# Atatürk orman çiftliğinin tasvibe sunulan 1998 ve 1999 yılı hesapları (ss.110)

- **Tür:** Genel Kurul konuşması (TBMM 22. Dönem)
- **Konuşmacı:** Mehmet Yaşar Öztürk (AK Parti, Yozgat)
- **Yer:** TBMM Genel Kurulu, 85. Birleşim
- **Tarih:** 27 Mayıs 2003
- **Gündem:** ATATÜRK ORMAN ÇİFTLİĞİNİN TASVİBE SUNULAN 1998 VE 1999 YILI HESAPLARI (SS.110)
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/konusma/mehmet-yasar-ozturk-22-2003-05-27-ataturk-orman-ciftliginin-tasvibe-sunulan-1998-ve-1999-yili-hesaplari

> Mehmet Yaşar Öztürk (AK Parti), 27 Mayıs 2003 tarihinde TBMM Genel Kurulu, 85. Birleşim oturumunda konuştu (gündem: ATATÜRK ORMAN ÇİFTLİĞİNİN TASVİBE SUNULAN 1998 VE 1999 YILI HESAPLARI (SS.110)); konuşma 1.177 kelime.

## Konuşma metni (tutanaktan)

MEHMET YAŞAR ÖZTÜRK (Yozgat) - Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; Atatürk Orman Çiftliği Müdürlüğünün Tasvibe Sunulan 1998 ve 1999 Yılları Hesap ve İşlemlerine Ait, 3346 Sayılı Kanunun 8 inci Maddesi Uyarınca Hazırlanan, Kamu İktisadî Teşebbüsleri Komisyonu Raporu ve Bu Rapora Yapılan İtiraz ile Komisyonun Görüşü hakkında, şahsım adına görüşlerimi arz etmek üzere söz almış bulunuyorum; bu vesileyle Yüce Heyetinizi saygıyla selamlıyorum.

Değerli milletvekilleri, konuya girmeden önce, bilgilerinizi tazelemek ve komisyon raporundaki tespitlerin önemini vurgulamak amacıyla, kısaca Atatürk Orman Çiftliğinin kuruluş amacına ve Çiftliğin kuruluşunda rol oynayan önemli etkenlere değinmek istiyorum.

Hepimiz çok iyi biliyoruz ki, cumhuriyetin kuruluşunda, hızlı bir iktisadî kalkınmayı sağlayacak sermaye birikimi ve yüksek teknoloji mevcut değildi. Aziz milletimizin refah seviyesini yükseltmenin yolu, Anadolu topraklarındaki tarım potansiyelinin harekete geçirilmesinden ve de halkımızın tarımsal alandaki deneyimlerinin iyileştirilmesinden geçiyordu.

Ayrıca, insanca yaşamanın olmazsa olmaz şartlarından birisinin de yeşil alanlara duyulan ihtiyaç ve özlem olduğu, günümüzde de, imarla ilgili hukukî düzenlemelerde yeşil alanların korunması ve geliştirilmesine verilen önemle tezahür ettiği bir gerçektir.

Cumhuriyetimizin kurucusu Mustafa Kemal Atatürk'ün, ekonomik kalkınmanın lokomotifi olmasını öngördüğü tarım sektörünün önemini vurgulayıcı "millî ekonominin temeli tarımdır. Bunun içindir ki tarımda kalkınmaya büyük önem vermekteyiz" ve "...köylülerin gözleriyle görebilecekleri, çalışmaları için örnek tutacakları, verimli, modern, uygulamalı tarım merkezleri kurmak gereklidir" sözleriyle, yeşile verdiği önemi de "yeşili görmeyen gözler, renk zevkinden mahrumdur" sözlerindeki düşüncelerle, bozkır ortasına kurulmuş Başkent Ankara halkının rahatlıkla gezebileceği, nefes alacağı, yaz kış yeşil kalacak bir doğa güzelliği yaratmak arzusu ve özlemi, Atatürk Orman Çiftliğinin kuruluşundaki temel itici güç olmuştur. Çiftliğin kurulmasıyla, hem modern tarım teknik ve usullerinin ilk örnekleri Türk tarımına hediye edilmiş hem de Ankara halkına müstesna bir mesire yeri kazandırılmıştır.

Atatürk Orman Çiftliği, biraz önce belirttiğim etkenlerle ve amaçlarla, 25 Mayıs 1925 tarihinde, Atatürk'ün kişisel mülkü olarak kurulmuştur. Kuruluşundan 12 yıl sonra, 11 Haziran 1937 tarihinde, Atatürk tarafından Hazineye, yani Türk Milletine bağışlanan çiftlik, 13 Ocak 1938 tarihinde 3308 sayılı Kanunla kurulan Devlet Ziraat İşletmeleri Kurumuna devredilmiştir. 28 Şubat 1950 tarihine kadar kurum tarafından işletilen çiftliğin çalışma alanları daha da genişletilmiştir. Çiftlik, 1 Mart 1950 tarihinde Devlet Üretme Çiftlikleri bünyesine alınmışsa da, kısa bir süre sonra, 24 Mart 1950 tarih ve 5659 sayılı Kanunla yeni bir statüye kavuşturulmuş ve Atatürk Orman Çiftliği adı altında, Tarım ve Köyişleri Bakanlığına bağlı, tüzelkişiliği haiz bir kuruluş haline getirilmiştir. Kuruluş, çalışmalarını, halen bu statüde sürdürmektedir.

Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; Çiftlik arazisinin muhafaza edilmesi, boş alanların ağaçlandırılması ve Çiftliğin ismiyle özdeşleşen ürünlerin üretiminin devamı için, komisyon raporlarında da belirtildiği gibi, kira gelirleri çok önemli bir kaynak olarak karşımıza çıkmaktadır. Kurum yöneticilerinin özel firmalara kiraya verdikleri taşınmazlarla ilgili gerekli hassasiyeti göstermeleri, Çiftliğin geleceği açısından hayatî önem arz etmektedir.

Şu anda görüştüğümüz, Atatürk Orman Çiftliğinin 1998 ve 1999 yıllarına ait hesap ve işlemleri, KİT Komisyonunun 13 Haziran 2001 tarihli toplantısında, dönemin kurum yöneticilerinin ihmalleri nedeniyle, şartlı olarak ibra edilmiştir. Bunun üzerine, Tokat Milletvekili Ergün Dağcıoğlu ve arkadaşları tarafından, 1998 ve 1999 yıllarına ait komisyon raporlarına 21.3.2003 tarihinde itiraz edilmiş, raporların içeriklerinde detaylı olarak belirtilen konularda idarenin kusurlu davrandığının açıkça anlaşıldığı, bu nedenle, adı geçen kuruluşun ibra edilmemesi gerektiği bildirilmiştir.

KİT Komisyonu ve Başbakanlık Yüksek Denetleme Kurulu raporları, dönemin kurum yöneticilerinin, yetki ve sorumlulukları içerisinde bulunan hususlarda ne kadar sorumsuz, ilgisiz ve ihmalkâr olduklarını göstermektedir. Bu konuları, kısaca bilgilerinize sunmak istiyorum.

Biraz önce sayın milletvekili arkadaşlarımın belirttiği gibi, mülkiyeti kurum müdürlüğüne ait Marmara Oteli, 25 Haziran 1984 tarihinde yapılan ihale sonucunda, özel bir firmaya, aylık 4,3 milyon TL kira karşılığında 10 yıllığına kiraya verilmiştir. Bu firma, Marmara Otelini beş yıldızlı otel haline getirmek için gerekli tadilat ve onarımları yapmayı ve süresi boyunca işletmeyi, süresi sonunda da tesisi kuruma devretmeyi, 24 Ağustos 1984 tarihli sözleşmeyle üstlenmiştir; ancak, daha sonra sözleşme şartları değiştirilmiş, kira süresi, kiracının açtığı dava sonucu 49 yıla çıkarılmış, gerekli kira artışı yapılamamış ve -1999 yılı itibariyle söylüyorum- sözleşmenin aktinden 15 yıl, çekilen ihtarname üzerinden 6 yıl, ihtarnameyle verilen süre üzerinden de 4,5 yıl geçmesine rağmen, otel işletmeye açılamamıştır. Taşınmazdan, şu anda işgal tazminatı olarak sadece 1 678 000 000 TL alınmaktadır ve otel, halen işletmeye açılamamıştır.

Dönemin kurum yöneticileri, gerekli yasal takibatı yapmamış, davayı titizlikle takip etmemiş ve gayri ciddî tutumlarına devam etmişler; tapu kayıtlarında 103 990 metrekare olan bahse konu taşınmazı, dönemin yöneticileri, mahkemelerle yapılan yazışmalarda, bazen 50 000 metrekare, bazen 500 000 metrekare olarak belirtmişlerdir. Kiracı yükümlülüklerini yerine getirmediği halde, aktin feshi ve taşınmazın tahliyesi yönünde, dönemin kurum yöneticileri herhangi bir girişimde bulunmamışlardır. Bu husus, müdürlüğün büyük zarara uğramasına neden olmuştur ve olası zararların boyutu da her geçen gün artmaktadır.

