için, acı da olsa gerçeklerle yüz yüze gelmeliyiz ki, sorunlarımızı çözme yolunda adımlar atabilelim.

Değerli milletvekilleri, hani bizim bir GAP Projemiz vardı; ülkemizin yaklaşık 80 000 kilometrekaresini kapsayan, cumhuriyet tarihimizin en büyük bölgesel kalkınma planı olan Güneydoğu Anadolu Projesi vardı; ne oldu bu projeye? Bu hükümet iki yıldır bu projeyle ilgili ne yaptı veya ne söyledi? İçinizden bilen veya duyan varsa lütfen bize anlatsın. Çünkü, bunun cevabını yalnız bölge halkı değil bütün Türk Halkı öğrenmek istiyor; ama, isterseniz önce ben söyleyeyim. İki yıldır bu hükümet GAP Projesiyle ilgili ne bir tek şey söyledi ne de bir tek şey yaptı. Çünkü, AK Parti İktidarı bu projeye inanmamakta, belki de önemini kavrayamamaktadır; ancak, kesin olan bir şey var ki, o da, bu hükümetin bu projeyi önemsemediği ve ilgi duymadığıdır. Eğer ilgi duymuş olsaydı -en basit bir örneğini vereceğim sizlere- iki yıl içerisinde GAP idaresiyle ilgili bir teşkilatlanma kanununu Meclise getirir veya en azından 6 Kasım günü süresi dolacak olan ve GAP Bölge Kalkınma İdaresinin çalışmalarını düzenleyen kararnameyle ilgili bir çalışma yapar, bunu da yapamıyorsa Mardin Milletvekilimiz Sayın Muharrem Doğan tarafından hazırlanan ve şu anda sıra bekleyen yasa taslağına destek vererek bir an önce gündeme getirirdi; ama, değerli arkadaşlar, belki de bizim bilmediğimiz ve kamuoyuna açıklanmasına gerek duyulmayan başka meseleler vardır; çünkü, bizim hükümetlerimizde birçok anlaşma ve kararları gizleme alışkanlığı vardır. Tarihimiz boyunca, yalnız bu hükümet değil, birçok hükümet, olayları, meselenin gerçek sahibi olan Türk Halkından gizlemişlerdir.

Değerli arkadaşlar, ancak, akla şu soru gelmektedir: Acaba, tarımsal sulama anlamında gerçekleşme oranı yüzde 13'lerde olan GAP Projesinde yeni alanların sulamaya açılabilmesi için, Avrupa Birliğinin Türkiye İlerleme Raporunun bir bölümünü oluşturan, Türkiye'nin ortaklık perspektifinden doğan konuların veya sorunların işlendiği altkomisyon raporunun "Transnational Issues" başlıklı bölümünde belirtildiği gibi, GAP bölgesindeki su kaynaklarımızın kontrolü için uluslararası bir yönetimin karar vermesi mi beklenmektedir?

Değerli arkadaşlar, eğer, bu söylediklerime hükümet katılmıyorsa veya bunları doğru bulmuyorsa, o halde, lütfen, bizlere ve tüm kamuoyuna GAP Projesinin, özellikle sulama yatırımlarına yönelik düşünce ve projelerini anlatsınlar ki, bir daha, kimse, bu konuyla ilgili olarak Yüce Meclisi meşgul etmesin; yani, 57 nci Hükümet döneminde, çalışmaları yapılmış olan Suruç, Viranşehir, Ceylanpınar, Mardin-Kızıltepe ile Kralkızı-Dicle sulama projeleri ne aşamadadır? Bu projelere yabancı yatırımcılar teklif vermişler midir? Veya bu projeler, tozlu raflarda mı durmaktadır? Yoksa, 17 Aralık tarihi mi beklenmektedir? Yani, Türkiye'ye müzakere tarihi verilecek olursa, söz konusu sulama projelerinin yapılıp yapılmayacağı da Avrupa Birliğine mi sorulacaktır?! Çünkü, değerli arkadaşlar, şu anda GAP Bölgesindeki barajlarda, 1 000 000 hektar araziyi sulayabilecek suyumuz mevcutken, biz, ancak, 240 000 hektarını sulamaktayız.

(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)

BAŞKAN - Buyurun, Sayın Melik; toparlayabilir misiniz.

MEHMET VEDAT MELİK (Devamla) - Öyleyse, niçin sözünü ettiğimiz hazır sulama projelerini hayata geçirmiyorsunuz?

Değerli milletvekilleri, Ilısu Barajının da bitirilmesiyle birlikte, elektrifikasyondaki gerçekleşme oranı yüzde 95'leri bulacak olan GAP bölgesinde üretilen enerji, ülkenin her tarafında ve bütün sektörlerde kullanılmaktadır; yani, yapılan yatırım yalnız bölgeye yapılmamıştır. Şimdiye kadar, ülkemizdeki herhangi bir rafineride, herhangi bir turistik tesiste veya fabrikada elektrik kesintisi duydunuz mu veya herhangi bir tren, elektrik kesintisi nedeniyle durmuş mudur?

Şu ana kadar 16 milyar dolar harcandığı söylenen GAP Projesi kapsamında inşa edilen hidroelektrik santrallarından, 2003 yılı sonu itibariyle 400 milyar kilovatsaat elektrik elde edilmiştir ki, bunun parasal karşılığı da en az 20 milyar dolardır.

Şimdi, siz, Karadeniz Otoyoluna, Bolu Tüneline veya Esenboğa Havaalanına bir şekilde kaynak bulabiliyorsunuz; ama, verimliliği ve kârlılığı kendini kanıtlamış GAP Projesine dönüp bakmıyorsunuz bile.

Değerli arkadaşlar, hatırlarsanız, Sayın Başbakan, 2004-2005 öğretim yılını "haydi kızlar, okula" kampanyasıyla Şanlıurfa'da başlatmıştı. Ancak, okullar açıldığından bu yana kırkbeş gün geçmesine rağmen, Sayın Başbakanın "haydi" dediği kız çocuklarının büyük bir kısmı, kendi evlerinden uzak, Anadolu'nun değişik yerlerinde geçici tarım işçisi olarak aileleriyle birlikte çalışmakta ve çadırlarda yatmaktadırlar. Eğer, bu kız çocuklarımızı, gerçekten, okullarda ve aileleriyle birlikte mutlu yuvalarında görmek istiyorsak, gelin, GAP Projesine işlerlik kazandıralım ki, hiç olmazsa, bu insanlar, kendi köylerinde geçimlerini sağlayabilsinler.

(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)

MEHMET VEDAT MELİK (Devamla) - Son cümlem, Sayın Başkan.

BAŞKAN - Buyurun Sayın Melik.

MEHMET VEDAT MELİK (Devamla) - Ben, şimdi, Türkiye Büyük Millet Meclisini, Türkiye için çok önemli olan bu GAP Projesine tekrar sahip çıkmaya davet ediyor; hepinize saygılar sunuyorum. (Alkışlar)

---

**Kaynak gösterme:** Mehmet Vedat Melik (CHP, Şanlıurfa). “Gap projesinin son durumu hk”. TBMM Genel Kurulu, 11. Birleşim tutanağı, 27 Ekim 2004. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/konusma/mehmet-vedat-melik-22-2004-10-27-gap-projesinin-son-durumu-hk (erişim: 1 Kasım 2026).

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.
