# İstanbul menkul kıymetler borsasının kuruluş yıldönümü münasebetiyle - **Tür:** Genel Kurul konuşması (TBMM 22. Dönem) - **Konuşmacı:** Muharrem Karslı (AK Parti, İstanbul) - **Yer:** TBMM Genel Kurulu, 47. Birleşim - **Tarih:** 3 Ocak 2006 - **Gündem:** İSTANBUL MENKUL KIYMETLER BORSASININ KURULUŞ YILDÖNÜMÜ MÜNASEBETİYLE - **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/konusma/muharrem-karsli-22-2006-01-03-istanbul-menkul-kiymetler-borsasinin-kurulus-yildonumu-munasebetiyle > Muharrem Karslı (AK Parti), 3 Ocak 2006 tarihinde TBMM Genel Kurulu, 47. Birleşim oturumunda konuştu (gündem: İSTANBUL MENKUL KIYMETLER BORSASININ KURULUŞ YILDÖNÜMÜ MÜNASEBETİYLE); konuşma 821 kelime. ## Konuşma metni (tutanaktan) MUHARREM KARSLI (İstanbul)- Sayın Başkan, değerli arkadaşlar; bugün, İstanbul Menkul Kıymetler Borsasının 20 nci kuruluş yıldönümü. Bu önemli yıldönümünün kutlanması için herhangi bir etkinlik yapıldığına rastlamadığım için, bendeniz, hiç olmazsa Meclis kürsüsünden bu 20 nci yılı kendi hesabıma kutlamak ve sizlere bu konuda birkaç kelime söylemek için söz aldım; hepinize, sevgi ve saygılarımı sunuyorum. Hepinize, yeni yılda, mutluluk, huzur ve başarılar diliyorum ve yaklaşan kurban bayramınızı şimdiden tebrik ediyorum. Biliyorsunuz, küçük tasarruf sahiplerinin küçük küçük biriktirdikleri paraları bir araya getirip, bunları yatırılabilir ticarî fonlar halinde yatırım erbabına, ticaret erbabına kullandıran piyasaya biz malî piyasa diyoruz. Malî piyasanın iki önemli kuruluşu var; bunlardan bir tanesi, bankalar, bankacılık sektörü; bir tanesi de, sermaye piyasası. Başka kurumlar da var; ama, konumuz bunlar. Bankalar, herkesin bildiği gibi, küçük tasarrufları mevduat hesaplarıyla toplayarak, bunları biriktirip, ticaret erbabına, sanayie büyük fonlar halinde kullandıran kuruluşlardır. Peki bankalar bu işi güzel bir şekilde yaparken, bir de ayrıca neden sermaye piyasası kurulmuş; şimdi, onu arz edeceğim. Bankalar, küçük tasarrufları toplayıp büyük fonlar halinde tüccara kullandırırken, küçük tasarruf sahiplerine az bir mevduat faizi vermişlerdir; -15-16 ncı Yüzyılda bankacılık ortaya çıktıktan sonra- buna karşılık da tüccara kredi verirken yüzde 10-15 gibi büyük faizler almışlardır; aradaki kâr marjını çok yüksek tutmuşlardır ve böylece hem tasarruf sahiplerini hem de ticaret erbabını sömürmüşlerdir o devirlerde; şimdi için konuşmuyorum. Bu sömürü üzerine bazı organizasyon sahipleri bankaların dışında bir piyasa kurmuşlar; bu piyasada şirket kurmak isteyen şirketini kurmuş, hisse senetlerini ayrı ayrı kâğıtlara bastırıp, halka ilan yoluyla satmış, aynı zamanda borçlanmak istediği zaman da tahvil gibi borçlanma senetleri ihraç edip, bunları halka doğrudan doğruya satmışlar. Bu doğrudan doğruya satış sebebiyle aradan bankalar çekilince hem mevduat sahiplerine daha fazla getiri sağlanmış hem de bunları kullanacak olan tüccarın ödeyeceği faiz daha aşağılara çekilmiştir. Dolayısıyla, sermaye piyasası vasıtasız bir bankacılık piyasasına benzer; bunun için ortaya çıkmış. Sermaye piyasasının organize kuruluşuna, kapalı bir mekanda, belli kurallar dahilinde, yönetmelikler dahilinde, belli bir teknoloji dahilinde alım-satımın yapıldığı ve yalnız üyelerin girip alım-satım yapabildiği kuruluşuna da biz "borsa" diyoruz. Türkiye'de ilk borsanın kuruluşu 1856; ama, ondan sonra imparatorluğun çökmesiyle bu borsa dağılmış, cumhuriyet yeni bir borsa kurmuş, o borsa da pek çalışmamış ve nihayet 1985 yılında rahmetli Turgut Özal'ın talimatıyla ve benim kurucu başkanlığımda İstanbul Menkul Kıymetler Borsası kurulmuş bulunuyor. İstanbul Menkul Kıymetler Borsası da ilk işlemlerini 2 Ocak 1986 tarihinde yaptığı için, tam bir gün arayla 20 nci kuruluş yıldönümünü ve işleme başlama tarihinin yıldönümünü bugün kutluyoruz. İstanbul