# Ceza muhakemesi kanununda değişiklik yapılması hk. (s.s. 903)

- **Tür:** Genel Kurul konuşması (TBMM 22. Dönem)
- **Konuşmacı:** Muharrem Kılıç (CHP, Malatya)
- **Yer:** TBMM Genel Kurulu, 102. Birleşim
- **Tarih:** 25 Mayıs 2005
- **Gündem:** CEZA MUHAKEMESİ KANUNUNDA DEĞİŞİKLİK YAPILMASI HK. (S.S. 903)
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/konusma/muharrem-kilic-22-2005-05-25-ceza-muhakemesi-kanununda-degisiklik-yapilmasi-hk-s-s-903-2

> Muharrem Kılıç (CHP), 25 Mayıs 2005 tarihinde TBMM Genel Kurulu, 102. Birleşim oturumunda konuştu (gündem: CEZA MUHAKEMESİ KANUNUNDA DEĞİŞİKLİK YAPILMASI HK. (S.S. 903)); konuşma 356 kelime.

## Konuşma metni (tutanaktan)

MUHARREM KILIÇ (Malatya) - Sayın Başkanım, sayın milletvekilleri; demin yapmış olduğum konuşmada, zaten yeteri kadar içimize sindiremediğimiz bu Ceza Muhakemeleri Kanununun giderek demokratik yapısını bozduğunu söylemiştim bu teklifin. Yaptığımız konuşmada, özellikle savunma hakkıyla ilgili kısıtlamalardan bahsetmiştik. Bununla ilgili olarak, Sayın Bakanımız, yapmış olduğu açıklamada, Barolar Birliğinin de buna "olur" dediğini belirtmişti. Oysa, Barolar Birliğinin temsilcisinin, o tutanaklardaki beyanı aynen şöyle: Düzenlemenin savunma hakkını kısıtlayacağını, yasaklama gerekçesi olarak gösterilen nedenlerin, ancak kesinleşmiş bir mahkeme hükmüyle kabul edilebilecek kısıtlamalar olduğunu, uygulamada Avrupa insan hakları hukuku bakımından sıkıntılara neden olabileceğini belirtmiştir; yani, avukatlarla ilgili olay bu.

Yine, değerli arkadaşlar, Ceza Muhakemeleri Kanununun 161 inci maddesinde, cumhuriyet savcısının görev ve yetkileri belirlenmişti. Bu görev ve yetkileri belirlenirken, kolluk görevlileri, cumhuriyet savcılarının emirlerini yerine getirmezse, bunlar hakkında gerekli soruşturmanın yapılacağı belirtiliyordu. Yalnız, bu düzenlemede, bir önerge verildi. Önergede "sözlü emir en kısa sürede yazılı olarak bildirilir" şeklinde bir cümle eklenmiş ve maddenin beşinci fıkrasına "4483 sayılı Memurlar ve Diğer Kamu Görevlilerinin Yargılanması Hakkında Kanun hükümleri" ibaresinden sonra gelmek üzere "en üst dereceli kolluk amirleri hakkında ise, hâkimlerin görevlerinden dolayı tabi oldukları yargılama usulü uygulanır" denilmektedir.

Bunun anlamı şu, değerli arkadaşlar: Cumhuriyet savcısının vermiş olduğu talimatları kolluk görevlileri yerine getirmezse ne olacak; cumhuriyet savcısı, ilçedeki onbaşı hakkında, ilçedeki bir polis memuru hakkında gerekli soruşturmayı ve kovuşturmayı yapacak, hakkında dava açacak; ancak, burada ne diyor: "En üst dereceli kolluk amirleri hakkında ise..." Yani, bunlar kim; ilçedeki ilçe emniyet müdürü, ilçedeki jandarma komutanı, ildeki il emniyet müdürü, ildeki il jandarma alay komutanı. Bunlar hakkında cumhuriyet savcısı doğrudan kovuşturma açamayacak. Niye; çünkü, bunları ne yapıyoruz; hâkimlerin görevlerinden dolayı tabi oldukları yargılama usulüne tabi tutuyoruz. Şimdi, bunlar hâkim mi arkadaşlar, bunlar yargı görevi mi yapıyorlar, hâkimlerle aynı usullere tabi olsunlar?!

Tabiî, polisi cezalandırmak kolay, oradaki belki bir onbaşıyı da cezalandırmak kolay; ancak, üst amirlere gelince burada duruyoruz. Peki, cumhuriyet savcısının talimatlarını yerine getirmeyen, alt düzeydeki memurlar mı?! Bir polis memurunun cumhuriyet savcısının emrini yerine getirmemesi mümkün mü?! Oradaki soruşturmayı, kovuşturmayı, oradaki polis memurları mı engelliyor?! Değerli arkadaşlar, asıl işin başındaki, asıl talimatı veren, asıl, cumhuriyet savcısının, adliyenin görevlerini aksatan birimler hakkında hâkimlerin görevlerinden dolayı soruşturma usulünü getiriyoruz, izne tabi tutuyoruz; ancak...

(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)

---

**Kaynak gösterme:** Muharrem Kılıç (CHP, Malatya). “Ceza muhakemesi kanununda değişiklik yapılması hk. (s.s. 903)”. TBMM Genel Kurulu, 102. Birleşim tutanağı, 25 Mayıs 2005. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/konusma/muharrem-kilic-22-2005-05-25-ceza-muhakemesi-kanununda-degisiklik-yapilmasi-hk-s-s-903-2 (erişim: 1 Kasım 2026).

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.