# Kamu finasmanı ve borç yönetiminin düzenlenmesi hakkında kanun ile bazı kanun ve kanun hükmünde kararnamelerinde değişiklik yapılması hakkında (key) (s.s.237)

- **Tür:** Genel Kurul konuşması (TBMM 23. Dönem)
- **Konuşmacı:** Mithat Melen (MHP, İstanbul)
- **Yer:** TBMM Genel Kurulu, 131. Birleşim
- **Tarih:** 16 Temmuz 2008
- **Gündem:** KAMU FİNASMANI VE BORÇ YÖNETİMİNİN DÜZENLENMESİ HAKKINDA KANUN İLE BAZI KANUN VE KANUN HÜKMÜNDE KARARNAMELERİNDE DEĞİŞİKLİK YAPILMASI HAKKINDA (KEY) (S.S.237)
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/konusma/mithat-melen-23-2008-07-16-kamu-finasmani-ve-borc-yonetiminin-duzenlenmesi-hakkinda-kanun-ile-baz

> Mithat Melen (MHP), 16 Temmuz 2008 tarihinde TBMM Genel Kurulu, 131. Birleşim oturumunda konuştu (gündem: KAMU FİNASMANI VE BORÇ YÖNETİMİNİN DÜZENLENMESİ HAKKINDA KANUN İLE BAZI KANUN VE KANUN HÜKMÜNDE KARARNAMELERİNDE DEĞİŞİKLİK YAPILMASI HAKKINDA (KEY) (S.S.237)); konuşma 955 kelime.

## Konuşma metni (tutanaktan)

MHP GRUBU ADINA MİTHAT MELEN (İstanbul) – Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; Kamu Finansmanı ve Borç Yönetiminin Düzenlenmesi Hakkında 237 sıra sayılı Yasa Tasarısı hakkında Milliyetçi Hareket Partisi Grubunun görüşlerini arz etmek için huzurunuzdayım. Yüce heyeti saygıyla selamlıyorum.

Efendim, önce, bu yasanın hangi gerekçeyle çıktığına izin verirseniz bir bakalım. Şimdi, zaten, bizim ekonomi yönetimimizdeki bir hukuki eksiklik yıllardan beri göze çarpıyor. Kimin nerede, ne yapacağı hukuken çok iyi tanımlanmış değil. Dolayısıyla, her gün çıkardığımız bu tip kanunlar da bu hukuki eksiklikleri tamamlamayıp bence daha artırır bir mahiyet arz ediyor çünkü sıkışmayla çıkarılmış olduğu belli ama neden sıkışıldığını da pek çözmek mümkün değil.

Bir parça daha dikkatli incelerseniz, bu yasanın hazinenin yetkilerini daha fazla artırır mahiyette olduğu görülüyor bu tasarıyla ilgili ama hazinenin yetkileri, bundan önce hazine tarafından çeşitli kararname, yine yasalara dayanarak belki yönetmeliklerle ortadaydı fakat ya o az geldi yahut onun tekrardan, yeniden düzenlenmek ihtiyacı hissedildi ama tümü itibarıyla yine genel açıdan, makro açıdan olaya bakılmadığını görmek mümkün. Mesela, burada orta vadeli mali plan meselesi var ki orta vadeli ekonomik ve yapısal planda da bu var. Orta vadeli mali planla, yani üç yıllık mali planla, bu yasanın pek fazla uyumlaştırıldığını söylemek mümkün değil. Orada bir ciddi eksiklik görüyoruz. Sonra, bütçe hakkı meselesi var ki bu da önemli bir konu.

Ayrıca, esas amacın ne olduğu pek belli değil ve detay düzenlemelere yetki verilmiş genel anlamda. Yani, bir yerde yönetmelikler kanun hâline çevrilmiş, kanun Bakanlar Kuruluna yetki vermiş, Bakanlar Kurulu tekrar yönetmelik çıkaracak. Bunun için de Devlet Bakanına verilecek yetkiler böylece artırılmış. Burada, acaba hazinenin gerçekten daha fazla yetkiye mi ihtiyacı var; yoksa o koordinasyonu dünyanın değişen koşullarında yapmakta zorlanıyor mu? Şimdi, dünyadaki finans hareketlerinde çok büyük bir değişiklik, büyük bir değişiklik, büyük bir hareket olduğu belli. Günde 1,8 trilyon dolar dünyada el değiştiriyor. Bunları takip etmek ve bununla kamu finansmanının ve borç yönetiminin düzenlenmesini uyumlaştırmak, görüldüğü gibi kolay bir iş değil. Ama bu yasada bütün bunlar yapılırken üniversitelerden tutun da, hatta Eximbank’ın yasalarına kadar bunun içine dâhil edilmiş durumda. Yani aslında kutlamak lazım bu yasaları yazanları, çünkü kimse anlamıyor doğru dürüst. Belki kimse anlamadığı için de biz yasaları sık sık, tekrar, yeni baştan değiştirip yeni baştan düzenliyoruz.

Mesela bu konuda hata yapanlardan bir tanesi de Avrupa Birliği herhâlde. Bizim uyum yasalarını hemen çıkaracağımızı bir türlü fark etmedi. Biz birdenbire çıkarınca onlar da zorda kaldılar. Biz hakikaten burada üç günde bu yasaları yalap şalap çıkarıyoruz, sonra tekrar değiştirmeye başlıyoruz.