Menkul Kıymetler Borsası, İstanbul Cağaloğlu'nda Emniyet Sandığından devralınan küçük bir binada kuruldu. Bu binada 40 tane şirketin hisse senetleri ile 20 kadar aracı kurumun iştiraki ve komisyoncuların iştirakiyle faaliyete başladı. İlk günü hatırlıyorum, 8 tane firmanın hisse senetleri alınıp satılmıştı; 40 firmalık listeden sadece 8'i… Daha sonraki günlerde bu sayı gittikçe arttı ve 40 firmanın tamamının aynı gün işlem yapar hale gelmesi bir sene sürdü ve bir yıllık işlem hacmi, o zamanın parasıyla 8 milyar Türk Lirasıydı. Bendenizin borsa başkanlığı görevini bıraktığım 1990 Martında... (Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı.) BAŞKAN - Buyurun Sayın Karslı, konuşmanızı tamamlayınız. MUHARREM KARSLI (Devamla) - Peki efendim. …İstanbul Menkul Kıymetler Borsasında, 100-150 kadar şirket alım-satım görüyordu; şu anda, 312 tane şirket İMKB pazarlarında işlem görüyor. Bu arada, ihraç piyasası da açılmış vaziyette; yani, doğrudan doğruya halka açılmak isteyen şirketler, İMKB'nin imkânlarından yararlanmak imkânına sahiptir. İstanbul Menkul Kıymetler Borsası, 200 civarında aracı kurumla çalışıyor. Bina ve teknoloji itibariyle dünyanın en gelişmiş, en ileri borsalarından biridir; ancak, işlem hacmi itibariyle, Avrupa'da ilk 5 arasına girebiliyor. Tabiî, dünyada, New York Borsası gibi, Tokyo Borsası gibi çok büyük borsalar var; ama, Avrupa çapında bir borsadır. İstanbul Menkul Kıymetler Borsası, kurulduğu yıldan bugüne kadar, halka arzlara aracılık etmek suretiyle, sanayimize büyük çapta sermaye potansiyeli sağlamıştır. Borsa kurulmadan önce, halka açılan şirketler, bankaların şubeleri aracılığıyla halka hisse senetlerini ve tahvillerini satıyorlardı. Şimdi, İMKB'deki birincil piyasa pazarı vasıtasıyla, bu imkân da borsada ve borsanın kuralları dahilinde imkân dahiline girmiş bulunuyor. Özelleştirme işlemleri esnasında borsanın çok büyük yararları görülmüştür ve görülmeye devam ediyor. Geçtiğimiz yıl içinde, özellikle Türk Hava Yollarının ve Türkiye Halk Bankasının hisse senetleri, İMKB vasıtasıyla halka arz edilerek, özelleştirme, halka arz yoluyla, kısmen de olsa halka arz yoluyla yapılmıştır. Bu özelleştirme işlemlerinde mümkün olan nispette, mümkün olan porsiyonda halka arz yolunun seçilmesi, borsamızın, sermaye piyasamızın gelişmesine katkıda bulunacaktır ve ayrıca da çok önemli millî kuruluşların, yabancılarla birlikte halka da hisselerinin satışı sağlanmış olacaktır. Biliyorsunuz, Türkiye'de, İstanbul, Ankara, İzmir ve Adana dışında, ikinci derecede sanayi bölgeleri var -Kayseri, Gaziantep, Denizli, Konya, Malatya gibi- buralarda İstanbul Menkul Kıymetler Borsasının faaliyet göstermesi için, özellikle KOBİ'lere hitaben faaliyet göstermesi için çalışmalar yapıldı. Bu çalışmaların ne durumda olduğunu, şu anda, ben de bilmiyorum; ama, İstanbul Menkul Kıymetler Borsasının bilgisayar terminallerinin bu ikincil merkezlere uzatılması ve oralarda bir lokal meydana getirilmesi şeklinde borsa hizmeti, oradaki yerel kuruluşlara da uzatılabilir, onların da yararlanması sağlanabilir, başka kombinezonlar da düşünülebilir; ama, muhakkak ki, borsa hizmetinin ikincil derecedeki sanayi şehirlerine de uzatılmasında büyük yarar görüyorum. Zamanım bu kadar olduğu için, daha fazla konuşma imkânına sahip değilim. Hepinize çok teşekkürler ediyorum. Tekrar yeni yıllarınızı kutluyorum. (Alkışlar) --- **Kaynak gösterme:** Muharrem Karslı (AK Parti, İstanbul). “İstanbul menkul kıymetler borsasının kuruluş yıldönümü münasebetiyle”. TBMM Genel Kurulu, 47. Birleşim tutanağı, 3 Ocak 2006. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/konusma/muharrem-karsli-22-2006-01-03-istanbul-menkul-kiymetler-borsasinin-kurulus-yildonumu-munasebetiyle (erişim: 1 Kasım 2026). Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.