# Almanya'da ve yurt dışında yaşayan vatandaşlarımızın çifte vatandaşlık sorununun ilgili hükümetlerle görüşülerek giderilmesiyle ilgili

- **Tür:** Genel Kurul konuşması (TBMM 22. Dönem)
- **Konuşmacı:** Muharrem Kılıç (CHP, Malatya)
- **Yer:** TBMM Genel Kurulu, 122. Birleşim
- **Tarih:** 30 Haziran 2005
- **Gündem:** ALMANYA'DA VE YURT DIŞINDA YAŞAYAN VATANDAŞLARIMIZIN ÇİFTE VATANDAŞLIK SORUNUNUN İLGİLİ HÜKÜMETLERLE GÖRÜŞÜLEREK GİDERİLMESİYLE İLGİLİ
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/konusma/muharrem-kilic-22-2005-06-30-almanya-da-ve-yurt-disinda-yasayan-vatandaslarimizin-cifte-vatandaslik

> Muharrem Kılıç (CHP), 30 Haziran 2005 tarihinde TBMM Genel Kurulu, 122. Birleşim oturumunda konuştu (gündem: ALMANYA'DA VE YURT DIŞINDA YAŞAYAN VATANDAŞLARIMIZIN ÇİFTE VATANDAŞLIK SORUNUNUN İLGİLİ HÜKÜMETLERLE GÖRÜŞÜLEREK GİDERİLMESİYLE İLGİLİ); konuşma 444 kelime.

## Konuşma metni (tutanaktan)

MUHARREM KILIÇ (Malatya) - Sayın Başkanım, değerli arkadaşlar; bugün, yurt dışında yaşamakta olan, özellikle Almanya'da yaşamakta olan vatandaşlarımızın çok acil bir sorununu Yüce Meclisin gündemine getirmek istiyorum.

Değerli arkadaşlar, yurt dışına giden vatandaşlarımız, ilk başta geçici amaçlarla gittiler; ancak, onların çoğunluğu şu anda o ülkelere yerleştiler, ev aldılar, işyeri aldılar, işyeri açtılar, çocukları orada okudu, orada iş buldu, işe yerleştiler ve o insanların, en az 100 000'den fazlası şu anda çifte vatandaş konumunda. Alman vatandaşlığına geçen Türkleri, konsolosluklar, büyükelçilikler, yeniden Türk vatandaşlığı almaya özendirdiler, teşvik ettiler; ancak, Alman mevzuatı konusunda bu insanlar uyarılmadı. Şu anda, bu insanlar kan ağlıyor.

Geçen hafta, Ankara'ya ağabeyinin cenazesine gelen bir vatandaşımız, ben, nasıl gideceğimin telaşı içindeyim; fark ederlerse, beni tekrar yurt dışına göndermeyebilirler diyor; çünkü, yeniden vize sorunu başlayacak, yeniden oturma izni sorunu başlayacak, yeniden çalışma izni sorunu başlayacak.

Değerli arkadaşlar, biz, bu insanları yurt dışına gönderdik, unuttuk. Oysa, bu insanlar Türk ekonomisine, ülkemize çok büyük katkılarda bulundular. Kırk yılı aşkın süredir, Türk ekonomisine, 140 milyar doların üzerinde katkıları vardır. Zamanında 70 sente muhtaç olan bu ülke, çok büyük ölçüde bu insanların sağladığı dövizlerle ayakta durdu; ancak, biz, bu insanlar için ne yapıyoruz; bu insanları sadece döviz kaynağı olarak görüyoruz. Bu insanlar orada ne gibi sorunlarla karşılaşıyorlar, bunlarla ilgili Meclis araştırması komisyonu oluşturduk, raporlar hazırladık; ama, o raporların gereğini yaptık mı değerli arkadaşlar; yapmadık maalesef. Bu yüzden, bu sorun çok acil değerli arkadaşlar. Türk Hükümetinin, Türk Devletinin büyüklüğüne yakışır bir biçimde bu insanlarımıza sahip olmamız gerekiyor. Yurt dışındaki insanlarımızı kendi kaderine terk edemeyiz.

Konuyla ilgili, Sayın İçişleri Bakanımıza yazılı soru yönelttim; ancak, bugüne kadar -gerçi yakın zamanda yönelttim- bu soruma henüz bir yanıt verilmedi. Hükümet olarak, Başbakan düzeyinde, İçişleri Bakanı düzeyinde, Dışişleri Bakanı düzeyinde bunlara ne yaptınız? Hangi çözümleri buldunuz? Hangi çözümleri bulmayı düşünüyorsunuz? Ciddî bir devlet, ciddî bir hükümet, o insanları kendi haline terk etmez. Alman Hükümetiyle, Alman Devletiyle gerekli ilişkileri sağlayarak bu sorunlara çözüm bulmak zorundayız.

Bana gelen bir e-mailde, oradan, Gökhan Özkan adlı bir vatandaş "Türk olmak, devletim tarafından yalnız bırakılmak demektir" diyor. Bu imajı vermememiz gerekiyor. "Türk olmak, devlete güvenmeden, yalnız kendi ayakları üzerinde durabilmek demektir" diyor. Yine "Türk olmak, bir sorunun, bir mağduriyetin olduğunda, devletinin seninle saklambaç oynaması demektir" diyor.

Değerli arkadaşlar, sorun çok acil, sorun çok önemli. Oradaki vatandaşlarımızdan bir kısmı, eğer, Türk vatandaşlığından çıkmışsa ve 2 000'den sonra yeniden Türk vatandaşı olmuşsa, otomatikman Alman vatandaşlığını kaybettiler. Eğer, şu anda, Türk vatandaşlığından çıkacak olurlarsa, bu insanlar vatansız konuma gelecekler.

Bu insanların sorununa, Yüce Meclisin, bir an önce el koyması gerekiyor. Hükümet duyarsızsa, yasama organı olarak biz, gerekli uyarıları, gerekli denetim görevimizi mutlaka yapmak durumundayız. Bu sorun, acil çözüm bekliyor.

Değerli arkadaşlar, bunu Yüce Meclisin gündemine taşımak istedim.

(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)

---

**Kaynak gösterme:** Muharrem Kılıç (CHP, Malatya). “Almanya'da ve yurt dışında yaşayan vatandaşlarımızın çifte vatandaşlık sorununun ilgili hükümetlerle görüşülerek giderilmesiyle ilgili”. TBMM Genel Kurulu, 122. Birleşim tutanağı, 30 Haziran 2005. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/konusma/muharrem-kilic-22-2005-06-30-almanya-da-ve-yurt-disinda-yasayan-vatandaslarimizin-cifte-vatandaslik (erişim: 1 Kasım 2026).

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.