# Gündemdeki çalışma konularına ilişkin

- **Tür:** Genel Kurul konuşması (TBMM 22. Dönem)
- **Konuşmacı:** Mehmet Ziya Yergök (CHP, Adana)
- **Yer:** TBMM Genel Kurulu, 71. Birleşim
- **Tarih:** 16 Mart 2005
- **Gündem:** GÜNDEMDEKİ ÇALIŞMA KONULARINA İLİŞKİN
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/konusma/mehmet-ziya-yergok-22-2005-03-16-gundemdeki-calisma-konularina-iliskin

> Mehmet Ziya Yergök (CHP), 16 Mart 2005 tarihinde TBMM Genel Kurulu, 71. Birleşim oturumunda konuştu (gündem: GÜNDEMDEKİ ÇALIŞMA KONULARINA İLİŞKİN); konuşma 928 kelime.

## Konuşma metni (tutanaktan)

MEHMET ZİYA YERGÖK (Adana) - Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; Cumhuriyet Halk Partisinin, Grup gündem önerisi hakkında görüşlerimi belirtmek üzere söz almış bulunuyorum, Yüce Meclisi saygıyla selamlayarak sözlerime başlamak istiyorum.

Sayın milletvekilleri, Grup önerisinde öne alınmasını istediğimiz konu, Adalet ve Kalkınma Partisi Bursa Milletvekili Sayın Mehmet Emin Tutan ve yine Adalet ve Kalkınma Partisi Giresun Milletvekili Sayın Ali Temür'ün yasama dokunulmazlıklarının kaldırılmasıyla ilgili dosyadır.

Her iki sayın milletvekilinin yasama dokunulmazlıklarının kaldırılması hakkında Anayasa ve Adalet Komisyonu üyelerinden kurulu Karma Komisyon, kovuşturmanın milletvekilliği sıfatının sona ermesine kadar ertelenmesine karar vermiş ve buna, Grubumuza mensup milletvekilleri tarafından itiraz edilmişti.

Öncelikle, bu sayın milletvekilleriyle ilgili dokunulmazlık dosyasının içeriği hakkında Yüce Meclise bilgi sunmak istiyorum.

Bu dosya, kamuoyunda kayıp trilyon davası olarak bilinen, Ankara 9. Ağır Ceza Mahkemesinin 6 Mart 2002 tarih ve 1998/271 esas ve 2002/43 sayılı mahkûmiyet kararı ile Yargıtayın 11. Ceza Dairesinin 21 Mart 2003 tarihli onama kararından oluşmaktadır.

Bu dava dosyasında Sayın Necmettin Erbakan'la birlikte Refah Partisi üst yönetiminde ve il yönetimlerinde görev yapan 79 kişi yargılanmıştır. Yargılama sonucunda 70 kişi hakkında mahkûmiyet kararı verilmiştir. Sayın Erbakan hakkında iki yıl dört ay hapis cezası, 19 sanık hakkında bir yıl iki ay hapis cezası ve 50 kişi hakkında da bir yıl hapis cezası verilmiştir.

Mahkeme kararına göre "1997 yılı içerisinde 869 milyar 300 bin lira -ki, o dönem için 10 000 000 Alman Markına karşılık gelmektedir- bankadan çekildiği halde ve il teşkilatlarına, gerçekten, para verilmediği halde, sahte olarak düzenlenen Refah Partisi gelir makbuzu mukabilinde, parti il başkanları ve il muhasiplerine imzalattırılmak suretiyle, bir kısmı da sahte imzayla tanzim edilen bu gelir makbuzlarıyla para verilmiş gibi gösterildiği anlaşılmıştır" denilmektedir.

Yine, parti hesabında kayıtlı 943 390 doların, bankadan çekildikten sonra genel merkez defter ve kayıtlarına geçmediği gibi, Türk Lirasına çevrildiğini ve parti hesaplarında kullanıldığını gösterir herhangi bir belge ve kayda rastlanmadığı belirtilerek, tüm sanıklar hakkında, Türk Ceza Yasasının 345 inci maddesindeki özel evrakta sahtecilik suçundan hüküm kurulmuştur.

Grup önerisinde adı geçen ve olay tarihinde Refah Partisi Bursa İl Yönetim Kurulu Muhasip Üyesi olan AKP Bursa Milletvekili Mehmet Emin Tutan hakkında, genel merkezden para alınmadığı halde, 1 Nisan 1997 tarihinde 50 milyar lira, 5 Ekim 1997 tarihinde 15 milyar lira olmak üzere, toplam 65 milyar lira alınmış gibi belgeler düzenlendiği, sahte harcama belgeleriyle hesabın kapatıldığı; böylece, özel belgede sahtecilik suçunun işlendiğinin açık ve kesin olarak sübuta erdiğinden bahisle, bir yıl iki ay hapis cezasıyla cezalandırılmasına karar verilmiştir.

