# İş ve işçi bulma kurumunun kuruluş yıldönümü nedeniyle - **Tür:** Genel Kurul konuşması (TBMM 22. Dönem) - **Konuşmacı:** Murat Başesgioğlu (AK Parti, İstanbul) - **Yer:** TBMM Genel Kurulu, 45. Birleşim - **Tarih:** 21 Ocak 2004 - **Gündem:** İŞ VE İŞÇİ BULMA KURUMUNUN KURULUŞ YILDÖNÜMÜ NEDENİYLE - **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/konusma/murat-basesgioglu-22-2004-01-21-is-ve-isci-bulma-kurumunun-kurulus-yildonumu-nedeniyle > Murat Başesgioğlu (AK Parti), 21 Ocak 2004 tarihinde TBMM Genel Kurulu, 45. Birleşim oturumunda konuştu (gündem: İŞ VE İŞÇİ BULMA KURUMUNUN KURULUŞ YILDÖNÜMÜ NEDENİYLE); konuşma 755 kelime. ## Konuşma metni (tutanaktan) ÇALIŞMA VE SOSYAL GÜVENLİK BAKANI MURAT BAŞESGİOĞLU (İstanbul) - Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; Gümüşhane Milletvekilimiz Sayın Sabri Varan ve Manisa Milletvekilimiz Sayın Hüseyin Tanrıverdi'nin gündemdışı yapmış oldukları konuşmalara cevap vermek üzere huzurunuzdayım; sözlerime başlarken, Yüce Heyetinizi saygıyla selamlıyorum. Değerli milletvekili arkadaşlarıma, Türkiye'nin önemli istihdam kurumu olan Türkiye İş Kurumunun, daha önceki adıyla İş ve İşçi Bulma Kurumumuzun kuruluşuna ilişkin önemli bir günde bu konuyu hem Parlamentoyla hem de kamuoyuyla paylaşma imkânı verdikleri için çok teşekkür ediyorum. Sayın Başkan, değerli arkadaşlar; bundan tam 58 yıl önce, 1946 yılında, 4837 sayılı Kanunla kamu istihdam hizmetlerini vermek üzere İş ve İşçi Bulma Kurumu kurulmuştur. Kurumun görevini yasa şu şekilde tanımlamaktadır: İşçilere vasıflarına uygun işler bulmak ve işverenlere de işlerine uygun vasıfta işçi bulmak; yani, bu görev iş ve işçi bulmaya aracılık olarak belirlenmiş bulunmaktadır. İş ve İşçi Bulma Kurumu, 1946 yılından itibaren, işgücü piyasasında iş ve işçi bulmaya aracılık hizmetini vermeye başlamış, özellikle gelişmekte olan sanayiin işgücü ihtiyacını karşılama ve işgücünün sektörel ve coğrafî hareketliliğini sağlamada kendisine verilen görevi uzun süre başarıyla yerine getirmiştir. 1960'lı yıllarda, başta Almanya olmak üzere, sanayileşmiş ülkelerin artan işgücü ihtiyaçları ve bu ihtiyacı yabancı işçi yoluyla da karşılamaları üzerine, İş ve İşçi Bulma Kurumu, yurt dışına işçi gönderme faaliyetini yoğunlaştırmıştır. 1973 petrol krizinden sonra sanayileşmiş ülkelerde yaşanan durgunluk ve artan işsizlik yurt dışından işgücü talebinin durmasına neden olmuştur. Bu gelişme, yurt dışına işçi gönderme faaliyetine odaklaşan iş ve işçi bulma ve kamu istihdam hizmetleri için gerileme sürecinin başlangıcı olmuştur. Kurum, değişen işgücü piyasasının ihtiyacı olan hizmetleri vermede kendini yenileyememiş ve işgücü piyasasında kamu hizmetlerinin rolü gittikçe azalmaya başlamıştır. Ancak, özellikle, 1990'lı yıllardan itibaren kamu istihdam kurumlarının önemi artmaya başlamıştır. Bunun temel nedeni, gelişmiş ya da gelişmekte olan tüm ülkelerde işsizliğin artma eğiliminde olmasıdır. ILO tahminlerine göre, dünyadaki işsiz sayısı, iki yılda 20 000 000 artarak, 2002 yılı sonunda 180 000 000'a ulaşmıştır. Üstelik, işsizlik rakamları sorunun boyutunu tam yansıtmamakta, iş bulamayan yığınlar, işgücü piyasasından çekildiğinden, işsiz sayısına dahil edilememektedir. Yüksek işsizlik yapısal bir hal almakta; yapısal işsizliğin azaltılması da gittikçe güçleşmektedir. Birey için işsizlik ne kadar uzun sürerse, yeniden işe girişi o kadar güçleşmektedir. İşsiz bireyler, fakirlik ve sosyal dışlanmaya maruz kalmakta; bu da psikolojik ve fizyolojik rahatsızlıklara neden olmaktadır. Ayrıca, vasıflı işçilerle düşük vasıflılar arasındaki ücret farklılıkları ve gelir dağılımı, eşitsizliği