# Türkiye cumhuriyeti anayasasının bazı maddelerinin değişiklik yapılması hakkında (s.s.497)

- **Tür:** Genel Kurul konuşması (TBMM 23. Dönem)
- **Konuşmacı:** Metin Arifağaoğlu (CHP, Artvin)
- **Yer:** TBMM Genel Kurulu, 95. Birleşim
- **Tarih:** 26 Nisan 2010
- **Gündem:** TÜRKİYE CUMHURİYETİ ANAYASASININ BAZI MADDELERİNİN DEĞİŞİKLİK YAPILMASI HAKKINDA (S.S.497)
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/konusma/metin-arifagaoglu-23-2010-04-26-turkiye-cumhuriyeti-anayasasinin-bazi-maddelerinin-degisiklik-yapilmas

> Metin Arifağaoğlu (CHP), 26 Nisan 2010 tarihinde TBMM Genel Kurulu, 95. Birleşim oturumunda konuştu (gündem: TÜRKİYE CUMHURİYETİ ANAYASASININ BAZI MADDELERİNİN DEĞİŞİKLİK YAPILMASI HAKKINDA (S.S.497)); konuşma 377 kelime.

## Konuşma metni (tutanaktan)

METİN ARİFAĞAOĞLU (Artvin) – Sayın Başkan, sayın milletvekilleri; görüşülmekte olan 22’nci madde için vermiş olduğumuz önerge üzerinde söz almış bulunuyorum. Yüce heyetinizi saygıyla selamlıyorum.

2002 seçimleri öncesinde Sayın Recep Tayyip Erdoğan milletvekili adayı dahi olamamıştı ancak partisi yüzde 35’e yakın oy almıştı. Yüzde 35’e yakın oy alan bir partinin genel başkanının milletvekili seçilememesini demokrasi anlayışına sığdıramayan ve örnek bir davranış sergileyen Sayın Deniz Baykal “Bu durumdaki liderlerin önünü tıkayan Anayasa maddesini getirin, değiştirelim.” demiştir. Böylece, Anayasa’nın ilgili maddesi de değiştirilerek Sayın Recep Tayyip Erdoğan’ın milletvekili olmasının önündeki yasal engel kaldırılmış oldu. Sayın Baykal ve 22’nci Dönem Cumhuriyet Halk Partisi milletvekilleri demokrasiye inandıkları için bu değişikliğe destek verdiler. Demokrasiye ve hukukun üstünlüğüne inanmak söylemle değil, eylemle olur.

25 Ekim 2002 günü “Seçim Arenası” programında dokunulmazlık zırhının kaldırılması sözü verildi mi? Verildi. Sayın Başbakan, bir yıl değil sekiz yıl geçti, neredesiniz? Anayasa Değişikliği Teklifi’nde milletvekili dokunulmazlığını ilgilendiren 83’üncü madde neden yok? iktidar olmanızın rehavetiyle, verilen sözleri unuttunuz, ancak bu millet 25 Ekim 2002 tarihini unutmadı, unutmayacak. Sizleri iktidara taşıyan bu aziz millet, iktidardan uzaklaştırmasını da bilecektir. İçi ve içeriği boş olan demokratik açılım söylemiyle ve Habur hukukuyla demokrat olunamaz, hukukun üstünlüğü de sağlanamaz.

Değerli milletvekilleri, birçok milletvekili hakkında, biliyorsunuz, fezleke var, dosya açılmış. Cumhuriyet savcılarının iddiaları var. Bu iddialar doğru mu, değil mi? İlgili milletvekilleri mahkeme huzuruna çıksa, iddialar karşısında kendini savunsa daha iyi olmaz mı? Dokunulmazlıkları kaldırırsak Parlamentoya olan güven çoğalmaz mı? Milletvekillerini bu ayrıcalıklı durumdan kurtarsak daha güzel olmaz mı? Milletvekilleri mahkeme huzuruna çıksın, orada aklanabiliyorsa aklansın. Fezleke sahibi milletvekilleri, özellikle AKP milletvekilleri, sizler mahkemede aklanabilirseniz, işte o zaman AK PARTİ olursunuz. Şu anda isminiz AK PARTİ diye sütten çıkmış ak parti değilsiniz.

Anayasa değişikliği çok önemlidir, sıradan bir kanun değişikliği değildir. Anayasa değişikliklerinde toplumsal mutabakat esas olmalıdır. Anayasa değişikliği çoğunlukçu değil, çoğulcu bir anlayışla, geniş katılımlı bir toplumsal uzlaşmayla gerçekleştirilmelidir. Anayasa, toplumsal mutabakat sözleşmesidir. Hazırlanan Anayasa değişikliğinde ana muhalefet ve muhalefet partileri yoktur. Sivil toplum örgütleri, üniversiteler, yüksek yargı organları, Barolar Birliği yoktur. Tartışma ve uzlaşma yolu aranmamıştır. Bu Anayasa değişikliği dayatma bir metindir, sivil anayasa metni olarak kabul edilemez. Toplumsal mutabakata ulaşmak diye bir niyetiniz olmamıştır. Sizlerin gayesi yargıyı kuşatmaktır. Yürütme elinizde, çoğunluğunuz da var, yasama da elinizde. Kuvvetler ayrılığı ilkesinde bağımsız yargı bulunmaktadır. Bu düzenlemelerle oraya da el attınız.

(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)

---

**Kaynak gösterme:** Metin Arifağaoğlu (CHP, Artvin). “Türkiye cumhuriyeti anayasasının bazı maddelerinin değişiklik yapılması hakkında (s.s.497)”. TBMM Genel Kurulu, 95. Birleşim tutanağı, 26 Nisan 2010. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/konusma/metin-arifagaoglu-23-2010-04-26-turkiye-cumhuriyeti-anayasasinin-bazi-maddelerinin-degisiklik-yapilmas (erişim: 29 Ekim 2026).

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.
