# Terör ve terörle mücadeleden doğan zararların karşılanması hk.kan.(ss.650) - **Tür:** Genel Kurul konuşması (TBMM 22. Dönem) - **Konuşmacı:** Muharrem Doğan (Mardin) - **Yer:** TBMM Genel Kurulu, 117. Birleşim - **Tarih:** 16 Temmuz 2004 - **Gündem:** TERÖR VE TERÖRLE MÜCADELEDEN DOĞAN ZARARLARIN KARŞILANMASI HK.KAN.(SS.650) - **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/konusma/muharrem-dogan-22-2004-07-16-teror-ve-terorle-mucadeleden-dogan-zararlarin-karsilanmasi-hk-kan-ss > Muharrem Doğan, 16 Temmuz 2004 tarihinde TBMM Genel Kurulu, 117. Birleşim oturumunda konuştu (gündem: TERÖR VE TERÖRLE MÜCADELEDEN DOĞAN ZARARLARIN KARŞILANMASI HK.KAN.(SS.650)); konuşma 667 kelime. ## Konuşma metni (tutanaktan) MUHARREM DOĞAN (Mardin) - Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; Terör ve Terörle Mücadeleden Doğan Zararların Karşılanması Hakkında Kanun Tasarısının tümü üzerinde şahsım adına söz almış bulunuyorum; Yüce Heyetinizi saygıyla selamlıyorum. Temelde devletin anayasal düzenini yıkmayı amaçlayan terör eylemlerinin, zarar gören kişilere karşı kişisel husumetten ileri gelmediği bilinmektedir. Terör eylemlerine hedef olan kişiler, kendi kusur ve fiilleri sonucu değil, toplumun bir ferdi olarak zarar görmektedirler. Devleti ve toplumu hedef alan fiillerden doğan zararın mağdur kişinin üzerinde bırakılması hak ve adalet kurallarıyla bağdaşmaz. Ortaya çıkan zararın paylaştırılması, toplumun diğer kesimleri ile zarara uğramış kişiler arasında fedakârlığın denkleştirilmesi hakkaniyet ve sosyal hukuk devleti ilkelerinin bir gereğidir. Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; bireylere verilen zararlar, ister terör örgütlerinin eylemlerinden ister terörle mücadele sırasında devletçe alınan tedbirlerden kaynaklanmış olsun, bu zararların belirtilen ilkeler doğrultusunda karşılanması, vatandaşın devlete olan güvenini artıracak, vatandaş-devlet kaynaşmasını sağlayacaktır ve toplumsal barışa katkıda bulunacaktır. Terör eylemlerinin ülkemizde yoğun olarak yaşandığı 19.7.1987 tarihi ile 30.11.2002 tarihi arasında terör eylemleri veya terörle mücadele kapsamında yürütülen faaliyetler nedeniyle zarar gören kişilerin, maddî zararlarının, yargı yoluna gitmelerine gerek kalmadan, idarece, en kısa süre içerisinde ve sulh yoluyla karşılanması; Avrupa İnsan Hakları Mahkemesine ancak bu yolla sonuç alamayanların başvurmalarının, verilen tazminat miktarlarının haksız zenginleşme aracı olarak kullanılmasının önlenmesi amacıyla hazırlanmış olan bu tasarıyı adil ve olumlu bulmaktayım. Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; terör nedeniyle en fazla zarar gören iller, olağanüstü hal bölgesi kapsamındaki illerimizdir. Bunların başında Mardin İlimiz gelmektedir. Bugüne kadar köye dönüş ve rehabilitasyon projesi çerçevesinde en fazla köye dönüş yapılan il yine Mardin'dir. Hemen hemen dönüş yapılmayan köyümüz kalmamıştır. Hepsinin de altyapıları yapılmış ve buralarda insanca yaşam koşulları sağlanmıştır. Bu konuda üstün çaba gösteren Sayın Valimiz Temel Koçaklar'a, huzurunuzda teşekkür ediyorum. Bu nedenle, devletimizin yardım ve şefkat elinin daha fazla uzatılması gerektiği kanaatindeyim. Terör nedeniyle ayrılıp da köylerine tekrar dönüş yapan vatandaşların evlerini yeniden yapmak, onlara yeni iş düzeni kurmak, tarım ve hayvancılık alanında çalışanlara yardım yapmak, onları köylerine daha fazla