artırmaktadır. Devletin, başta dezavantajlı gruplar olmak üzere, her geçen gün sayıları artan işsizlere iş bulma sürecinde yardımı gerekli olmaktadır. Kamu istihdam kurumlarının güçlendirilerek hizmetlerinin etkinleştirilmesi, devletin kullanabileceği en etkili politika aracı olarak ortaya çıkmıştır. Biz de, ülkemiz istihdam kurumunda önemli adımlar attık. Bu adımların başında, değişen işgücü piyasalarında geniş kitlelere kaliteli hizmet veren, aktif ve pasif işgücü piyasası politikalarını etkin uygulayan, ülkemiz işsizlik sorununa çözümler üreten modern bir istihdam kurumunun kurulması gelmektedir ve bunun siz değerli milletvekillerimizin onayıyla kanunlaştırdık. Bildiğiniz üzere, 5 Temmuz 2003 tarihli Resmî Gazetede yayımlanan 4904 sayılı Kanunla, İş ve İşçi Bulma Kurumunu kapatarak, yeni adıyla Türkiye İş Kurumunu kurduk. Kanunun getirdiği yenilikleri üç ana başlıkta toplamak mümkün. Değerli arkadaşlarım, bunlardan birincisi, İŞKUR'un görev alanı genişletilmiştir. İş bulmaya aracılık yanında, istihdam politikalarının oluşturulması, işgücü ve meslek eğitimi, kariyer danışmanlığı gibi aktif politikalar ile işsizlik sigortası uygulaması, kurumun yeni görevleri arasındadır. İkincisi, İŞKUR'un kurumsal yapısında köklü değişikliklere gidilmiştir. İŞKUR Yasasıyla, sosyal diyaloğa açık, katılımcı bir çalışma ve örgütlenme modeli getirilmiştir. Yönetimine, başta işçi ve işveren kuruluşları olmak üzere, sosyal taraflar dahil edilerek, üç yeni kurul oluşturulmuştur. Bunlar, genel kurul, yönetim kurulu ve il istihdam kuruludur. Üçüncüsü ise, kurumun istihdam alanındaki tekel yetkisi kaldırılmıştır. İstihdam hizmetlerinde liberalizasyona gidilerek, yurtiçi ve yurtdışı iş ve işçi bulma faaliyetlerinde bulunmak üzere, özel istihdam bürolarının kurulması imkânı sağlanmıştır. Özel istihdam büroları, İŞKUR'dan izin ve lisans almak kaydıyla, kamu kesimi dışında iş ve işçi bulma faaliyetlerinde bulunabilecekler ve İŞKUR'un denetimine tabi olacaklardır. Bu konuda yönetmelik taslağı hazırdır; önümüzdeki günlerde yayımlanacak ve özel istihdam bürolarına da yasal çerçevede gerekli izinler verilecektir. Tüm bu düzenlemelerle, işgücü piyasasında verilen hizmetlerin kapsamını artırmayı ve kalitesini iyileştirmeyi hedefliyoruz. Sayın Başkan, değerli arkadaşlarım; benden önce konuşan değerli milletvekillerimizin de ifade ettiği gibi, Türkiye'deki işsizlik oranları, yapılan istatistiklere göre, çok yüksek seyretmektedir. İşsizlik, uzun yıllardır biriken sorunlar neticesinde yapısal bir sorun halini almıştır. Elbette, işsizliğin önlenmesinde, ekonomik büyümenin sürdürülebilir bir şekilde devam etmesi mutlaktır. Bunun yanında, kamu istihdam kurumlarının da, uygulayacakları aktif işgücü politikalarıyla, bu işsizliğin azaltılması konusunda önemli görevler yerine getireceğine inanıyorum ve bu manada, Türkiye İş Kurumuna, gerek uygulamakta olduğu Özelleştirme Sosyal Destek Projesinde gerekse meslekî eğitim faaliyetlerine katkısı dolayısıyla çok önemli görevler düşecektir. Yeni İş Kurumu, bu görevlerin bilincindedir; Parlamentomuzun desteğiyle de, bu görevleri en iyi şekilde yerine getirecektir. Bu inancımı da sizlerle paylaşıyor; Yüce Heyetinizi saygıyla selamlıyorum. (Alkışlar) --- **Kaynak gösterme:** Murat Başesgioğlu (AK Parti, İstanbul). “İş ve işçi bulma kurumunun kuruluş yıldönümü nedeniyle”. TBMM Genel Kurulu, 45. Birleşim tutanağı, 21 Ocak 2004. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/konusma/murat-basesgioglu-22-2004-01-21-is-ve-isci-bulma-kurumunun-kurulus-yildonumu-nedeniyle (erişim: 1 Kasım 2026). Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.