# Kamu yönetimi temel kanunu tasarısı (ss.349)

- **Tür:** Genel Kurul konuşması (TBMM 22. Dönem)
- **Konuşmacı:** Mikail Arslan (AK Parti, Kırşehir)
- **Yer:** TBMM Genel Kurulu, 57. Birleşim
- **Tarih:** 25 Şubat 2004
- **Gündem:** KAMU YÖNETİMİ TEMEL KANUNU TASARISI (SS.349)
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/konusma/mikail-arslan-22-2004-02-25-kamu-yonetimi-temel-kanunu-tasarisi-ss-349

> Mikail Arslan (AK Parti), 25 Şubat 2004 tarihinde TBMM Genel Kurulu, 57. Birleşim oturumunda konuştu (gündem: KAMU YÖNETİMİ TEMEL KANUNU TASARISI (SS.349)); konuşma 663 kelime.

## Konuşma metni (tutanaktan)

MİKAİL ARSLAN (Kırşehir) - Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; Kamu Yönetimi Temel Kanunu Tasarısının 16 ncı maddesi için şahsım adına söz almış bulunuyorum; Yüce Kurulu saygıyla selamlıyorum.

Merkezî idarenin, zaman içerisinde, birçok görev ve yetkiyi üstlenmek suretiyle aşırı bir şekilde büyüdüğü ve buna bağlı olarak hantallaşıp ağırlaştığı ve etkisinin azaldığı bilinmektedir. Yapılan bu ayırımla, bir yandan mahallî idarelerin uygulama kapasiteleri artırılırken, ayrıntılardan kurtulmuş merkezî idare, aslî işlevine dönmek suretiyle, strateji geliştirme ve denetleme görevine dönmüştür.

Maddenin uygulanmasıyla, yerinden yönetim, katılım, hizmetlerin vatandaşa en yakın birim tarafından yerine getirilmesi, kamuoyu denetimi gibi ilkelerin hayata geçirilmesi sağlanacaktır. Maliyetlerin düşürülmesi, kamu hizmetlerinde etkililik ve verimliliğin sağlanmasıyla mümkün olacaktır.

Merkezî idarenin taşra teşkilatı eliyle yerine getirilmesi, bazı hizmetlerin mahallî idarelere devredilmesiyle birlikte, artık, bazı bakanlıkların taşra teşkilatlarına gerek kalmayacaktır. Bu anlayışa uygun olarak, bakanlıklar, taşra teşkilatı olan ve olmayan bakanlıklar olarak ikiye ayrılmıştır.

Kanunun yürürlüğe girmesinden sonra, taşra teşkilatı kuramayacak olan bakanlıklar şunlardır: Dışişleri, Tarım ve Köyişleri, Bayındırlık ve İskân, Sanayi ve Ticaret, Sağlık, Enerji ve Tabiî Kaynaklar, Ulaştırma, Kültür ve Turizm, Çevre ve Orman Bakanlıklarıdır.

Yukarıda ismi sayılan bakanlıklar, taşrada, mahallî düzeyde, doğrudan, hizmeti yerine getiremeyeceklerdir. Bu bakanlıklardan bazılarının yerine getiremeyecekleri hizmetleri burada zikredecek olursak, Sağlık Bakanlığının, hastane, sağlıkocağı ve sağlıkevlerinin; Kültür Bakanlığının, devlet güzel sanatlar galerileri, müzeler, kütüphaneler ve halk kütüphaneleri, kültür merkezleri ve ören yerlerinin. -tabiî, burada, ören yerlerinin biraz daha düşünülmesi gerektiği kanaatindeyim- Çevre ve Orman Bakanlığının, fidanlık, piknik yerleri, dinlenme tesisleri ve benzeri tesislerinin; Sosyal Hizmetler ve Çocuk Esirgeme Kurumu Genel Müdürlüğünün, huzurevi, çocuk yuvası ve kreşlerinin; Gençlik ve Spor Genel Müdürlüğünün spor sahası, spor salonu ve stadyumlarının tamamen il özel idareleri tarafından yürütüleceğini arz etmek istiyorum.

İçişleri Bakanlığı, burada, bu yetkilerle büyütülmüş durumdadır. İl özel idareleri, il daimî encümenlerinin başkanlığı valiler tarafından yürütülmekte olduğundan, İçişleri Bakanlığının yetkileri burada büyütülmüştür. Dolayısıyla, yerel yönetimlerin yetkilerinin ve işlevlerinin artırılmasından dolayı, mahallî idareler, yerel yönetimler bakanlığı kurulması ihtiyacı hâsıl olmuştur kanaatindeyim. Yine, reformların fizibilite, etüt, inceleme, değerlendirme, araştırma gibi çok yönlü vektörel elemanlarla değerlendirilmesi için, reformlar bakanlığı kurulması da gerekmektedir. Gerçekten, Avrupa'da, birçok ülkede reformlarla ilgili bakanlıklar bulunmaktadır ve reformlar, daha uzun süreçli incelemelerden, bilimsel değerlendirmelerden sonra uygulamaya konulmaktadır.