1999 yılı içinde toprak döküm alanına ilişkin ihaleyi kazanan firma, sözleşme yapmaya yanaşmadığı halde, hukuken şirketin temsilcisi olmayan bir şahsa yer teslimi yapılarak işin yetkisiz bir kişi tarafından yapılmasına müsaade edilmiş ve müdürlüğün 7,9 milyar Türk Lirası zarara uğratılmasına sebep olmuştur. İncelenen dönemde, kuruma ait taşınmazlar ada parsel bazında belirlenememiş ve mevcut tecavüzler tespit edilerek önlenmemiş, tapu kayıtları güncelleştirilerek tapu senetleri alınmamış, bu nedenle, kuruma ait taşınmazlar işgal edilmiş ve kurum yine zarara uğratılmıştır. 2001 yılı itibariyle, kurumun toplam 945 dekar taşınmazı işgal edilmiş durumdadır. Kurum taşınmazlarının kiraya verilmesi ve kiraların artırılması hususunda gerekli hassasiyet gösterilmemiş, bazı kiracılara yüksek oranlarda, bazılarına da çok düşük oranlarda yıllık artış oranları uygulanmış olup, kurumun 748 milyar lira zarara uğratıldığı, müfettiş raporlarında belirtilmiştir. Bu konuda yöneticiler aleyhine açılan dava henüz sonuçlanmamıştır.

Atatürk Orman Çiftliği arazisinin birinci derece doğal SİT ve tarihî SİT alanı olarak tescil edilmiş olmasına karşılık, SİT alanı içerisindeki kiracıların izinsiz yapılaşmalarına idare göz yummuş ve bu konuda herhangi bir işlem yapılmamıştır.

Kiralanan taşınmazların mevcut durumunun tespit edilerek kiracılara tutanakla teslim edilmemesinden dolayı, kiracıların kendi menfaatları doğrultusunda yaptıkları yapılaşmaları belirlemek imkânsız hale gelmiştir. Kira süresi uzatılması yerine, yeniden ihaleye çıkmayı mümkün kılacak biçimde sözleşmeler yapılmamış, kira bedellerini süresinde ödemeyen kiracılar hakkında gerekli yasal işlemler için süresi içinde girişimde bulunulmamıştır.

KİT Komisyonu, 20 Şubat 2003 tarihinde itiraz müzekkeresini görüşerek 3346 sayılı Kanunun 8 inci maddesinin üçüncü fıkrasında belirtilen ilkeler çerçevesinde kurumun durumunu incelemiş, 1998 ve 1999 yılları hesaplarıyla ilgili Başbakanlık Yüksek Denetleme Kurulu raporunda yer alan hususların da kararın gerekçeleri arasında rapora eklenmesini kararlaştırmıştır.

(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)

BAŞKAN - Buyurun Sayın Öztürk.

MEHMET YAŞAR ÖZTÜRK (Devamla) - Teşekkür ediyorum Sayın Başkanım.

Komisyon, yukarıda belirtilen hususların, en azından görev ihmallerine işaret ettiği, yıllardan beri süren ihmallerin olduğu ve dönemin yöneticilerinin kurumu iyi yönetmedikleri, dolayısıyla, Atatürk Orman Çiftliği Müdürlüğünün, 1998 ve 1999 yıllarına ait hesap ve işlemlerinin ibra edilmemesine karar vermiştir.

Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; Atatürk Orman Çiftliği, Atatürk'ün doğa sevgisinin, ekonomik kalkınmaya ve Türk çiftçisine verdiği önemin bir simgesidir. Bu çiftlik, birçok tarım uzmanının "tarım yapılamaz, ağaçlandırma için elverişsizdir" şeklinde rapor verdiği bir alanda kurulduğundan, zoru başarmanın da bir simgesidir. Böylesine simgesel özelliklere sahip bu güzide kuruluş, Atatürk'ün bizlere bıraktığı önemli miraslardan biridir. Bu mirasa sahip çıkmak ve korumak hepimizin görevidir.

Bu nedenledir ki, çiftliğin işletilmesinde ve korunmasında yasalarla getirilen usul ve esaslara uyma noktasında gösterilecek hassasiyetin en üst seviyede olması gerektiğine inanıyorum. Bu kuruluşun hak ve menfaatlarının korunmasında ihmal veya suiistimalleri olanların yargı önünde hesap vermeleri gerektiğini düşünüyorum. Böylece, bu önemli tarihsel mirasa sahip çıkılmadığı yönünde kamu vicdanında açılan yara da sarılmış olacaktır; aksi halde, bu yara kanamaya devam edecektir. Gelin, bu güzide kuruluşa hep beraber sahip çıkalım.

Bu duygu ve düşüncelerle, hepinizi saygıyla selamlıyorum. (Alkışlar)

---

**Kaynak gösterme:** Mehmet Yaşar Öztürk (AK Parti, Yozgat). “Atatürk orman çiftliğinin tasvibe sunulan 1998 ve 1999 yılı hesapları (ss.110)”. TBMM Genel Kurulu, 85. Birleşim tutanağı, 27 Mayıs 2003. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/konusma/mehmet-yasar-ozturk-22-2003-05-27-ataturk-orman-ciftliginin-tasvibe-sunulan-1998-ve-1999-yili-hesaplari (erişim: 1 Kasım 2026).

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.