# Kamu mali yönetimi ve kontrol kanunu tasarısı (s.sayı:302) - **Tür:** Genel Kurul konuşması (TBMM 22. Dönem) - **Konuşmacı:** Muhsin Koçyiğit (CHP, Diyarbakır) - **Yer:** TBMM Genel Kurulu, 26. Birleşim - **Tarih:** 10 Aralık 2003 - **Gündem:** KAMU MALİ YÖNETİMİ VE KONTROL KANUNU TASARISI (S.SAYI:302) - **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/konusma/muhsin-kocyigit-22-2003-12-10-kamu-mali-yonetimi-ve-kontrol-kanunu-tasarisi-s-sayi-302 > Muhsin Koçyiğit (CHP), 10 Aralık 2003 tarihinde TBMM Genel Kurulu, 26. Birleşim oturumunda konuştu (gündem: KAMU MALİ YÖNETİMİ VE KONTROL KANUNU TASARISI (S.SAYI:302)); konuşma 688 kelime. ## Konuşma metni (tutanaktan) CHP GRUBU ADINA MUHSİN KOÇYİĞİT (Diyarbakır) - Sayın Başkan, sayın milletvekilleri; görüşülmekte olan 302 sıra sayılı Kamu Malî Yönetimi ve Kontrol Kanunu Tasarısının 31 inci maddesi hakkındaki görüşlerimizi belirtmek üzere, Cumhuriyet Halk Partisi Grubu adına söz almış bulunuyorum; bu vesileyle, hepinizi saygıyla selamlıyorum. Sayın Başkan, sayın milletvekilleri; bugün görüşülmekte olan Kamu Malî Yönetimi ve Kontrol Kanunu Tasarısına ilişkin çalışmalar, yaklaşık on yıldan bu yana çeşitli kamu kurum ve kuruluşlarında yapılmaktadır. Mevcut durumuyla Kamu Malî Yönetimi ve Kontrol Kanunu Tasarısı, uluslararası standartlar, Avrupa Birliği uygulamaları ve Maliye Bakanlığı açısından önemli sakıncalar içermektedir. Ümit ederim ki, Genel Kuruldaki bu çalışmalar sırasında, bu eksiklikler giderilerek, ortaya, uygulanabilir önemli bir metin çıkar. Sayın Başkan, sayın milletvekilleri; kamu kaynaklarının belirlenen amaçlar doğrultusunda ve yasal düzenlemelere uygun olarak etkili ve verimli şekilde kullanılmasında, kamu malî yönetimi, malî kontrolü ve malî denetimi etkin kılacak ve genel yönetim kapsamına dahil tüm kamu idarelerini kapsayacak, saydamlık ve hesap verebilirlik işlevini ve harcama öncesi süreci azaltıcı, görev, yetki ve sorumlulukları açıkça belirlemesi ve harcamacı kuruluşlara daha fazla yetki vermesi gerekmektedir. Bu kanun tasarısının "Harcama yetkisi ve yetkilisi" başlıklı 31 inci maddesinde; bütçeyle ödenek tahsis edilen her bir harcama biriminin en üst yöneticisinin harcama yetkilisi olduğu belirtilmiştir. Genel yönetim kapsamındaki kamu idarelerinin merkez ve merkez dışı birimlerinde harcama yetkililerinin görev unvanları itibarıyla tespitine ve harcama yetkisinin devredilmesine ilişkin usul ve esaslar Maliye Bakanlığınca belirlenir. Harcama yetkisinin devredilmesinin, yetkiyi devredenin idarî sorumluluğunu ortadan kaldırmayacağı görülmektedir. Harcama yetkililerinin bütçede öngörülen ödenekleri kadar, ödenek gönderme belgesiyle ödenek verilen harcama yetkililerinin ise, tahsis edilen ödenek tutarında harcama yapabilecekleri hükme bağlanmıştır. Değerli arkadaşlarım, harcama sürecine ilave yapılar eklemeye ve işlevler yüklemeye gerek yoktur. Amaç, şeffaflığı sağlamak, yolsuzluğu ve israfı önlemek, hesap verebilmek-alabilmek ve görev, yetki ve sorumluluk irtibatını kurmak değil midir; öyleyse, oturmuş yapılarla bu derece oynamaya neden gerek duyulmaktadır, bunun açıklanması gerekmektedir. Hesap alamama, sorumluyu belirleyememe, hatta yolsuzluk ve israf, kontrol yetersizliğinden değildir, ödenek dağıtımından başlayarak ödemeye kadar olan süreçte kuralların tam işletilememesi yanında, kuralsız ve standardı olmayan ve sorumsuz yetkilerin olmasındandır. Bu nedenle, kurumlara bütçeleri