# 5394 sayılı türkiye istatistik kanunu ve anayasanın 89 uncu ve 104 üncü maddeleri gereğince bir daha görüşülmesi hk. (s.s.999) - **Tür:** Genel Kurul konuşması (TBMM 22. Dönem) - **Konuşmacı:** Muhsin Koçyiğit (Diyarbakır) - **Yer:** TBMM Genel Kurulu, 16. Birleşim - **Tarih:** 9 Kasım 2005 - **Gündem:** 5394 SAYILI TÜRKİYE İSTATİSTİK KANUNU VE ANAYASANIN 89 UNCU VE 104 ÜNCÜ MADDELERİ GEREĞİNCE BİR DAHA GÖRÜŞÜLMESİ HK. (S.S.999) - **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/konusma/muhsin-kocyigit-22-2005-11-09-5394-sayili-turkiye-istatistik-kanunu-ve-anayasanin-89-uncu-ve-104-unc > Muhsin Koçyiğit, 9 Kasım 2005 tarihinde TBMM Genel Kurulu, 16. Birleşim oturumunda konuştu (gündem: 5394 SAYILI TÜRKİYE İSTATİSTİK KANUNU VE ANAYASANIN 89 UNCU VE 104 ÜNCÜ MADDELERİ GEREĞİNCE BİR DAHA GÖRÜŞÜLMESİ HK. (S.S.999)); konuşma 727 kelime. ## Konuşma metni (tutanaktan) ANAVATAN PARTİSİ GRUBU ADINA MUHSİN KOÇYİĞİT (Diyarbakır) - Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; görüşülmekte olan 999 sıra sayılı, 3.7.2005 Tarihli ve 5394 Sayılı Türkiye İstatistik Kanunu ve Anayasanın 89 uncu ve 104 üncü maddeleri gereğince Cumhurbaşkanınca bir daha görüşülmek üzere geri gönderme tezkeresi ile Plan ve Bütçe Komisyonu Raporu üzerinde Anavatan Partisi Grubu adına söz almış bulunuyorum; Grubum ve şahsım adına hepinizi saygıyla selamlıyorum. Değerli arkadaşlarım, Cumhurbaşkanı tarafından bir kez daha görüşülmek üzere geri gönderilen bu yasanın 2 maddesi var; 45 ve 56 ncı maddeleri. Öncelikle, bu bölümde, istatistik üzerinde genel bilgiler verdikten sonra, ikinci bölümde, Cumhurbaşkanının geri gönderme tezkeresinin gerekçeleri üzerinde konuşacağım. Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; istatistik, başlangıçta teknik bir disiplin olarak ele alınırken, günümüzde bir bilim dalı olarak kendini kabul ettirmiş, çağımızda, bilgi çağı olarak adlandırılan gelişmeler, istatistiği evrensel bir konuşma dili konumuna getirmiştir. Küreselleşen dünyamızda, devletlerin etkin ve sağlıklı bir şekilde yönetilmesi, ancak güvenilir bir bilgi altyapısına sahip olmasıyla mümkündür. Değerli arkadaşlarım, bilimsel metotlarla elde edilmiş güvenilir istatistikler olmaksızın doğru kararların alınması, kısa veya uzun vadeli planların yapılması düşünülemez. Bilgi ve veri olmadan, ne yola çıkılabilir ve ne de hedefe varılabilir. Ekonomik kalkınmayı yönlendiren belirleyici araçlardan biri olan istatistik olgusu, aynı zamanda, demokratikleşme, şeffaflaşma ve hukukun üstünlüğünün sağlanması süreçlerinde de vazgeçilmez bir işlev görmektedir. Bu itibarla, demokrasilerde, doğru bilgi, doğru yorum ve doğru karar süreçlerinde, araştırmacılar, politikacılar, karar alıcılar ve tüm bireyler tarafından karar alınırken ve bu kararların muhtemel sonuçları değerlendirilirken, istatistiğe dayanan bilgi elemanlarına birinci derecede öncelik verilmektedir. Bu doğrultuda, demokrasinin etkinliği, istatistik altyapısının ve bilgi sistemlerinin sağlıklı bir biçimde kurulmasıyla mümkündür. Sayın Başkan, sayın milletvekilleri; istatistik, doğruyu veya yanlışı saptamada en güvenilir tekniklerden biridir; ancak, ülkemizde istatistik biliminin gerekleri yeterince yerine getirilmeksizin pek çok alanda araştırmalar yapılarak, sonuçları kamuoyuyla paylaşılabilmektedir. Günümüzün en değerli olgularından biri olan bilgi, bilgi çağının gerektirdiği istatistikî verilerin bilimsel temeller üzerine inşa edilmesi ve kullanılması da, dünyanın en önemli konulardan birisini oluşturmaktadır. Bu bilinç içerisinde, Avrupa Birliği de dahil olmak üzere, tüm gelişmiş ülkeler, evrensel normlara ulaşmanın gayreti içerisindedir. Avrupa Birliği süreci içerisinde, istatistikî örgütlenmenin esas