Şimdi, kamu finansmanı ve borç yönetimi şu anda niye daha fazla önem kazanıyor, söyleyeyim: Hep özel sektörün borcunun arttığından bahsediyoruz ama… Şu anda maliye belki iyi gidiyor görünüyor ama ekonomi iyi gitmiyor, bu gelişmeyle maliye de kötü gitmeye başlayacak. Özellikle durgunluk içerisinde veya kırılganlığın daha fazla artması yüzünden maliye de iyi gitmemeye başlayacak, işte bu yüzden kamu finansmanı ve borç yönetimi daha ciddi bir hâl alacak.

Mesela bir stratejik ölçüt burada ciddi bir biçimde benim de dikkatimi çekti. Stratejik ölçüt acaba nedir? Yani oturup dört tane yetkilinin -ki Hazineye yetki verilmesi benim hoşuma gidiyor belki ama- veya beş tane yetkilinin oturup bir stratejik ölçüt tespit edip en ucuzuna değil de istediğine vermesi gibi bir kavram. Hâlbuki dünyada şartlar o kadar hızlı ki, acaba o stratejik ölçüt veyahut da kamu eline verilen bir yetki daha rahat kullanılabilecek veya daha iyi denetlenebilecek mi, orada da belirli tereddütler var.

Özetle söylemek istediğimiz şu: Çok hızlı bir biçimde, dünyada finansman ve borç yönetimi gelişiyor, ciddi hâle geliyor, tehlikeli boyutlara ulaşıyor, takibi zorlaşıyor. Şimdi bunu takip ederken, şimdiye kadar ettiğimiz yapıda takip etmek yerine -bu yeni yapı- hiç anlaşılmaz yapıyla takip etmenin zorluklarından bahsetmeye çalışıyoruz. Mesela, Hazinenin buradaki sorumluluğu ne kadar olacak? Yoksa Hazine bu yasayla fazla sorumluluk almak yerine sorumluluğu bir parça dağıtmak mı istiyor, o da hakikaten sorulması gerekli bir şey. Çünkü belirli dönemler Hazine devre dışı bırakılıyor, belirli dönemler Türkiye’de Merkez Bankası ön plana çıkarılıyor ki, bugünlerde tekrar Merkez Bankasının ön plana çıkarılmasından vazgeçilip Hazinenin üzerine ağırlık sanki yükleniyor gibi bir hava var, ama o da makro dengelerde yine sıkıntı.

Bakın, bütçe büyüklüğünü, bütçe büyüklüklerini -ki çok önemli, herkes için önemli, özellikle üç yıllık orta vadeli planlar için önemli- bu tarzda bilmemiz çok zor olacak. Yani, gelecek üç yıl içerisinde borçlanma da dâhil, kamu finansmanı da dâhil bütçe büyüklüklerini bilmek ve tespit etmek zor olacak. Ama başka bir iddia daha var tabii, biz kamu borçlanmasını azalttık meselesi var. Efendim maalesef, kamu borçlanması azaltıldı gibi görünüyor ama, gelecek üç yılda bu kamu borçlanmasını tekrar artırmak zorundayız. Çünkü cari açık fazla açılıyor, finansman kaynakları gerçekten sıkıntıya düşüyor ve özellikle cari açığın üzerine bir de bütçe açıkları ve kamu finansman dengesindeki sıkıntılarla Türkiye’nin genel ekonomik dengesinde sarsılma oluyor. Genel ekonomik dengesindeki sarsılma son büyüme rakamlarıyla da bir parça daha net ortaya çıktı. Çünkü büyümedeki herhangi bir küçülme vergi gelirlerini, yani -demin söylemeye çalıştığım- bütçe büyüklüklerini de azaltmaya yönelik. O bakımdan, gelecek yıllarda belki bu kanunla bir parça daha fazla, Hazine kendine yer açmaya çalışıyor gibi bir intiba var.

Yine çok dikkatli bakarsanız, orta vadeli mali planla -biraz önce değindim ama- ilgili sıkıntılar da sürüyor. Çünkü orada yıllık planları yaparken yine kamu finansman ve borç yönetiminin düzenlenmesi hakkında tekrar ele almak, tekrar yeni baştan geliştirmek ve düzenlemek gerekiyor.

Sadece eleştirmek açısından değil ama çabuk yasa çıkararak, yasaları karıştırarak, çok teknikleştirerek ve belirli yetkileri sabahleyin bir yerde toplayıp, ertesi sabah yine aynı kurumlara dağıtarak kurumların yapısını da ciddi biçimde bozuyoruz Türkiye’de. Esas bu dönemde Türkiye'nin mali disiplin açısından, ekonomik disiplin açısından kurumsallaşmaya daha çok gereksinimi var. Bunu da yasa çıkararak da çözmek mümkün değil sadece, yönetim ve istikrarla çözmek önemli. Şimdiye kadar, doğru yanlış, bu yönetim ve istikrar vardı bu sistem içerisinde. Şimdi acaba yasayla bunun altı tekrar mı çizilmek isteniyor, yoksa bir daha mı daha fazla yetkileri artırılmak isteniyor; onu Sayın Bakan açıklarsa sevinirim ben.

Yüce Heyete teşekkür ediyorum, saygılar sunuyorum. (MHP sıralarından alkışlar)

---

**Kaynak gösterme:** Mithat Melen (MHP, İstanbul). “Kamu finasmanı ve borç yönetiminin düzenlenmesi hakkında kanun ile bazı kanun ve kanun hükmünde kararnamelerinde değişiklik yapılması hakkında (key) (s.s.237)”. TBMM Genel Kurulu, 131. Birleşim tutanağı, 16 Temmuz 2008. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/konusma/mithat-melen-23-2008-07-16-kamu-finasmani-ve-borc-yonetiminin-duzenlenmesi-hakkinda-kanun-ile-baz (erişim: 29 Ekim 2026).

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.