verilmeli, harcama süreci netleştirilip, olabildiğince basitleştirilmeli, teknolojiden yararlanarak ödenek ve nakit dağıtım ve kullanımı merkezî düzeyde kamuoyu denetimine açık bir şekilde kontrol altında tutulması sağlanmalıdır. Sayın Başkan, sayın milletvekilleri; harcama sürecinde, hizmetin yürütülmesi ile mevzuatın uygulanması arasında bir konumda duran ita amirlerinin, malî yönden, özellikle Sayıştay yargısı karşısında sorumsuzlukları -deruhtei mesuliyet üstlenme durumları hariç- hizmet-mevzuat ekseninde denge kurabilmesi bakımından devam etmeli malî sorumluluğu, doğrudan sorumluluk üstlendiği durumlarda söz konusu olmalıdır. Süreç, ita amirinin, yeni ifadesiyle harcama yetkilisinin, istihdam, rutin olan elektrik, su, telefon gibi harcamalar dışında kalan taahhüde yönelik harcamalarda, harcama talimatı onay belgesiyle başlamalı, bu talimat esas olmak üzere yapılan işler, gerçekleştirme memuru, yani, tahakkuk memuru tarafından tahakkuk ettirilmelidir. Mevcut yapıda dahi işlevsiz ve tamamen bürokratik bir işlem olan verile emirlerinin ita amirlerince imzalanması, eğer harcama sürecine bir kolaylık ve hız katılmak isteniyorsa kaldırılarak, saymanlar tarafından, mevcut yasada yer alan çerçevede belirlenecek kontrol esasları doğrultusunda incelendikten sonra ödeme gerçekleştirilmelidir. Ancak, ita amirleri, yalnızca, gerek tahakkuk memurları ve gerekse saymanlar tarafından tahakkuk ettirilmediği veya ödenmediği deruhtei mesuliyet verdikleri harcamalarda verile emirlerini imzalamalıdır. Yine, mevcut sistemdeki, Sayıştay yargılaması yönüyle, sayman ve tahakkuk memurlarının kusursuz sorumluluk esası kaldırılarak, bunların sorumlulukları, kusursuz sorumluluğa indirgenmelidir. Mevcut işleyişte pek işletilmeyen 1050 sayılı Muhasebei Umumiye Kanununun 22 nci maddesi kapsamındaki sorumluluk daha da netleştirilerek, harcamaya esas belgeleri düzenleyen görevliler kademe kademe kusur veya kasıtlarına göre fazla ve yersiz ödemelerden müştereken veya şartlarına göre tek başlarına sorumlu tutulmalıdır. Özellikle bu husus, mevcut süreçte aksayan bir sorunun çözümüne önemli ölçüde katkıda bulunmuş olacaktır. Sayın Başkan, sayın milletvekilleri; tasarıda, harcama sürecinde yer alan görevliler bakımından sık sık yer verilen "sorumludurlar" ibaresinin neyi ifade ettiği açıkça belirtilmelidir. Diğer bir ifadeyle, idarî ve cezaî sorumluluklar konusunda ilgili mevzuatına hüküm bazında atıf yapılması yanında, özellikle tasarının konusu itibariyle, malî yönden Sayıştayın tazmin kararları ile idarî işleyiş ve denetimler sonucu tespit edilen fazla ve yersiz ödemelerden sorumlu olanlara, unvan-görev bazında, tasarıda açıkça yer verilmelidir. Ancak, burada önemli olan, vergi dışında kalan kamu alacaklarının takip ve tahsiline özgü özel bir kanun çıkarılmasıdır. Böyle bir düzenleme gündemde olmadığına göre, tasarıda, söz konusu kamu alacaklarının tespit, takip ve tahsiline yönelik daha ayrıntılı düzenlemelere yer verilmesi gerekmektedir. Sözlerime son verirken, hepinizi saygıyla selamlarım. (Alkışlar) --- **Kaynak gösterme:** Muhsin Koçyiğit (CHP, Diyarbakır). “Kamu mali yönetimi ve kontrol kanunu tasarısı (s.sayı:302)”. TBMM Genel Kurulu, 26. Birleşim tutanağı, 10 Aralık 2003. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/konusma/muhsin-kocyigit-22-2003-12-10-kamu-mali-yonetimi-ve-kontrol-kanunu-tasarisi-s-sayi-302 (erişim: 1 Kasım 2026). Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.