ilkesi, doğru, güvenilir, geçerli ve zamanında istatistikî bilgi üretmek ve bu ilkelerin tüm aday ülkelerde kullanılmasını sağlamaktır. Bu nedenle, Avrupa Birliği müktesebatının gerektirdiği çalışmaları yapmanın ulusal program kapsamında olduğu ve bu programda, kısa vadede yapılması hedeflenen çalışmalar içerisinde, istatistik kanununu çıkarma, öncelikli konular arasında yer almaktadır. Ancak, Türkiye istatistik kanunu taslağı hazırlığı aşamasında, istatistik üretiminde söz ve deneyim sahibi olan üniversiteler, istatistik bilimcileri ve istatistik bilimi ve istatistikçi adına özveriyle çalışanların çalışmaları dikkate alınmamıştır, gerekli sinerji yaratılamamıştır. Değerli milletvekilleri, istatistik bilimi oldukça önemli ve ikamesi olmayan bir olgudur. İstatistik sayı demektir, sayıların ise ikamesi yoktur. Bir ülke için, ortaya konulan istatistiklerin kesin belge ve bilgi değeri vardır. Yanlışlığa, yanlılığa ve sapmalara olanak tanıyabilen istatistikî yapılarla bilgi nakledilmesi halinde ciddî hasarlara neden olacağı kesindir. Değerli arkadaşlarım, halkımız günlük yaşamında büyük güçlüklere katlanmak suretiyle yaşamını büyük bir zorlukla sürdürmektedir. Bu dönemde özellikle enflasyon rakamları düşüyor; fakat, düşen bu enflasyon rakamları halkın cebine, satın alma gücüne yansımıyor. İşte, bunun nedenlerinden birisi, istatistik hazırlanırken burada yapılan hatalar yahut da hataya meyil veren eksikliklerdir; çünkü, enflasyonda baz alınan tüm kalemler aynı ağırlıkta ve hesaplamalarda yeteri kadar dikkate alınmıyor. Örneğin, enflasyon hesaplamasında gıda harcamalarının toplam tutarı yüzde 31 civarında; oysa, hane halkının gelirlerinin en az yüzde 60'ı gıda harcamalarına gitmektedir. Aynı şekilde, hane halkının gelirinin büyük bir kısmı, enflasyon hesabında, kiraya gitmektedir; fakat, kira giderlerinin enflasyon içerisindeki payı oldukça az tutulmaktadır. Aynı şekilde, akaryakıt giderlerinde yüzde 75'e yakın vergi ve yılda yüzde 25-30 oranında zam olmasına rağmen, bu enflasyon hesaplarında yeteri kadar ağırlığı olmadığından enflasyon düşük çıkmakta, halk da haklı olarak şunu sormakta: "Evet, enflasyon düşüyor, basın böyle gösteriyor; ama, bizim cebimize bir şey yansımıyor, bizim satın alma gücümüzde bir değişme olmuyor." İşte, bunun temel nedeni enflasyonun yanlış hesaplanması, enflasyonun gıdaya, kiraya, akaryakıta, ulaşıma yeterli ağırlığı vermemesi; bunun yanında, enflasyonda baz alınan kalemler arasında pingpong topunun, at nalının yer almasıdır. Pingpong topu, at nalı artık piyasadan kalkmış; fakat, enflasyon hesaplaması buna göre yapıldığı için enflasyon düşük çıkıyor, haklı olarak halk da bize soruyor: "Hani, enflasyon düşmüştü, neden benim satın alma gücüm artmıyor?" İşte, bunun sebebi bu. Bu da istatistik dediğimiz olguların bazen kötü niyetle kötüye kullanılmasından kaynaklanmaktadır. Değerli arkadaşlarım, konuşmamın ikinci bölümünde, süremiz var, bundan sonraki maddede, istatistikten ve bu kanunun iki maddesindeki gerekçelerden, Cumhurbaşkanınca niçin geri gönderildi, bunlardan bahsedeceğim. Şimdi, burada konuşmamı kesiyor, 2 nci maddede söz almak üzere huzurlarınızdan ayrılıyorum. Hepinize teşekkür ediyorum. (Anavatan Partisi sıralarından alkışlar) --- **Kaynak gösterme:** Muhsin Koçyiğit (Diyarbakır). “5394 sayılı türkiye istatistik kanunu ve anayasanın 89 uncu ve 104 üncü maddeleri gereğince bir daha görüşülmesi hk. (s.s.999)”. TBMM Genel Kurulu, 16. Birleşim tutanağı, 9 Kasım 2005. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/konusma/muhsin-kocyigit-22-2005-11-09-5394-sayili-turkiye-istatistik-kanunu-ve-anayasanin-89-uncu-ve-104-unc (erişim: 1 Kasım 2026). Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.