# Bazı kanun ve kanun hükmünde kararnamelerde değişiklik yapılması hk (s.s.635)(özelleştirme hk.) - **Tür:** Genel Kurul konuşması (TBMM 22. Dönem) - **Konuşmacı:** Muhsin Koçyiğit (CHP, Diyarbakır) - **Yer:** TBMM Genel Kurulu, 117. Birleşim - **Tarih:** 16 Temmuz 2004 - **Gündem:** BAZI KANUN VE KANUN HÜKMÜNDE KARARNAMELERDE DEĞİŞİKLİK YAPILMASI HK (S.S.635)(ÖZELLEŞTİRME HK.) - **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/konusma/muhsin-kocyigit-22-2004-07-16-bazi-kanun-ve-kanun-hukmunde-kararnamelerde-degisiklik-yapilmasi-hk-s > Muhsin Koçyiğit (CHP), 16 Temmuz 2004 tarihinde TBMM Genel Kurulu, 117. Birleşim oturumunda konuştu (gündem: BAZI KANUN VE KANUN HÜKMÜNDE KARARNAMELERDE DEĞİŞİKLİK YAPILMASI HK (S.S.635)(ÖZELLEŞTİRME HK.)); konuşma 856 kelime. ## Konuşma metni (tutanaktan) CHP GRUBU ADINA MUHSİN KOÇYİĞİT (Diyarbakır) - Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; görüşülmekte olan 635 sıra sayılı Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Tasarısının 13 üncü maddesi üzerinde görüşlerimizi belirtmek üzere, Cumhuriyet Halk Partisi Grubu adına söz almış bulunuyorum; sizleri Grubum ve şahsım adına selamlıyorum. Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; 1050 sayılı Muhasebei Umumiye Kanununun 6 ncı maddesine göre, bütçe, devlet daire ve kurumlarının yıllık gelir ve gider tahminlerini gösteren ve bunların uygulanmasına ve yürütülmesine izin ve yetki veren bir kanundur. Süreli bir yetki kanunu olan bütçenin açık, şeffaf, güvenilir, samimî ve gerçekçi olması gerekmektedir. Bütçenin gerçekçi hazırlanması, toplumun refahı ve ekonominin istikrarı bakımından da önem arz etmektedir. Aynı şekilde, bütçe kanunuyla harcamacı birimlere verilen ödenekler, kamu hizmetlerinin gerçekleştirilmesi bakımından öngörülen hizmetlerin finansmanı için ayrılmış harcama sınırını gösteren tutarlardır. Harcamacı kuruluşlar, her yıl bütçe kanunlarıyla kendilerine verilen ödenekler kadar harcama yapabilir ve bu ödenekleri çoğaltamazlar; yani, kurumlar, harcamalarını yaparken Meclisin kabul ettiği büyüklüğü aşmamaları gerekmektedir. Nitekim, Meclis, her yıl bütçe kanununun yasalaşmasıyla, sahip olduğu bütçe hakkına dayanarak, o yıl hangi kamu hizmetleri için ne miktarda harcama yapılması gerekeceğine ve bu harcamalar nedeniyle ne gibi malî yükümlülükler getirileceğine ulus adına karar vermektedir. Sayın Başkan, sayın milletvekilleri; biraz önce açıklamalarını yaptığım bütçe, eködenek ve bütçe hakkı kavramlarının aksine bir tutumla, Bakanlık, tasarının 13 üncü maddesinin (c) bendi ile 5027 sayılı 2004 Malî Yılı Bütçe Kanununun 17 nci maddesinin (a) bendinin (10) numaralı alt bendini değiştirmektedir. Getirilen bu düzenlemeyle Maliye Bakanına bir sınırlamayla verilen kuruluş bütçesi ödenekleri üzerindeki aktarma yetkisi sınırsız bir şekilde genişletilmekte, ayrıca, kuruluşların bütçelerinden Maliye Bakanlığı bütçesindeki yedek ödenek tertibine aktarma yapılması konusunda da ilave yetkiler verilmektedir. Bu şekilde bir değişiklik yapılmasının anlamı, Maliye Bakanının Türkiye Büyük Millet Meclisinin kabul ettiği kuruluş bütçesi üzerinde istediği değişikliği yapması, hatta, kuruluştan Meclisin tahsis ettiği ödeneği alıp kendi bütçesine aktarma konusunda yetkiye sahip olması sonucunu doğuracaktır. Bu değişiklikle, bütçe yapma yetkisi fiilen Türkiye Büyük Millet Meclisinin elinden alınarak Maliye Bakanlığına verildiğinden, bu, açıkça, Anayasaya aykırıdır; çünkü, Maliye Bakanı, aldığı bu yetkiyle bütçe çıktıktan sonra da Meclisin yaptığı ödenek tahsislerini istediği şekilde değiştirme hak ve yetkisini kendisinde görebilecektir. Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; getirilmeye çalışılan sistem Meclisin bütçe haklarının fiilen elinden alınması yanında, modern malî yönetim anlayışına ve bütçe sistemlerine de uymamaktadır. Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; görüşmekte olduğumuz yasa tasarısının 13 üncü maddesine göre, Maliye Bakanı, 2004 Malî Yılı Bütçe Kanununun ilgili maddesindeki (c) ve (d) bentlerinin kalkmasıyla yedek ödenek tertibinde toplamış olduğu kaynağı, herhangi bir sınırlamaya tabi olmaksızın, istediği kuruluşun istediği tertibine aktarabilecektir. Oysa, 5027 sayılı 2004 Malî Yılı Bütçe Kanununda Maliye Bakanının bu yetkisi Meclisin takdir ettiği bütçe büyüklüğünün yüzde 10'uyla sınırlandırılmıştır. Meclisin bütçe yapma hakkı elinden alınırcasına millet iradesi hiçe sayılarak Maliye Bakanının böylesine geniş yetkiyle donatılmasını uygun görmüyoruz; çünkü, bu durumda, hem alınan ödeneklerin tahsis edildiği kurum bütçeleri hem de konsolide bütçe büyüklüğü değişecektir. Bir başka anlatımla, Meclis eködenek kanunuyla, demokrasilerin oluşum ve gelişim sürecinde kamu gelir ve giderleri üzerindeki yetkilerin Parlamentoya devredilmesiyle sistemleşen ve anayasalarla düzenlenen bütçe hakkına dayanarak sene başında onayladığı ve bütçe kanunuyla belirlediği büyüklüğün üzerinde harcama yapma yetkisini devretmiş olacaktır ki, bunu onaylamak ve kabul etmek mümkün değildir. Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; görüşmekte olduğumuz yasa tasarısının 13 üncü maddesinde "2004 Yılı Yatırım Programı ile ilişkilendirmek suretiyle Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü enerji sektörü kapsamında yer alan Borçka Barajı ve HES projesine 75 trilyon lirayı, Muratlı Barajı ve HES projesine 53 trilyon lirayı, Ermenek Barajı ve HES projesine 54 trilyon lirayı ve içmesuyu sektörü kapsamında yer alan Büyük İstanbul İçmesuyu Projesi II. Merhale (Büyük Melen) projesine 98 trilyon lirayı geçmemek üzere toplam 450 trilyon liraya kadar Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü bütçesinin ilgili tertiplerine ödenek eklemeye Maliye Bakanı yetkilidir" denilmektedir. Sayın Bakanım, bunlara biz de destek veriyoruz; çünkü, bunların hepsi hizmete yönelik harcamalardır; ancak, burada bizim de bir sorunumuz vardır: Yıllardır Diyarbakır'ın, Ergani'nin kanayan yarası olan su sorunu. Bugün Ergani İlçesinin merkez nüfusu 70 000; köyleriyle beraber nüfusu 200 000'i geçmektedir; ancak, ilçenin içmesuyu sıkıntısı vardır. Bunun acilen çözülmesi gerekmektedir. Su da vardır, kaynak da vardır. Dicle'nin en büyük kollarından birini oluşturan Boğaz Çayı, Dicle'nin debisinin aşağı yukarı yüzde 80'ini sağlamaktadır; fakat, bu su, binlerce yıldır boşa akmaktadır. Burada yapılması gereken, doğal baraj görünümünde olan yere ödenek tahsis edip, burayı kısa sürede baraj haline getirmek. İnanıyorum ki, bu baraj yapılırsa, Ergani'nin içmesuyu sorunu -en az ikiyüz yıllık- çözülecek ve Ergani'nin köylerinin de içmesuyu ve sulama sorunu çözülecektir; yani, suyla kıraç topraklar bütünleşecek, ovalardan bereket fışkıracaktır; ancak, diğer yerlere bu tasarıyla verdiğimiz ödenekler, maalesef, bugüne kadar bizim bu barajdan esirgenmiştir. Kısa bir süre önce, Enerji Bakanına bu konuda bir soru önergesi verdim. Sayın Bakanımızın, lütfedip, bize verdikleri cevaplarında, 2005 yılı cari yatırım programında Ergani Barajının devreye sokulacağını ve Planlamadan görüş alınarak, bunun yatırımlar arasına alınacağını belirttiler. Sayın Bakanımdan, ben, şimdi, burada, bir söz almak istiyorum. Sayın Bakanım... Sayın Bakanım gitmişler... FİKRET BADAZLI (Antalya) - Verdi gitti... MUHSİN KOÇYİĞİT (Devamla) - Sayın Bakan, önümüzdeki 2005 yılı içerisinde, fazla değil, 50 trilyon civarında bir ödeneği bizim Ergani Barajı için ayırabilirse, inanıyorum ki, bu baraj kısa süre içerisinde yapılacak ve ilçemizin su sorunu kökünden halledilecektir ve bu taahhüdü ben, şu anda, Sayın Bakanımızdan almak istiyorum. Sayın Bakanımız inşallah bunu duymuşlardır yahut da Sayın Müsteşar kendilerine iletir. --- **Kaynak gösterme:** Muhsin Koçyiğit (CHP, Diyarbakır). “Bazı kanun ve kanun hükmünde kararnamelerde değişiklik yapılması hk (s.s.635)(özelleştirme hk.)”. TBMM Genel Kurulu, 117. Birleşim tutanağı, 16 Temmuz 2004. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/konusma/muhsin-kocyigit-22-2004-07-16-bazi-kanun-ve-kanun-hukmunde-kararnamelerde-degisiklik-yapilmasi-hk-s (erişim: 1 Kasım 2026). Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.