Yine, Grup önerimizde adı geçen ve olay tarihinde Refah Partisi Giresun İl Başkanı olan Giresin Milletvekili Ali Temür hakkında da, genel merkezden para alınmadığı halde, 7.6.1997 tarihinde 5 milyar lira alınmış gibi belge düzenlendiği, sahte harcama belgeleriyle hesabın kapatıldığı belirtilerek, eylemine uyan ve özel belgede sahtecilik suçunu düzenleyen Türk Ceza Yasasının 345 inci maddesi uyarınca, bir yıl hapis cezasıyla cezalandırılmasına karar verilmiştir. Ankara 9. Ağır Ceza Mahkemesinin bu mahkûmiyet kararı tüm sanıklar tarafından temyiz edilmiştir. Yargıtay 11. Ceza Dairesi, 22 Kasım 2003 günü temyiz incelemesini tamamlayarak, yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddiyle, özel evrakta sahtecilik ve 2820 sayılı Yasaya muhalefet suçlarından kurulan hükümlerin istem gibi onanmasına, sanıklar Bursa Milletvekili Emin Tutan ve Giresun Milletvekili Ali Temür hakkında, hükme yönelik temyiz itirazlarında, hüküm tarihinden sonra, 3 Kasım 2002 tarihinde yapılan genel seçimlerde milletvekili seçildikleri ve yasama dokunulmazlığı kazandıkları anlaşılan sanıklar hakkında, Anayasanın 83 üncü maddesi uyarınca yargılama yapılamayacağından, yargılama faaliyetinden olan temyiz incelemesinin yapılabilmesi, dokunulmazlıkların kaldırılmasına bağlı olmakla, evrakın tefrikiyle Adalet Bakanlığına sunulmak üzere, gereğinin mahkemesince takdir ve ifası için dosyanın Cumhuriyet Başsavcılığına tevdiine karar verilmiştir.

İşte, değerli milletvekilleri, bu iki sayın milletvekiliyle ilgili dosya, böyle bir süreçten geçerek Karma Komisyona gelmiş, Karma Komisyonda da, belirttiğimiz gibi, kovuşturmanın milletvekili sıfatının sona ermesine kadar ertelenmesine karar verilmiştir.

Değerli milletvekilleri, böyle bir ertelemenin, kamu yararıyla, kamu yararı anlayışıyla, hak ve adalet duygusuyla bağdaşır bir yanı olabilir mi? Bu sayın milletvekilleriyle birlikte mahkûm olan ve neredeyse bire bir aynı konumda olan 68 kişinin cezası Yargıtayda onanacak, bu kişilerin, Sayın Erbakan hariç, cezaları infaz edilecek, bu iki arkadaşımız, dokunulmazlık zırhı nedeniyle milletvekili sıralarında oturmaya devam edecek, üstelik, mahkûmiyete konu suç, herhangi bir suç değil; Anayasanın 76 ncı maddesinde yer alan ve milletvekili seçilmeye engel yüz kızartıcı suçlardan özel evrakta sahtecilik suçudur. Görüldüğü gibi, bu arkadaşlarla ilgili suçlama salt bir iddiaya, müfettiş raporuna, savcılık soruşturmasına dayanmıyor, onun da ötesinde, ağır ceza mahkemesinin mahkûmiyet kararına dayanıyor.

Son günlerde, hakkındaki dokunulmazlık dosyaları gündeme gelen birkısım sayın AKP milletvekilleri, gerek Genel Kurulda gerekse kamuoyuna dönük savunmalarında, her ne kadar haklarında böyle bir dosya ve suçlama varsa da "bu dosyada benim konumumda olan diğer sanıklar hakkında mahkeme beraat kararları verdi" biçiminde savunma yapmaktadırlar. Böyle bir savunmanın cezaların şahsîliği ilkesi uyarınca hukukî bir geçerliliği olmamakla birlikte, bu mantıkla, yani, AKP mantığıyla Sayın Mehmet Emin Tutan'ın ve Sayın Ali Temür'ün durumu daha vahim bir hal almaktadır; çünkü, bu iki milletvekiliyle durumları bire bir aynı olan ve birlikte ağır cezada mahkûm olan 68 kişinin cezası onanmış ve kesinleşmiş bulunmaktadır. Bu ağır tablo karşısında bizim önerimiz, bu iki sayın milletvekilinin dokunulmazlıklarının kaldırılarak, Yargıtay aşamasına kadar gelmiş olan yargı sürecinin işlemesine olanak sağlanmalıdır.

Bu sıralarda millet adına görev yapabilmek için, millet adına karar verme yetkisine sahip mahkeme huzuruna çıkıp, aklanmak gerekir. Şayet, bu arkadaşlarımız Yargıtay süreci sonunda aklanabileceklerse, bunu engelleyerek, bu ağır ve yüz kızartıcı suç isnadıyla devam etmelerini istemek bu arkadaşlara haksızlık olacaktır. Aksine, Yargıtay süreci sonunda dosyanın diğer sanıkları gibi haklarındaki mahkûmiyet kararı onanacaksa, bu konumdaki arkadaşların dokunulmazlık nedeniyle milletvekili sıralarında oturmalarını sağlamak millete ve Yüce Meclise büyük haksızlık olacaktır; çünkü, Yüce Meclis, hakkında ağır suç isnatları, yüz kızartıcı suç isnadı bulunanlar için bir sığınma evi değildir; adaletten kaçanların sığınma yeri hiç değildir.

Bu nedenlerle, Grup önerimizin kabulü yönünde oy kullanılacağını umuyor, Yüce Meclisi saygıyla selamlıyorum. (CHP sıralarından alkışlar)

---

**Kaynak gösterme:** Mehmet Ziya Yergök (CHP, Adana). “Gündemdeki çalışma konularına ilişkin”. TBMM Genel Kurulu, 71. Birleşim tutanağı, 16 Mart 2005. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/konusma/mehmet-ziya-yergok-22-2005-03-16-gundemdeki-calisma-konularina-iliskin (erişim: 1 Kasım 2026).

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.