# Devlet memurları kanunu ve türkiye cumhuriyeti emekli sandığı kanunu ile diğer bazı kanun ve kanun hükmünde kararnamelerde değişiklik yapılmasına dair kanun tasarısı (s.s.827)

- **Tür:** Genel Kurul konuşması (TBMM 22. Dönem)
- **Konuşmacı:** Mehmet Vedat Yücesan (CHP, Eskişehir)
- **Yer:** TBMM Genel Kurulu, 68. Birleşim
- **Tarih:** 9 Mart 2005
- **Gündem:** DEVLET MEMURLARI KANUNU VE TÜRKİYE CUMHURİYETİ EMEKLİ SANDIĞI KANUNU İLE DİĞER BAZI KANUN VE KANUN HÜKMÜNDE KARARNAMELERDE DEĞİŞİKLİK YAPILMASINA DAİR KANUN TASARISI (S.S.827)
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/konusma/mehmet-vedat-yucesan-22-2005-03-09-devlet-memurlari-kanunu-ve-turkiye-cumhuriyeti-emekli-sandigi-kanunu-i

> Mehmet Vedat Yücesan (CHP), 9 Mart 2005 tarihinde TBMM Genel Kurulu, 68. Birleşim oturumunda konuştu (gündem: DEVLET MEMURLARI KANUNU VE TÜRKİYE CUMHURİYETİ EMEKLİ SANDIĞI KANUNU İLE DİĞER BAZI KANUN VE KANUN HÜKMÜNDE KARARNAMELERDE DEĞİŞİKLİK YAPILMASINA DAİR KANUN TASARISI (S.S.827)); konuşma 802 kelime.

## Konuşma metni (tutanaktan)

CHP GRUBU ADINA MEHMET VEDAT YÜCESAN (Eskişehir) - Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; 827 sıra sayılı Devlet Memurları Kanunu ve Türkiye Cumhuriyeti Emekli Sandığı Kanunu ile Diğer Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Tasarısının 6 ncı maddesi üzerinde Cumhuriyet Halk Partisi Grubunun görüşlerini belirtmek üzere söz almış bulunuyorum; bu vesileyle, konuşmama başlamadan önce, Yüce Heyetinizi, Grubum ve şahsım adına saygıyla selamlıyorum.

Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; öncelikle, kadınlarımızın hak ve eşitlik isteklerini dile getirdikleri, sorunlarına dikkat çektikleri ve durumlarını dünya gündemine sundukları 8 Mart Dünya Kadınlar Gününü tekrar kutlamak istiyorum.

Evvelsi gün yaşanan olaylar hepimizi çok ciddî şekilde rencide etmiştir. Yaşanan üzücü olayların rahatsızlığını hepimiz derinden hissetmekteyiz. Ülkemize yakışmayan bu görüntüleri yaratan sorumluların cezalandırılmasını, bir daha bu tür olayların yaşanmamasını temenni ediyorum.

Değerli arkadaşlarım, dünyamız hızla değişmekte ve bu değişimin hızı giderek artmaktadır. Değişim rüzgârlarına paralel olarak, toplumsal gereksinimler de değişmekte ve farklılaşmaktadır. Takdir edeceğiniz üzere, toplumsal beklentilere karşılık verilmesi, gereksinimlerin karşılanması ve buna uygun hizmetlerin teşekkül edilmesi devletin aslî görevlerindendir.

Bu çerçevede, yasal mevzuatı güncellemek, çağın gereklerine ve gereksinimlerine uyarlamak zaruret arz etmektedir. Ancak, düzenlemeleri yaparken bazı hususların dikkate alınması gerekmektedir. Düzenlemeler, toplumu oluşturan kesimlerin fikirleri gözönüne alınarak, kolektif düşünce esasına göre yapılmalıdır. Aksi durumda, sadece bir tarafın görüşlerinin yansıdığı, kamu yararını gözetmeyen ve uygulamada sorunlarla karşılaşabilecek kanunlar yasalaşmış olacaktır.

Değerli arkadaşlarım, bu bakış açısıyla değerlendirildiğinde, 827 sıra sayılı kanun tasarısının, maalesef, eksik ve yetersiz yönleri bulunmaktadır. Komisyon görüşmeleri sırasında önergeyle tasarıya eklenen bazı konular başlıbaşına bir kanun tasarısı oluşturabilecek niteliktedir. Tasarı, bu yönüyle bile, bir bütünlük arz etmekten, beklentileri karşılamaktan uzaktır.

Toplumun tüm kesimlerini memnun edecek bir kanun hazırlamak, zorlu bir süreci gerektirmektedir. Bu çerçevede, yasal düzenlemelerde eksikliklerin ve yetersizliklerin olması doğaldır; ancak, bu eksiklikleri ve yetersizlikleri gidermek amacıyla yapılan uyarıları dikkate almak ve almamak, çeşitli kesimlerden gelen tepkileri gözardı etmek devlet ciddiyetiyle bağdaşmamaktadır.

Görüşmekte olduğumuz kanun tasarısının yetersizliklerini değerli arkadaşlarımla birlikte dile getirmekteyiz. Altını çizdiğimiz olumsuz etkileri irdelediğimiz zaman konuların objektif bir biçimde değerlendirilmesi en büyük beklentilerimizdir.

Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; tasarının 6 ncı maddesi, ülke kaynaklarının yıllardır israf edildiği önemli bir gider kalemiyle ilgilidir. Kamu kurumlarının taşıt ihtiyaçlarını düzenleyen bu madde kanayan bir yaramıza parmak basmaktadır.

