# Ulaştırma bakanlığının teşkilat ve görevleri hakkında (ss1135)

- **Tür:** Genel Kurul konuşması (TBMM 22. Dönem)
- **Konuşmacı:** Muhsin Koçyiğit (Diyarbakır)
- **Yer:** TBMM Genel Kurulu, 95. Birleşim
- **Tarih:** 27 Nisan 2006
- **Gündem:** ULAŞTIRMA BAKANLIĞININ TEŞKİLAT VE GÖREVLERİ HAKKINDA (SS1135)
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/konusma/muhsin-kocyigit-22-2006-04-27-ulastirma-bakanliginin-teskilat-ve-gorevleri-hakkinda-ss1135

> Muhsin Koçyiğit, 27 Nisan 2006 tarihinde TBMM Genel Kurulu, 95. Birleşim oturumunda konuştu (gündem: ULAŞTIRMA BAKANLIĞININ TEŞKİLAT VE GÖREVLERİ HAKKINDA (SS1135)); konuşma 845 kelime.

## Konuşma metni (tutanaktan)

ANAVATAN PARTİSİ GRUBU ADINA MUHSİN KOÇYİĞİT (Diyarbakır) - Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; Ulaştırma Bakanlığının Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanunda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi üzerinde Anavatan Partisi Grubu adına söz almış bulunuyorum; şahsım ve Anavatan Partisi Grubu adına Yüce Genel Kurulumuzu saygıyla selamlıyorum.

Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; öncelikle, böylesine önemli bir konuda bir teklifin gelmesi bu konudaki eksikliği göstermektedir. Gönül isterdi ki, bu konudaki eksikliğin ilgili bakanlıklar tarafından, yani, Bayındırlık Bakanlığı ve Ulaştırma Bakanlığı tarafından ortaklaşa hazırlanan teknik donanımlı verilerin hükümet tasarısına dönüştürülerek, Yüce Genel Kurulun karşısına getirilmesiydi. Bu, böyle olmamıştır; ancak, bu konudaki eksikliği gören bir Sayın Milletvekilimizin, yine de, böyle bir teklifi Yüce Genel Kurulun önüne getirmesini takdirle karşılıyorum, kendilerine teşekkür ediyorum.

Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; ulaştırma sektörü açısından taşıma politikalarının bir bütün olarak düşünülmesi yadsınamaz bir gerçektir. Ülkemizde her bir taşıma türünde hukukî yönden ve yapısal alanda köklü reformlara ihtiyaç vardır. Uygulamada ise birçok zorlukla karşılaşılacağı kesindir. Tüm taşıma türleri için ulaştırma altyapısının modernizasyonu gerekirken, etkinlik, verimlilik bakımından kısa ve basit çözümler sunulamamakta, kaynak kıtlığı gibi çeşitli darboğazlarla karşılaşılmaktadır.

Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; karayolu dışındaki taşıma türleri elli yıldır ihmal edilmiştir ve yakın vadede de taşıma türleri arasında bir dengenin sağlanması da mümkün değildir. Kentlerin ulaştırma sorunlarının ancak toplutaşımayla çözülebilecekleri, büyük kentlerde toplutaşımanın raylı sisteme dayanması zorunluluğunun bulunduğu, rahmetli Özal'ın bizzat başkanlık yaptığı 1987 yılında gerçekleştirilen 8 inci Ulaştırma Şûrasında, kentsel raylı sistem uygulamasının yaygınlaşacağı öngörülmüştür. Kentsel raylı sistemlerle ilgili olarak, konunun gelişimine ilişkin olası olumsuzlukları, yasal dayanağı olan ve uzmanlardan oluşan bir danışma kurulu tarafından dile getirilmiştir.

Bu doğrultuda, Ulaştırma Bakanlığı DLH İnşaatı Genel Müdürlüğü tarafından konuyla ilgili hazırlıklar yapıldığını ve uyulması gereken teknik ölçütlerin belirlenerek yayınlandığını bilmekteyiz. Ancak, tüm bu çabaların tam olarak istenilen sonucu verdiğini görmemekteyiz. Yapımı tamamlanmış ya da süren kentsel raylı sistemlerin hem hatlar hem de taşıtlar açısından birbiriyle uyumsuz niteliklere sahip bulunduğuna ve bu durumun, standardizasyon, otomasyon ve ekonomik olarak dışa bağımlılığı pekiştirmesi açısından ciddî sakıncalar taşımaktadır.

Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; ulaşım planlamasının metropoliten alan planlama kriterleri içindeki ana belirleyen konumuna dikkatinizi çekmek istiyorum. Sayın Bakan tarafından, ulaşım planlamasının kentin ve ülkenin gelişim kararlarını belirleyen ekonomik, sosyal ve politik seçimler doğrultusunda alınan stratejik kararlarla bire bir ilgisinin olduğu bilinmektedir. Ulaşım sorunlarından büyük bir kısmının, herhangi büyük bir yatırıma gerek duyulmadan, gelişen teknolojiler kullanılarak, mevcut kapasitenin artırılması suretiyle çözülebileceği beklenmemelidir. Bu planlamalar yapılırken, kanuna eklenen maddenin içinde de yerel yönetimler yoktur. İlgili muhatap genel müdürlük, muhtemelen, ya Devlet Demiryolları ya da DLH olması gerekecek; bu da belirtilmemiş; ayrıca, bu projelerin, yatırımların bağlantı yollarının çevre boyutunu ortaya koymamıştır.

