# Tekel'in özelleştirilmesi, özelleştirilme sonrasında çalışanların durumu ve 4/c kapsamında çalışanların sorunlarıyla ilgili

- **Tür:** Genel Kurul konuşması (TBMM 23. Dönem)
- **Konuşmacı:** Muhsin Yazıcıoğlu (Sivas)
- **Yer:** TBMM Genel Kurulu, 44. Birleşim
- **Tarih:** 2 Ocak 2008
- **Gündem:** TEKEL'İN ÖZELLEŞTİRİLMESİ, ÖZELLEŞTİRİLME SONRASINDA ÇALIŞANLARIN DURUMU VE 4/C KAPSAMINDA ÇALIŞANLARIN SORUNLARIYLA İLGİLİ
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/konusma/muhsin-yazicioglu-23-2008-01-02-tekel-in-ozellestirilmesi-ozellestirilme-sonrasinda-calisanlarin-duru

> Muhsin Yazıcıoğlu, 2 Ocak 2008 tarihinde TBMM Genel Kurulu, 44. Birleşim oturumunda konuştu (gündem: TEKEL'İN ÖZELLEŞTİRİLMESİ, ÖZELLEŞTİRİLME SONRASINDA ÇALIŞANLARIN DURUMU VE 4/C KAPSAMINDA ÇALIŞANLARIN SORUNLARIYLA İLGİLİ); konuşma 530 kelime.

## Konuşma metni (tutanaktan)

MUHSİN YAZICIOĞLU (Sivas) – Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; Tekelin satılması ve satılmasından sonra çalışanların durumları ve bu bağlamda 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun 4/C kapsamında çalışanların sorunları hakkında söz almış bulunuyorum.

Bu konularda hepimize değişik zamanlarda gelen yakınmalar ve yardım talepleri bulunmaktadır. Bu mesele bir an evvel el birliğiyle çözüme kavuşturulmalıdır. Hükûmet, hızlı bir şekilde özelleştirmelere ve satışa devam etmektedir, sırada Tekel vardır. Cumhuriyetimizin millî, iktisadi kâr eden kuruluşu Tekelin “özelleştirme” adı altında satışının ülkemize, devletimize ve tütün üreticimize bir faydası var mı, yoksa zararı olacak mı? Analitik olarak inceleyecek olursak şöyle bir durum çıkıyor: Tekel, 2007 yılında, 2006 yılı ürünü olarak 145.658 üreticiden 34 milyon 155 bin kilogram tütünü 147 milyon 824 bin 292 YTL bedel karşılığında satın almıştır. Bu hâliyle mevcut üreticilerin yüzde 67’sinin tütününü almıştır. Tekel, 2006 yılında 55 milyon dolarlık tütün ihraç etmiştir; 13.164 personeli, 6 sigara fabrikası, 39 adet pazarlama ve dağıtım başmüdürlüğü, 57 adet yaprak tütün işletme müdürlüğü bulunmaktadır. Tekelin tütün mamulleri pazarında payı 2001 yılında yüzde 68,8 iken özelleştirme kapsam ve programına alındıktan sonra hızla düşmeye başlamış ve 2006 yılı sonu itibarıyla yüzde 37,5 civarına inmiştir. Tekel, uzun yıllar Türkiye’nin yıllık 500 firması arasında yer almıştır; 891 milyon YTL ile otuz dördüncü sırada bulunmaktadır. 2006 yılında 30 milyon avroluk yatırım yapan, 2007 yılında ise 88 milyon avroluk yatırım planlayan Tekel, 2006 yılında 199 milyon YTL kâr etmiş bir kurumdur.

Tekelin özelleştirilmesi, yani satışından sonra doğacak zararlar ve sıkıntıları çok yönlüdür. Tekel, Türk tütün üreticisinin ürününü değerlendirmek suretiyle piyasada dengeleyici aktör olmaktadır. Tekeli satın alacak yabancı firmalar, sigara üretimini, yüzde 75 - 90 oranında Amerikan Blend olarak bilinen Virginia ve Burley tütünlerine sos vererek meydana getireceği karışımdan oluşturacaktır. Böylece, Türk tütünü kullanılmak suretiyle yabancı tütün ithalatı yapılmak durumunda kalınacaktır.

Dahası var: Başka hiçbir tarım ürününün yetişmediği Adıyaman, Batman, Muş, Hatay, Bitlis ve diğer güneydoğu illerimizde kıraç topraklarda tütün üretimi yapan yoksul insanlar ve aileleri zaten yoksulluk içerisinde yaşamlarını sürdürmeye çalışırken geçim kaynaklarını yitirmiş olacaklardır. Geçim kaynağını yitiren tütün üreticisi ve aileleri büyük kentlerin varoşlarına göç edeceklerdir. Burada da geçim kaynağı bulamayan bu insanlar şehir terörüne altyapı oluşturacaklardır.

Manisa, İzmir ve Denizli’de tütün üreticisinin durumu ne olacak? Tütün ziraatına alışmış, tütünden rızkını temin eden Ege Bölgesi tütün üreticisi de mağdur olacaktır.

Şimdi gelelim 4/C konusuna: Tütün üreticisinin durumu böyleyken, peki, Tekel fabrikalarında çalışanların durumu ne olacak? Bu soruyu buradan sormak istiyorum. Tekel çalışanları “özelleştirme yapılmasın” demiyorlar. Çünkü, onlar zaten sonuçlarını bekliyor. Onlar, özelleştirmeden sonra işsiz kalmaktan korkuyorlar. Çalıştıkları kurumdan, yaptıkları işten başka bir şey bilmeyen ve yaşları otuz beş yaş üstü olan bu insanlar işsiz kalınca ne yapacaklar? Satıştan kazanılacak paralar hesap edilirken bunun da hesaba katılması gerekir. Yine, yeni bir 4/C mağdurları mı meydana getirilecektir? Yine sokağa mı atılacaklar? Onların çocukları, aileleri bir lokma ekmeğe muhtaç hâle geleceklerdir.

Şimdi özelleştirme uygulamalarında işsiz kalanlar başka yerlere gönderiliyorlar, orada da 4/C kapsamına alınarak yılda on ay çalıştırılıyor, geri çıkartılıyorlar. Böyle hesap edilince aylıkları 475 YTL’ye geliyor, bununla geçinmek zorunda kalıyorlar. Bu mağdurların izin hakları yoktur, hastalanma hakları yoktur. Bu mağdurlar, sosyal anlayış içerisinde, sosyal ve maddi haklarını mutlaka geri almalıdırlar.

Yine, Türkiye’de, İstatistik Kurumunda, Millî Eğitim Bakanlığında, üniversiteler, belediyeler, Sağlık Bakanlığı ve diğer kamu kurum ve kuruluşlarında çalışan 4/C mağdurları bulunmaktadır.

(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)

---

**Kaynak gösterme:** Muhsin Yazıcıoğlu (Sivas). “Tekel'in özelleştirilmesi, özelleştirilme sonrasında çalışanların durumu ve 4/c kapsamında çalışanların sorunlarıyla ilgili”. TBMM Genel Kurulu, 44. Birleşim tutanağı, 2 Ocak 2008. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/konusma/muhsin-yazicioglu-23-2008-01-02-tekel-in-ozellestirilmesi-ozellestirilme-sonrasinda-calisanlarin-duru (erişim: 29 Ekim 2026).

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.