Maddeyle, kamu kurumlarının taşıt ihtiyaçlarını hizmet alımı suretiyle karşılamaları öngörülmektedir; ancak, bu şekilde temini mümkün olmayan, ekonomik bulunmayan veya sağlık, savunma ve güvenlik gibi nedenlerle hizmet alımı suretiyle karşılanması uygun görülmeyen taşıtların diğer yollarla edinilebilmesine imkân tanımaktadır. Ayrıca, ekonomik olmayan taşıtların ekonomik olanlarıyla değiştirilmesi, resmî taşıtları kullanacak kamu görevlilerinin belirlenmesi için gerekli esas ve usullerin Bakanlar Kurulunca saptanması öngörülmüştür. Ayrıca, Bakanlar Kuruluna, hizmet alımı suretiyle edinilebilecek taşıtların cinsi, adedi, yaşı, hangi hizmetlerde kullanılacağı, kaynağı, yabancı menşeli olup olmayacağı ve diğer hususlar için esas ve usulleri belirlemesi yetkisi de verilmiştir.

Değerli arkadaşlarım, konsolide bütçeye dahil daire ve idarelerin toplam taşıt sayıları, KİT'leri ve belediyeleri de eklediğimizde 100 000'i aşmaktadır. Tüm bu araçların devlete maliyeti yüksek oranlarda seyretmektedir. Bunların akaryakıt, lastik, yağ, bakım, yıpranma gibi giderleri gözönüne alındığında anormal bir maliyet ortaya çıkmaktadır. Dünyadaki diğer ülkelerdeki duruma baktığımız zaman, gelişmiş ülkelerin birçoğunda kamu taşıtlarının sayısı ülkemizdeki sayıdan oldukça düşük seyretmektedir.

Değerli arkadaşlarım, burada dikkatinizi çekmek istiyorum. Japonya'da kamu taşıtlarının sayısı 10 000, İngiltere'de 12 000, Almanya'da 11 000 ve Fransa'da 9 000 civarındadır. 2005 yılında kamuya alınacak taşıt sayısı sınırlandırılmıştır. Bu amaçla, 2005 yılındaki alınacak taşıtların 2004 yılındaki alımları aşamayacağı şekilde düzenlemeye gidilmiş; araçlarda tasarruf yapma girişimlerinde bulunulmuştur. Bu girişimler olumludur; ancak, kamunun elindeki araç sayısı fazladır ve büyük bir kısmı, yaşı büyük, kullanımı ekonomik olmayan araçlardır.

Kamunun elindeki ekonomik olmayan araçlara, hem kullanılırken hem de bakım ve onarım için yüksek harcamalar yapılmaktadır. Bu harcama kalemlerinin önüne geçmek amacıyla, tasarının birtakım iyileştirmeler öngörmesi umut vericidir; fakat, bu düzenlemelerin yanı sıra, kamunun envanterindeki araçları sorgulaması gerekmektedir. Kamudaki araçlardan ihtiyaç fazlası olanlar mutlaka tespit edilmelidir.

Değerli arkadaşlarım, bu çerçevede, kurumlara tahsis edilen araçların gerekliliği hususu da irdelenmeli; lüzumsuz tahsislere son verilmelidir diyorum.

Diğer taraftan, geçmiş dönemlerdeki araçların alımlarının tetkiki zarurîdir. Usulsüz bir biçimde ve tamamen bireysel ihtiyaçlar gözetilerek yapılan alımlar sorgulanmalıdır. Yalnızca taşıt alımları değil, ulus olarak fedakârlık yaptığımız, zorluklara göğüs gerdiğimiz dönemlerde yapılan gereksiz harcamaların hepsi mercek altına alınmalı, ilgililerden hesap sorulmalıdır.

Geçmişteki uygulamaları incelerken, gelecekte olabilecek muhtemel suiistimallere karşı da gerekli tedbirleri almak zorundayız. Özellikle hizmet alımına ilişkin prosedürlerin sağlıklı işlemesi, alım sürecinin şeffaf ve kamuya açık bir biçimde yürütülmesi sağlanmalıdır. Hizmet alım sürecinde, yandaş kollama, belli kesimleri kayırma türünden yaklaşımlara kesinlikle ve kesinlikle izin verilmemelidir. Bu hususla ilgili sıkı bir denetim mekanizması tesis edilmelidir.

Değerli milletvekili arkadaşlarım, ekonomik olarak zorunlu bir süreçten geçmekteyiz ve çok zorlu günler beklemektedir. Kâğıt üzerinde her şey iyi görünmesine rağmen, halkımız halen sıkıntı içerisinde. Ekonominin yapısal sorunları düzelmemiştir. Halen kayıtdışı ekonomi sürmekte, vergi toplanamamakta, borçlarımız ise artmaktadır. Böylesi bir durumda, en azından, kamudaki gereksiz harcamaları azaltarak, kaynaklarımızı daha etkin kullanmalı ve düzenlemeleri hayata geçirmede ve hayata geçirme sürecinde ısrarcı olmalıyız.

Bu duygu ve düşüncelerle, tasarının eksiklerinin ve yetersizliklerinin giderilmesi temennisiyle, hepinize saygılar sunuyorum. (CHP sıralarından alkışlar)

---

**Kaynak gösterme:** Mehmet Vedat Yücesan (CHP, Eskişehir). “Devlet memurları kanunu ve türkiye cumhuriyeti emekli sandığı kanunu ile diğer bazı kanun ve kanun hükmünde kararnamelerde değişiklik yapılmasına dair kanun tasarısı (s.s.827)”. TBMM Genel Kurulu, 68. Birleşim tutanağı, 9 Mart 2005. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/konusma/mehmet-vedat-yucesan-22-2005-03-09-devlet-memurlari-kanunu-ve-turkiye-cumhuriyeti-emekli-sandigi-kanunu-i (erişim: 1 Kasım 2026).

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.