Kanuna ek madde koyup, tekrar kanunda boşluk olduğunda, tekrar kanuna yama yapmak tamamen aczin bir ifadesi olarak ortaya çıkacaktır.

Değerli milletvekilleri, madde gerekçesinden hareketle, kanun teklifine bahse konu olan bu projelerin biraz da teknik boyutundan bahsetmek istiyorum. Boğaz geçişleri konusunda, yıllardır tekerlekli ulaşım sistemlerinin çözümü yerine, raylı sisteme ilişkin bir çözüm olarak, ilgili odaları ve meslek örgütleri tarafından savunulagelen tüpgeçit projesinin Avrupa Birliği Katılım Ortaklığı Belgesinde belirtilen Avrupa ulaştırma ağı ilkeleri, Avrupa Birliğiyle bütünleşme kavramı bağlamında, Türkiye'nin doğu-batı ulaştırma ekseninde ve Avrupa, Ortadoğu, Ortaasya, Uzakdoğu bağlantısında ana halka durumunda bulunan Trakya sınırı, İstanbul-Ankara demiryolunun yüksek, hızlı bir hatta dönüştürülmesi ve Boğaz geçişinin sağlanması kaçınılmazdır. Bu çerçevede sunulan Marmaray Projesi, Boğaziçi tüpgeçidin Haydarpaşa-Ahırkapı arasında, sadece tüpün maliyeti ödenerek yapılması aklın yoluyken, toprağı oyup, ayrıca kilometrelerce tünel gerektiren Üsküdar-Sirkeci arasına yerleştirilmesinin mantığı elbette savunulamaz.

Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; kaldı ki, bu yanlış çözüm, milyar dolarlarla ölçülecek maliyet artışının ötesinde, Sirkeci-Yenikapı arasında varlığı bilinen toprak altındaki arkeolojik kalıntıları da kesinlikle tahrip edeceği yadsınamaz bir gerçek olarak ortaya çıkacaktır.

İşte bu örnek, ilke olarak hiç kimsenin karşı çıkamayacağı bir inşaî girişimin, uzman uyarılarına kulakları kapatarak, ne ölçüde kamu çıkarına aykırı olabileceğinin somut kanıtıdır.

Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; Mimarlar Odası, özellikle son üç dört yıl içinde, Suriçi planlamasına ilişkin eleştirileri ve önerileriyle sorumluları sürekli uyarmasına karşın, proje Üsküdar İskele Meydanından başlatılmıştır. Olay, henüz, geriye dönülmeyecek aşamada değildir; ancak, yönetimin bu yönde doğru bir karar verebileceği konusunda umudumuzu, İstanbullular adına, hâlâ yitirmedik; çünkü, yetkililer, hâlâ, halkın aklını karıştıracak açıklamalarına devam etmektedir.

1 Mayıs 2005 tarihinde televizyon haberlerinde yer alan duyuruda, proje tamamlandıktan sonra tüpgeçitten saatte 150 000 kişinin geçeceği propagandası yapıldı. Haberde çağrıştırılmak istenen şey, en azından, 10 saatte 1 000 000, 20 saatte 2 000 000 insanın taşınacağıydı. Acaba öyle mi? Öyle olsa dahi, böyle abartılı rakamlar vermeye gerek var mı?

Zaten, hiç kimse "tüpgeçit yapılmasın" demiyor, herkes tüpgeçidin yapılmasını istiyor. Tren hattının bağlanması, sadece İstanbul'a ulaşım için değil, Bering'den İngiltere'ye kadar uzanan çok önemli küresel ulaşım sorununun çözümünü de beraberinde getirecektir. Tren ulaşımındaki teknolojik gelişmeler, çok kısa bir süre sonra, ticarî mal taşınmasında ülkemize büyük yararlar getirecektir.

Burada anlaşılmayan olgu, yetkililerin, neden abartılı rakamlarla halkı koşullandırmaya çalışmasıdır. Tüpgeçitten saatte 150 000 kişi taşımak matematik olarak olanaksızdır. Hatta, iki yönde dahi taşımanın toplamı bu olamaz. İsterseniz, beraberce hesap edelim.

Öncelikle, katarların boyu 100 metreyi geçemez; çünkü, bu hattan, ağırlıklı olarak banliyö trenleri geçecektir. Toprak altı peronları daha uzun katarlara elvermez. Gelin, 150 000 kişi/saati 25 000 kişi/saate indirelim, günlük karşılıklı gidiş-geliş sayısında ise 300 000 kişiyi geçmeyelim. Böyle tutarlı hesaplar yapılırsa, daha gerçekçi davranmış oluruz.

Bu duygu ve düşüncelerle, Yüce Genel Kurulunuzu saygıyla selamlıyorum. (Alkışlar)

---

**Kaynak gösterme:** Muhsin Koçyiğit (Diyarbakır). “Ulaştırma bakanlığının teşkilat ve görevleri hakkında (ss1135)”. TBMM Genel Kurulu, 95. Birleşim tutanağı, 27 Nisan 2006. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/konusma/muhsin-kocyigit-22-2006-04-27-ulastirma-bakanliginin-teskilat-ve-gorevleri-hakkinda-ss1135 (erişim: 1 Kasım 2026).

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.