bağlayacaktır, işsizlik de bir miktar azalmış olacaktır. Böylece, büyük şehirlere yapılan göç önlenecek ve büyük şehirlerin yükü de hafiflemiş olacaktır. Ayrıca, köye geri dönüşün teşvik edilmesi durumunda, köylü vatandaşlarımız, toprağını ekecek, biçecek, hayvancılık yapacak, üretken bir çiftçi olarak üretime katkıda bulunacaktır. Atıl durumda bulunan topraklar yeniden işlenecek, boş durumda bekleyen meralar hayvancılığın gelişmesini sağlayacaktır. Yine, bu arada, teröristler tarafından şehit edilen aile fertlerinin ve yakınlarının işe alınmaları konusunda, onlara daha fazla öncelik vermekle, acılarını biraz daha hafifletmiş olacağız. Bilindiği gibi, artık, yeniden korucu alınmamaktadır. Ancak, geçmiş yıllarda, teröristlere karşı, kahraman silahlı kuvvetlerimiz ve güvenlik görevlilerimiz tarafından verilen mücadelede korucularımızın da çok büyük özveri ve destekleri olmuştur. Faydalı bulduğumuz koruculuk sisteminin devam etmesi ve korucularımızın özlük haklarının verilmesini bir vazife olarak addediyorum. Türkiye genelinde 55 000'e yakın korucu görev yapmaktadır; bunlar, günde en az 18 saat görevlerinin başında ve aldıkları ücret 326 000 000 lira gibi çok küçük bir paradır, hiçbir sosyal güvenceleri yoktur. Cumartesi, pazar günleri yoktur, tatil günleri yoktur. Sayın Başbakan Yardımcımızdan bunların özlük haklarını iyileştirmelerini diliyorum. İleri yaştaki korucularımızdan, yetkililerimiz yeteri kadar randıman alamamaktadırlar; ancak, bunları koruculuk sisteminin dışına yaş haddinden dolayı atmak, şu an, terör örgütleri tarafından olumsuz bir propaganda malzemesi olarak kullanılabilir. Bu nedenle, yaş haddini aşmış korucularımızın sosyal güvenceleri sağlanmış olarak emekli edilmeleri gerektiğine inanıyorum. Bu konuyla ilgili olarak, sosyal boyutu olan bir kanun tasarısının yasalaşmasını sağlamak hepimiz için onur verici bir görevdir. Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; terörle mücadelede görev yapan silahlı kuvvetler ve emniyet mensuplarından şehit olanların yakınları ile malullerimizin mağduriyetlerinin de bu tasarıyla giderilmesi gerekmektedir ve de bu kişilere, en az, başlarını sokacakları bir ev alacak kadar para verilmesi gerekir. Ayrıca, terör mağdurları arasındaki eşitliğin sağlanması konusunda hassasiyet gösterilmelidir. Aynı zamanda bu zararların sadece İçişleri Bakanlığı bütçesine konulan ödeneklerden değil, genel bütçeye konulacak kaynaklardan karşılanmasının zorunlu olduğunu belirtmeden geçemeyeceğim. Görüşmekte olduğumuz 650 sıra sayılı tasarının, sosyal boyutuyla da büyük çapta faydalar getireceği aşikârdır. Dolayısıyla, bu yasa tasarısını, terörden dolayı zarar gören bölgelerimizde, sevgi, barış, huzur ve kardeşliği yeniden tesis edeceğinden dolayı destekliyorum. Olumlu oy vereceğimi belirtiyor, bu yasanın yüce halkımıza hayırlı olmasını diliyorum. Bu duygu ve düşüncelerle, Yüce Meclisi saygıyla selamlıyor, hayırlı tatiller diliyorum. Teşekkür ederim.(Alkışlar) --- **Kaynak gösterme:** Muharrem Doğan (Mardin). “Terör ve terörle mücadeleden doğan zararların karşılanması hk.kan.(ss.650)”. TBMM Genel Kurulu, 117. Birleşim tutanağı, 16 Temmuz 2004. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/konusma/muharrem-dogan-22-2004-07-16-teror-ve-terorle-mucadeleden-dogan-zararlarin-karsilanmasi-hk-kan-ss (erişim: 1 Kasım 2026). Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.