Bu arada, Avrupa'daki bazı bakanlıkları incelemeye tabi tutarsak: Portekiz'de, 19 adet bakanlık bulunmaktadır; bunların arasında Şehircilik ve Çevre Bakanlığı, Bakanlar Kurulu Bakanlığı gibi bakanlıklar vardır. Belçika'da, federal bakanlıkların sayısı 14'tür; Kamu Sağlığı, Gıda Güvenliği ve Çevre Bakanlığı bulunmaktadır; Çevre Bakanlığı, çevreye sonuç etkisi nedeniyle Sağlık Bakanlığına bağlanmıştır. Avusturya'da, 12 adet bakanlık bulunmaktadır; Eğitim, Bilim ve Kültür Bakanlıkları, Tarım, Orman, Çevre ve Su Ekonomisi Bakanlıkları aynı bakanlık çatısı altında toplanmışlardır. Yine, İsveç'te Eğitim, Bilim Bakanlığı; Finlandiya'da Tarım, Orman Bakanlığı; Hollanda'da Eğitim, Kültür ve Bilim Bakanlığı, Çevre, İskân ve Şehir Planlaması Bakanlığı aynı çatı altında hizmet götürmektedir. İtalya'da Çevre, Toprak Koruma, Erozyon ve Tarım, Orman Bakanlıkları bulunmakta; sandalyesiz bakanlıklar arasında ise, kurumsal reformlar ve merkezî yetkilerin mahallî idarelere devri adı altında bir bakanlık bulunmaktadır. Yine, Lüksemburg'da 26 adet bakanlık bulunmakta; Kamu Görevleri ve Yönetim Reformu Devlet Bakanlığı, ayrıca, sekreteryası bulunmaktadır.

Görüldüğü gibi, İrlanda'da Çevre ve Yerel Yönetimler Bakanlığı bulunmakta; Almanya'da Aile, Yaşlılar, Kadınlar, Gençlik Bakanlığı, Çevre, Doğa Koruma ve Reaktör Güvenliği Bakanlığı bulunmaktadır. Fransa'da ise Kamu Hizmeti, Devlet Reformu ve Ademimerkeziyetçilik Bakanlığı bulunmaktadır. Fransa, bu konuda kendisini devamlı yenilemekte ve sistemini devamlı revize etmektedir.

Yine İngiltere'de...

(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)

BAŞKAN - Buyurun Sayın Arslan.

MİKAİL ARSLAN (Devamla) - Yine, bakanlıkların taşra teşkilatı kuramayacak olması ve hizmetlerin il özel idarelerince yapılacak olması şu hususları öne çıkarmaktadır:

Valilerin sorumlulukları artacaktır, denetimin önemi artacaktır, seçilmişlerin önemi artacaktır. İl özel idarelerinin nüfusa göre pay almasından dolayı, bölgesel adaletsizliğe yol açılabilecektir. O yüzden, il özel idarelerinin yetkileri ve malî güçleri artırılmalıdır. İl özel idaresine bağlı müdürlüklerin kendi kendine yeterli hale gelmesi gerekmektedir. Müdürlükler, kendileriyle ilgili sorunlarda uzmanlaşmış merkezî idareden devamlı yetki almakta, görüş sormakta ve destek almaktadırlar. Bu şekliyle, buradaki müdürlüklerimizin kendi kendilerine yeterli hale gelmesi için biraz zamana ihtiyaç bulunmaktadır ve devamlı destek alması gerekmektedir.

Yine, il özel idarelerinin, bu kadar yetki ve görev almasından dolayı yapı ve işlevi yeniden düzenlenmeli ve yeni uygulamalarla teçhiz edilmelidir.

(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)

---

**Kaynak gösterme:** Mikail Arslan (AK Parti, Kırşehir). “Kamu yönetimi temel kanunu tasarısı (ss.349)”. TBMM Genel Kurulu, 57. Birleşim tutanağı, 25 Şubat 2004. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/konusma/mikail-arslan-22-2004-02-25-kamu-yonetimi-temel-kanunu-tasarisi-ss-349 (erişim: 1 Kasım 2026).

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.
